Een tiny house is een wereld op zich. Je bouwt hem slim, je leeft er minimalistisch en je probeert zo self-sufficient mogelijk te zijn.
▶Inhoudsopgave
Maar er is één ding dat je niet zomaar even zelf in elkaar knutselt: ventilatie. Zonder verse lucht wordt het benauwd, vochtig en ongezond. De Zehnder ComfoAir 70 is in de tiny house-wereld een bekende verschijning. Het is de kleinste unit van het Duitse topmerk Zehnder, specifiek ontworpen voor ruimtes tot ongeveer 75 vierkante meter.
Perfect voor de gemiddelde tiny house bewoner die kiest voor kwaliteit, maar wel op de vierkante meters let. Waarom je hier überhaupt over nadenkt?
Omdat een tiny house vaak extreem goed geïsoleerd is. Dat is fijn voor je stookkosten, maar het betekent ook dat je woning niet 'ademt' zoals een normale woning. Alles zit potdicht.
Zonder mechanische ventilatie met warmteterugwinning (WTW) loop je het risico op schimmelvorming en een muffe lucht. Bovendien: in een kleine ruimte ruik je alles. Koken, douchen, ademen; de ComfoAir 70 zorgt dat je vieze lucht afvoert en verse lucht weer terughaalt, mét de warmte van de oude lucht er nog aan.
Wat is de Zehnder ComfoAir 70 precies?
De Zehnder ComfoAir 70 is een decentrale ventilatie-unit met warmteterugwinning. In gewoon Nederlands: een kastje dat lucht aanvoert en afvoert, en tegelijkertijd de warmte uit de vieze lucht haalt en geeft aan de schone lucht.
Dit model is de 'kleinst mogelijke' optie in de premium lijn van Zehnder. Waar je in een doorsnee rijtjeshuis vaak te maken hebt met grotere modellen (zoals de ComfoAir 90 of 350), is de 70 specifiek gemaakt voor compacte ruimtes. De unit is relatief compact (ongeveer 62 x 62 x 45 cm) en weegt zo'n 35 kilo.
Je kunt hem vrijwel overal kwijt: in een berging, onder een keukenblok of in een speciaal daarvoor ingerichte technische nis.
Omdat hij decentraal is, hoef je geen ingewikkeld leidingennetwerk door het hele huis te leggen. Je sluit hem aan op twee of vier ventilatieslangen (meestal 125mm of 160mm) die direct naar buiten gaan. De verse lucht wordt via een muurdoorvoer aangevoerd en afgevoerd. Dit scheelt enorm in installatiegemak, iets waar elke tiny house bouwer blij van wordt.
De werking is simpel maar doeltreffend. In de winter zuigt hij koude lucht van buiten aan.
Die koude lucht passeert een filter en stroomt langs een warmtewisselaar. Daar liggen de kanalen van de warme, afgevoerde lucht. De warmte 'springt' over van de uitgaande lucht naar de inkomende lucht.
Je verliest zo tot 90% van de warmte niet. Dat is een besparing die je direct voelt in je gas- of elektriciteitsrekening.
Waarom kiezen voor Zehnder in een tiny house?
Er zijn genoeg goedkopere ventilatie-oplossingen te bedenken. Waarom dan de investering in een Zehnder?
Het antwoord zit hem in de kwaliteit van de lucht en het comfort. Goedkope ventilatoren blazen vaak koude tocht je huis in en maken herrie.
De Zehnder ComfoAir 70 staat bekend om zijn fluisterstille werking. Dankzij speciale geluiddempende kanalen en een slimme motor hoor je hem amper. In een tiny house, waar je letterlijk bovenop je installatie leeft, is stilte goud waard. Een ander groot voordeel is het filter.
De ComfoAir 70 is standaard uitgerust met filters die fijnstof, pollen en andere allergenen tegenhouden.
In de lente, als je de ramen wilt openzetten maar last hebt van hooikoorts, is dit een uitkomst. Je haalt schone lucht naar binnen, zonder pollen. Ook fijn: je hoeft je ramen niet open te zetten voor frisse lucht.
Dat bespaart niet alleen energie, maar houdt ook insecten buiten en voorkomt dat je ramen openstaan als je even weg bent. Realistisch gezien: de aanschafprijs is hoger dan een simpele afzuigkap of een bouwmarkt ventilator.
Maar op de lange termijn verdien je dat terug. De energiebesparing op je verwarming loopt aardig op (gemiddeld 20-30% op je stookkosten voor ventilatie-verlies).
Bovendien is de levensduur van een Zehnder lang. Waar goedkope units na 5 jaar sputteren of kapotgaan, draait een ComfoAir 70 makkelijk 15 tot 20 jaar mee als je hem goed onderhoudt.
Technische specificaties en werking in de praktijk
De ComfoAir 70 is een slimme jongen. Hij beschikt over een automatische bypass.
Dit betekent: als het buiten erg koud is en je huis niet verwarmd wordt (of juist heel warm is in de zomer), schakelt de unit automatisch over op 'natuurlijke' ventilatie. De warmtewisselaar wordt omzeild. Dit voorkomt dat je huis te warm wordt in de zomer of dat de koude lucht te koud je huis in gaat als je niet stookt.
