Zonnestroom is voor tiny houses vaak de enige betrouwbare energiebron. Zonder aansluiting op het net moet je zelfvoorzienend zijn.
▶Inhoudsopgave
Je leert hier wat je per maand kunt verwachten per provincie. Dat helpt je om je systeem goed te dimensioneren.
Geen vage theorie, maar concrete cijfers en praktische keuzes voor jouw tiny house.
Wat zonne-uren betekenen voor je tiny house
Zonne-uren zijn het aantal uren per dag dat de zon op zijn felst schijnt. Dat is geen kalendertijd, maar een energie-equivalent.
Een dag met 4 zonne-uren levert evenveel op als een dag waarop de zon 4 uur op vol vermogen schijnt.
Dit getal helpt je om je zonnepanelen en accu’s goed te kiezen. Waarom is dit belangrijk? Omdat je systeem anders te klein of te duur wordt.
Te klein: je valt ’s avonds zonder stroom. Te duur: je koopt een accu die je nooit leegtrekt. Voor tiny houses gaat het vaak om een bescheiden set: 600 tot 1200 watt aan panelen en een accu van 2 à 5 kWh. Die keuze hangt direct af van de zonne-uren in jouw provincie.
In Nederland schommelen de zonne-uren sterk. In de zomer heb je in Zeeland makkelijk 5 tot 6 uur, terwijl het in Groningen vaak 4 tot 5 uur is.
In de winter daalt het overal naar 1 tot 2 uur. Dat verschil bepaalt of je in de winter bij moet laden met een generator of slim met je verbruik omgaat.
Let op: zonne-uren zijn geen garantie. Bewolking, luchtvochtigheid en schaduw door bomen of gebouwen veranderen je opbrengst. Een goede installatie rekent met die variatie en bouwt een buffer in.
Gemiddelde zonne-uren per maand per provincie
De cijfers hieronder zijn gemiddelden over de afgelopen jaren. Ze geven een beeld voor je planning, geen exacte voorspelling.
Voor tiny houses telt vooral het verschil tussen zomer en winter. Daarom noem ik per seizoen een indicatie. Winter (december – februari)
Gemiddeld 1,0 – 2,0 uur per dag. In het noorden (Groningen, Friesland, Drenthe) zit je vaak op 1,0 – 1,5 uur. In het westen en zuiden (Zuid-Holland, Zeeland, Noord-Brabant) is het 1,5 – 2,0 uur.
Dit betekent dat je in de winter maar 10% tot 20% van je zomeropbrengst haalt. Lente (maart – mei)
Gemiddeld 3,5 – 4,5 uur per dag. Limburg en Zeeland doen het vaak iets beter: 4,0 – 4,5 uur.
In het noorden (Groningen, Friesland, Drenthe) zit je op 3,5 – 4,0 uur.
Dit is het seizoen waarin je accu’s weer vol raken zonder generator. Zomer (juni – augustus)
Gemiddeld 5,0 – 6,0 uur per dag. Zeeland en Zuid-Holland scoren het hoogst: 5,5 – 6,0 uur. Groningen en Friesland zitten op 5,0 – 5,5 uur.
In de zomer produceer je vaak meer dan je verbruikt. Dat is het moment om je accu’s vol te laden voor de winter. Herfst (september – november)
Gemiddeld 2,0 – 3,5 uur per dag.
In september zit je nog op 3,0 – 3,5 uur, in november daalt het naar 1,5 – 2,0 uur. Het noorden (Groningen, Friesland) is iets sneller herfstig dan het zuiden (Limburg, Noord-Brabant). Provincie-overzicht (jaargemiddelde per dag)
- Groningen: 3,2 – 3,6 uur
- Friesland: 3,3 – 3,7 uur
- Drenthe: 3,3 – 3,7 uur
- Overijssel: 3,5 – 3,9 uur
- Flevoland: 3,6 – 4,0 uur
- Gelderland: 3,6 – 4,0 uur
- Utrecht: 3,6 – 4,0 uur
- Noord-Holland: 3,7 – 4,1 uur
- Zuid-Holland: 3,8 – 4,2 uur
- Zeeland: 3,9 – 4,3 uur
- Noord-Brabant: 3,7 – 4,1 uur
- Limburg: 3,7 – 4,1 uur Deze cijfers zijn indicatief. Ze helpen je bij het kiezen van je zonnepanelen en accucapaciteit. In de praktijk zie je dat tiny houses in Zeeland en Zuid-Holland iets minder accu nodig hebben dan in Groningen of Friesland.
Hoe je deze cijfers vertaalt naar je systeem
Een tiny house verbruikt gemiddeld 3 tot 6 kWh per dag. Dat hangt af van je apparaten: een koelkast, waterpomp, verlichting en eventuele elektrische kookplaat.
Zonder netaansluiting moet je dat uit je accu halen. De zonne-uren bepalen hoe snel je die accu weer vult. Stel: je hebt een verbruik van 4 kWh per dag. In de winter (1,5 uur zon) leveren 1000 watt aan panelen ongeveer 1,5 kWh op (rekening houdend met verliezen).
Je komt dan 2,5 kWh tekort. In de zomer (5,5 uur zon) leveren dezelfde panelen 5,5 kWh op.
Je hebt dan overschot. Om in de winter rond te komen, zijn er drie opties:
1.
