Een energie dashboard voor je tiny house is geen gadget, het is je stuurinrichting. Zonder data weet je niet of je zonnepanelen je batterijen wel optimaal laden, of je houtkachel wel efficiënt brandt, of je dieselgenerator misschien teveel draait.
▶Inhoudsopgave
In een off-grid situatie is elke kilowattuur kostbaar. Je wilt zien wat er gebeurt, nu en gisteren, zodat je slimme keuzes kunt maken.
Met een Raspberry Pi, InfluxDB en Grafana bouw je zelf een systeem dat precies dat doet: een live en historisch overzicht van al je energiestromen, zonder maandelijkse abonnementskosten. Waarom dit precies voor jouw tiny house uitkomst? Omdat je vaak met een beperkte energiebuffer werkt.
Een 48V 200Ah LiFePO4 batterij (zo'n 10 kWh) is een veelgebruikte maat. Als je zwaar verbruikt, zit je zo aan 1 of 2 kW.
Zonder inzicht verbruik je ongemerkt te veel en belast je je accu's te diep. Met een dashboard zie je direct je vermogen (W), spanning (V) en stroom (A) per kringloop. Je ziet je zonneproductie en je verbruik per apparaat. Dit helpt je om je piekverbruik te managen, je laadstrategie aan te passen en je systeem betrouwbaar te houden.
Wat je nodig hebt: hardware en software
Je bouwt dit dashboard met drie lagen: meting, opslag en visualisatie. De meting doe je met sensoren rond je energiebronnen en verbruikers.
De opslag is InfluxDB, een tijdserie-database die perfect is voor sensordata. De visualisatie is Grafana, een dashboardtool die die data mooi en begrijpelijk maakt. De computer die alles aanstuurt is een Raspberry Pi 4 (4 GB of 8 GB).
Die is krachtig genoeg en verbruikt maar 5-10 watt. Voor de meting kies je een combinatie van apparaten die bij jouw systeem passen.
Veel tiny houses hebben 12V of 48V DC-systemen met zonnepanelen, een acculader, een omvormer en soms een generator.
Je wilt de spanning en stroom van de hoofdbatterij meten, en de productie van je zonnepanelen. Een Victron GX-device (zoals de Cerbo GX of de cheaper Venus GX) is een uitstekende keuze. Victron heeft een open API die via Modbus TCP data uitlevert. Je kunt ook een Shelly EM of Shelly 3EM gebruiken voor AC-metingen (netinvoer, omvormer uitgang).
Voor DC-metingen zijn Hall-sensoren (bijvoorbeeld de ACS712 of de meer accurate INA219) geschikt, al vraagt dat wel wat soldeerwerk. De Raspberry Pi draait Raspberry Pi OS.
Je installeert InfluxDB (versie 2.x is aan te raden voor de beste performance en functionaliteit) en Grafana. InfluxDB slaat je meetdata op per tijdstip en bron. Grafana leest die data uit en toont het in grafieken en tabellen.
Je kunt kiezen voor een lokaal dashboard op een scherm (een oud tablet of een 15-inch monitor) of een webinterface die je vanaf je telefoon of laptop benadert.
Een webinterface is handig als je in de tuin werkt en snel even je batterijstatus wilt checken.
De werking stap voor stap: van meting tot dashboard
Stap 1: de hardware aansluiten. Sluit je Victron GX-device aan op je netwerk via Ethernet of WiFi.
Als je een Shelly EM gebruikt, sluit je die achter je hoofdschakelaar aan en koppel je hem aan je WiFi. Voor DC-metingen met een INA219 sluit je de sensor tussen je accu en je verbruiker (bijvoorbeeld je omvormer). De sensor meet spanning en stroom en stuurt die data via I2C naar de Raspberry Pi.
Je kunt een losse voeding voor de Pi gebruiken (5V 3A) of een vaste 12V/24V-naar-5V buck converter.
Zorg dat de Pi stabiel van stroom wordt voorzien; een onverwachte reboot tijdens het opschrijven van data is funest. Stap 2: InfluxDB installeren. Volg de officiële handleiding voor Raspberry Pi. Na installatie maak je een organisatie, een bucket (bijvoorbeeld "energy") en een API-token.
Je geeft de bucket een retentieperiode, bijvoorbeeld 30 dagen voor hoge resolutie en 1 jaar voor gemiddelden. Dit bepaalt hoe lang je data bewaart en hoeveel opslagruimte je nodig hebt.