Een essentieel detail voor tiny houses die soms snel opwarmen door zon op de wanden.
De luchtstroom is instelbaar. In de basisstand gaat er ongeveer 30 tot 70 kubieke meter lucht per uur doorheen. Om het juiste ventilatiedebiet voor je tiny house te bepalen, is dit voor een oppervlakte van 30m2 tot 50m2 ruim voldoende.
Je kunt hem bedienen via een simpel bedieningspaneel aan de wand, of via een app op je telefoon (als je de ComfortTouch module erbij koopt). Handig als je even snel de ventilatie op standje 'Snel' wilt zetten na het douchen.
Een specifieke eis voor tiny houses: de luchttoevoer. Veel tiny houses zijn zo luchtdicht gebouwd (met folies en tapes) dat er geen lucht via kieren naar binnenkomt.
De ComfoAir 70 moet dan zorgen dat er voldoende lucht aangevoerd kan worden. Naast dit compacte model kun je ook kiezen voor de veelgeprezen Zehnder ComfoAir 350. Je moet er dus voor zorgen dat er in de wanden van je tiny house (meestal op de kopse kant of onder het chassis) voldoende openingen zitten van 125mm of 160mm diameter om de slussen doorheen te leiden. Dit vereist precisie bij het bouwen.
Prijzen en beschikbare varianten
Zehnder is geen budgetmerk. Je betaalt voor Duitse degelijkheid en techniek.
Voor de Zehnder ComfoAir 70 (unit inclusief bedieningspaneel) moet je rekenen op een bedrag tussen de €1.800 en €2.200 excl. BTW. Afhankelijk van de dealer en of je hem koopt als onderdeel van een groter pakket.
Let op: dit is vaak enkel de unit. De benodigde accessoires zoals het wandbedieningspaneel, de filters en de muurdoorvoeren komen er nog bij. Er zijn verschillende varianten van de ComfoAir 70. De meest gangbare is de 'Q' versie (standaard).
Er is ook een 'L' variant die specifiek is afgestemd op lagere geluidseisen.
Voor een tiny house is de standaard Q vaak al stil genoeg, tenzij je hem pal naast je hoofdkussen monteert (wat we niet aanraden). De kosten voor installatie hangen volledig af van je eigen skills. Als je het zelf doet, ben je enkel materiaal kwijt (slangen, boorwerk, aansluitmateriaal), zo'n €150 tot €300.
Schakel je een professional in, dan rekenen ze al snel €800 tot €1.500 voor de volledige installatie, inclusief het boren van gaten en het afstellen van de unit. Bedenk dat het aansluiten van de 230V stroom en het correct afstellen van de luchtstromen wel echt kunde vereist.
Onderhoudskosten zijn jaarlijks: de filters moeten eens in de 6 maanden tot een jaar vervangen worden.
Een set filters kost ongeveer €50 tot €70. Als je in een bosrijke omgeving woont of veel last hebt van fijnstof (bijvoorbeeld weilanden), zul je ze vaker moeten vervangen. Verder heeft de unit een automatische reinigingsfunctie voor de warmtewisselaar, dus dat scheelt.
Praktische tips voor installatie in je tiny house
Als je dit systeem in je tiny house wilt, is timing alles. Begin hier al over na te denken voordat je de wanden dichtmaakt.
De gaten voor de ventilatieslangen moeten exact op de juiste plek zitten.
Je wilt niet dat je na het isoleren en betimmeren alsnog door je gevel moet zagen. Teken de route van de slang vanaf de unit naar buiten nauwkeurig uit. Houd rekening met bochten; elke bocht vermindert de efficiëntie en maakt het geluid harder.
Zorg voor een goede ondergrond voor de unit. De ComfoAir 70 mag niet trillen.
Zet hem stevig op een stabiele plank of in een kast die goed vastzit. Als de motor trillingen doorgeeft aan je houten frame, hoor je dat als een brommetje in huis. Gebruik rubbers of een trillingsdemper als je hem in een houten nis plaatst. Denk na over de plek van de uitlaat en inlaat.
Zet ze nooit te dicht bij elkaar (minimaal 30 cm afstand wordt aangeraden, maar liever verder).
Anders zuigt de unit direct zijn eigen vieze lucht weer naar binnen. Plaats ze ver van rookgasuitlaten of andere bronnen van vervuiling. En zorg dat je de filters makkelijk kunt bereiken.
Je wilt niet elke keer je hele bed uit hoeven schuiven om bij het filter te komen. Een gouden tip: koop de unit bij een dealer die verstand heeft van tiny houses.
Niet elke installateur snapt de specifieke eisen van een compacte, super-geïsoleerde woning. Zehnder zelf heeft een dealerzoeker op hun site. Als je een offerte aanvraagt, kijk dan ook naar de Zehnder ComfoAir 200 voor kleine woningen en geef aan dat je te maken hebt met beperkte ruimte en een hoge isolatiewaarde. Dat voorkomt dat je een te zware unit krijgt aangeboden die eigenlijk bedoeld is voor een vrijstaande villa.