Verlaag je verbruik tot 2 kWh per dag (efficiënte apparaten, geen elektrisch koken).
2. Vergroot je zonnepanelen naar 2000 watt (maar dat past niet altijd op een tiny house-dak).
3. Gebruik een generator of houtkachel met thermo-elektrische module als backup.
Accucapaciteit kies je als buffer voor 2 tot 3 dagen. Voor 4 kWh verbruik is een accu van 8 tot 12 kWh logisch.
In Zeeland kun je met 8 kWh toe, in Groningen eerder met 12 kWh. Let op: accu’s hebben een diepte-ontlading (DoD). Lithium-accu’s mag je tot 80% ontladen, loodzuur maar tot 50%.
Veel voorkomende fout: je systeem baseren op zomeropbrengst. In de praktijk betekent dat je in december je generator vaker moet starten.
Een andere fout: te weinig buffer. Dan raakt je accu diep ontladen en slijt hij sneller.
Prijzen en modellen voor tiny house systemen
Voor tiny houses kies je vaak voor een compacte off-grid set, eventueel aangevuld met een carport met zonnepanelen. Hieronder geef ik concrete prijsindicaties (exclusief installatie). Prijzen kunnen schommelen, maar dit is een realistische range voor 2024.
Zonnepanelen
- Budget: 600 watt monokristallijn, circa €400 – €600. Merk: bijvoorbeeld JA Solar of Longi.
- Midden: 1200 watt, circa €800 – €1.200.
Merk: SunPower (hogere efficiëntie).
- Premium: 2000 watt, circa €1.400 – €2.000. Merk: REC Alpha (compact, hoog rendement).
Dakconstructie en gewicht (15–20 kg per paneel) zijn bepalend. Omvormer
- Budget: 800 watt pure sine wave, circa €200 – €300 (bijvoorbeeld Victron Energy Phoenix 12/800).
- Midden: 1500 watt, circa €400 – €600 (Victron MultiPlus 12/1600).
- Premium: 2000 watt, circa €700 – €1.000 (Victron MultiPlus 24/2000).
- Budget: loodzuur 24V 100Ah (circa 2,4 kWh), circa €400 – €600. Merk: bijvoorbeeld Victron SuperCycle.
Nadeel: zwaarder, minder cycles.
- Midden: lithium 48V 50Ah (circa 2,5 kWh), circa €800 – €1.200.
Merk: pylontech US2000C. compact en licht.
- Premium: lithium 48V 100Ah (circa 5 kWh), circa €1.500 – €2.200. Merk: BYD Battery-Box of Victron Smart Lithium. langere levensduur, hogere DoD.
- Dakmontage: €200 – €500, afhankelijk van type dak (plat of schuin).
- Kabels, zekeringen, DC-verdeler: €150 – €300.
- Optioneel: MPPT-lader voor extra panelen, €150 – €300.
Slimme keuzes per provincie
In Zeeland en Zuid-Holland kun je met 1000–1200 watt en 5–6 kWh accu uit de voeten. In Groningen en Friesland is 1500 watt en 8–10 kWh realistischer. In de winter helpt een houtkachel met een kleine thermo-elektrische module (50–100 watt) om je verbruik te verlagen.
Praktische tips voor je tiny house zonne-uren
Meet je werkelijke verbruik voordat je koopt. Gebruik een energiemeter (bijvoorbeeld een Victron SmartShunt, circa €100) en log een week.
Zo weet je of je 3 of 6 kWh per dag nodig hebt.
Kies voor een systeem dat je kunt uitbreiden. Begin met 1000 watt panelen en 5 kWh lithium. Als je in de winter merkt dat je te kort komt, voeg dan extra panelen of accu toe.
Victron en pylontech zijn modulair en goed te koppelen. Bescherm je panelen tegen wind en regen.
Zet ze op een stevig frame en gebruik kabels met UV-bestendige mantel. In de kustprovincies (Zeeland, Zuid-Holland) is corrosie een risico: kies RVS-montagemateriaal. Plan je verbruik slim. Was ’s middags als de zon schijnt.
Gebruik een timer voor de waterpomp. Dim verlichting in de avond.
Dit verkleint je accubehoefte en verlengt de levensduur. Vergeet de vergunning niet en houd rekening met de jaarlijkse degradatie van je zonnepanelen. Veel gemeenten eisen een vergunning voor panelen op een tiny house.
Vraag een pre-overleg aan. Houd rekening met de bouwtechnische eisen (daklast, windbelasting).
In het buitengebied zijn regels vaak soepeler, maar controleer altijd. Een generator is geen schande. In de winter kun je met 1–2 uur generator per week je accu’s bijladen.
Kies een stille inverter-generator (circa €600 – €1.000) en gebruik een CO-melder in je tiny house. Onderhoud is simpel maar essentieel.
Reinig de panelen 2–4 keer per jaar met water en een zachte borstel.
Controleer kabels op slijtage. Laat je omvormer jaarlijks controleren door een elektricien als je niet technisch bent. Realistische verwachting: in de winter zul je je levensstijl moeten aanpassen.
Minder stroom, meer hout, eerder naar bed. Dat hoort bij off-grid wonen. Maar met deze cijfers en een goed systeem kom je in elke provincie rond.