Een Pi met 32 GB SD-kaart is vaak voldoende voor een jaar aan data van enkele sensoren. Schrijf je API-token en endpoint op; die heb je straks nodig. Stap 3: data inlezen.
Je moet je meetdata naar InfluxDB sturen. Voor Victron GX gebruik je een Python-script dat de Modbus TCP API uitleest.
Het script haalt elke seconde of elke 5 seconden de belangrijkste parameters uit: spanning, stroom, vermogen, laadstatus, en PV-vermogen. Die data schrijf je met de InfluxDB Python client naar je bucket. Voor Shelly EM kun je de built-in integratie van InfluxDB gebruiken of een simpel script dat de Shelly API uitleest.
Voor een eigen DC-sensor met INA219 schrijf je een Python-script dat de I2C-sensor uitleest en de waarden doorstuurt. Zorg dat je script robuust is: log fouten, herstart automatisch bij netwerkproblemen.
Stap 4: Grafana koppelen. Installeer Grafana op de Pi.
- Een “Power Flow” overzicht: zon → PV-lader → batterij → omvormer → AC-verbruik.
- Live vermogensmeter (W) met een grafiek van de afgelopen 24 uur.
- Batterijstatus: spanning (V), stroom (A), SoC (%) en temperatuur (°C).
- Zonneproductie: dagelijks totaal (kWh) en piekvermogen (W).
- Verbruik per kringloop (bijv. keuken, verwarming, verlichting) via Shelly EM.
Voeg InfluxDB als datasource toe via het API-token. Maak dashboards met panels. Een typisch tiny house dashboard bevat:
Gebruik Grafana’s “Alerts” om een notificatie te krijgen als de SoC onder de 30% zakt of als de temperatuur boven de 40°C komt.
Die alerts kun je via email of Telegram ontvangen.
Varianten en modellen: prijzen en keuzes voor tiny houses
Je hebt verschillende opties, afhankelijk van je budget en technische vaardigheden. Hieronder drie tiers voor een typisch tiny house off-grid systeem.
Budget (€200–€400): Raspberry Pi 4 (4 GB, €70), 32 GB SD-kaart (€10), InfluxDB en Grafana (gratis). Meting via Shelly EM (€50) voor AC-vermogen en een INA219-sensor (€5) voor DC.
Voeg een 5V buck converter toe (€10). Je script draait op de Pi en stuurt data naar InfluxDB. Dit is een prima start voor een eenvoudig tiny house met één zonnepaneel en een kleine 12V-batterij. Nadeel: je moet zelf scripts schrijven en onderhouden, en je hebt geen integratie met Victron.
Voor een professionelere aanpak kun je een off-grid data dashboard bouwen met de VRM API.
Voorbeeld: een tiny house met 600W zon, 100Ah AGM-batterij, en een 500W omvormer. Midden (€400–€800): Raspberry Pi 4 (8 GB, €95), Victron Cerbo GX (€350–€400), Shelly 3EM (€100) voor drie fasen, plus de Pi. De Cerbo GX levert alle Victron-data via Modbus.
Je koppelt die aan InfluxDB via een kant-en-klaar script of Node-RED. Dit is een robuuste setup voor een tiny house met een 48V 200Ah LiFePO4-batterij, een 3 kW omvormer, en 1,5 kW PV.
Je krijgt betrouwbare data, goede integratie en minder eigen code. Nadeel: hogere aanschaf, maar veel minder gedoe. Premium (€800–€1500): Raspberry Pi 4 (8 GB) in een stevige behuizing, Victron Cerbo GX of GX Touch 70 (€450), een aparte energiemeter voor elke kringloop (bijvoorbeeld Shelly EM per groep), en eventueel een extra DC-sensor voor je houtkachel of generator.
Je kunt kiezen voor een professionele data-logger (bijv. een Eastron SDM630) en een managed InfluxDB-cloud account (€10–€20 per maand) voor betere backups en remote access. Dit is geschikt voor tiny houses die intensief gebruikt worden, met veel verbruikers en een complexe energiehuishouding. Nadeel: hogere kosten en meer complexiteit.
Let op: de totaalprijs hangt af van je energiebronnen. Een tiny house met alleen een dieselgenerator (€1500 voor een kleine 2 kW) en een simpele lader heeft een ander meetplan dan een volledig off-grid systeem met zon, wind en een hybride omvormer. Kies je hardware consistent: Victron werkt het beste met Victron, Shelly werkt goed met AC, en eigen DC-sensoren zijn voor de hobbyist.
Praktische tips voor een stabiel energie dashboard
Houd je systeem eenvoudig. Begin met drie metingen: batterij, PV en totaalverbruik.
Breid pas uit naar individuele kringen als je weet wat je wilt zien. Te veel data is net zo verwarrend als te weinig. In een tiny house is ruimte en tijd schaars; een simpel dashboard dat je dagelijks gebruikt, is beter dan een complex geheel dat je nooit opent.
Zorg voor goede netwerkstabiliteit. Gebruik een vaste Ethernet-verbinding voor de Pi en de Victron GX, of een betrouwbare WiFi-bridge.
Een losse reboot vanwege netwerkproblemen leidt tot gaten in je data. Als je off-grid bent, zorg dan dat je Pi een eigen stroomvoorziening heeft (bijvoorbeeld een 5V buck converter van je hoofdbatterij) en dat je een UPS of reserve-accu gebruikt voor je netwerkapparatuur.
Backups zijn essentieel. InfluxDB maakt het makkelijk om snapshots te maken. Plan een wekelijkse backup naar een USB-stick of een externe NAS. Als je cloud gebruikt, zorg dan dat je API-token veilig is en dat je IP-whitelisting instelt.
Vergeet niet je SD-kaart regelmatig te controleren; een kapotte kaart is de grootste oorzaak van data-verlies. Wees realistisch over nauwkeurigheid.
Shelly EM is goed voor AC (±1%), een INA219 voor DC (±1-2%). Voor LiFePO4-batterijen is een nauwkeurige SoC-bepaling belangrijk; de Victron GX kan dat beter dan een simpele spanningssensor. Als je nauwkeurigheid nodig hebt voor garanties of belasting, overweeg een professionele meter zoals de Eastron SDM630 (€150–€200).
Denk aan privacy en veiligheid. Je dashboard is een webapp.
Zet een sterk wachtwoord op Grafana, gebruik HTTPS (via Let’s Encrypt) en beperk toegang tot je eigen netwerk. Als je remote wilt inloggen, gebruik dan een VPN of een veilige reverse proxy. Geen open poorten zonder beveiliging.
Test je alerts. Stel een alarm in op 30% SoC en zorg dat je een bericht krijgt.
Test het een keer per maand. Niets is vervelender dan een lege batterij zonder waarschuwing. Zorg ook dat je een fallback hebt: een simpele analoge batterijmeter of een losse spanningssensor die je altijd kunt uitlezen.
Plan onderhoud. Een Raspberry Pi draait lang, maar de SD-kaart slijt.
Vervang elke 12–18 maanden de kaart, of gebruik een SSD via USB (duurder maar stabieler).
Houd je scripts bij met versiebeheer (bijvoorbeeld Git). Documenteer je setup: welke sensoren, welke adressen, welke API-tokens. Dat helpt enorm bij storingen. Realistisch over de tiny house praktijk: naast handige tools zoals de EcoFlow app voor smartphone bediening lost een energie dashboard geen fundamentele energietekorten op.
Als je maar 400W PV hebt en een elektrische kookplaat van 2 kW, blijf je generator nodig. Het dashboard helpt je om slimmer te koken (’s middags), de wasmachine te vermijden tijdens lage SoC, en je verbruik te spreiden.
Het is een stuur, geen motor. Als je start, kies dan voor het middenpad: Victron Cerbo GX + Raspberry Pi + InfluxDB + Grafana. Die combinatie is stabiel, goed gedocumenteerd, en werkt prima voor de meeste tiny houses.
De investering van €500–€700 betaalt zich terug in betere batterijlevensduur en minder brandstofgebruik.
Je leert je eigen energiegedrag kennen, en dat is onbetaalbaar. Neem de tijd om te experimenteren. Begin met een week lang elke dag kijken naar je grafieken.
Pas je verbruik aan, test een andere laadstrategie, en kijk hoe je systeem reageert.
Een goed energie dashboard voelt als een coach: het geeft je inzicht, stelt je vragen, en helpt je betere keuzes te maken. Door je energiedata mooi te visualiseren in je tiny house, krijg je precies de controle die je nodig hebt.