Een WTW-ventilatie systeem in je tiny house is het hart van je comfort en gezondheid. Zonder goede ventilatie ben je je eigen CO2- en vochtprobleem aan het bouwen. Je wilt frisse lucht, maar niet al je warmte weer naar buiten blazen.
▶Inhoudsopgave
Daarom kies je voor WTW: warmte-terug-win. Maar welk systeem werkt het beste in een kleine ruimte?
We vergelijken de drie groten: Zehnder, Brink en Paul Novus.
Wat is een WTW-systeem en waarom onmisbaar in een tiny house?
Een WTW-unit zuigt vervuilde lucht af uit je badkamer en toilet en blaast schone lucht je woonkamer in. Tegelijkertijd wisselt die unit warmte uit met de afgevoerde lucht.
In de winter warmt de koude buitenlucht op door de warmte van de afvoerlucht.
In de zomer werkt het omgekeerd. Je bespaart enorm op stookkosten. In een tiny house is de luchtkwaliteit essentieel.
Je leeft met z’n tweetjes (of meer) op 20 tot 50 vierkante meter. Elke uitgeademde ademteug, elke douchebeurt en elke pan die je opzet, beïnvloedt de lucht direct. Zonder ventilatie heb je snel last van schimmel op de ramen en een benauwd gevoel. De keuze voor een merk is niet zomaar een optie.
Het bepaalt je energieverbruik, hoeveel lawaai je hoort en hoe makkelijk je het systeem kunt onderhouden.
In een tiny house is ruimte schaars. De unit moet passen, vaak onder een bed of in een klein techniekhoekje. We kijken naar compactheid, geluid en efficiëntie.
De drie kampioenen: Zehnder, Brink en Paul Novus
We duiken in de specificaties van de drie meest gekozen merken voor tiny houses. Elk heeft zijn eigen karakter. De een is stiller, de ander goedkoper, en weer een ander heeft slimme opties voor off-grid gebruik.
Zehnder: De Zwitserse precisie
Zehnder staat bekend om zijn bouwkwaliteit en stille werking. Hun ComfoSpot Q40 is een veelgebruikte unit voor tiny houses.
Dit is een compact toestel van ongeveer 60 bij 60 cm. Het gewicht ligt rond de 15 kg.
Ideaal om boven je douche of toilet te monteren. De warmte-overdracht (efficiëntie) ligt bij Zehnder vaak boven de 90%. Dat betekent dat je bijna geen warmte verliest.
Brink: De Nederlandse krachtpatser
Het geluidsniveau is extreem laag, vaak onder de 25 dB. In een stille tiny house betekent dit dat je de ventilator amper hoort.
Wel betaal je voor deze kwaliteit. Prijsindicatie: Een Zehnder ComfoSpot Q40 kost inclusief btw en montage ongeveer tussen de €1.800 en €2.200. De filters kosten jaarlijks zo’n €60. De levertijd kan oplopen tot 8 weken.
Brink is een Nederlands merk en zeer populair in de Nederlandse bouw. De Brink Flair 250 is hun topper voor kleine ruimtes.
Deze unit is vaak iets breder dan de Zehnder, maar heeft een strak design.
Hij is makkelijk te integreren in een wand. Wat Brink sterk maakt, is de service. Omdat het een Nederlands merk is, zijn onderdelen en monteurs vaak sneller beschikbaar.
De Flair 250 is iets lawaaiiger dan de Zehnder, maar nog steeds comfortabel. De efficiëntie ligt rond de 85-90%. Prijsindicatie: De Brink Flair 250 ligt qua prijs iets lager dan Zehnder.
Paul Novus: De slimme keuze
Reken op een totaalpakket (inclusief installatie) van €1.600 tot €2.000. Onderhoud is eenvoudig; de filters zijn makkelijk te vervangen.
Paul Novus (van Paul) is de innovator in de lijst. Hun units zijn vaak iets smaller en dieper, wat handig is in de smalle wanden van een tiny house.
De Paul Novus 300 is een veelgehoorde naam. Deze unit is uitgerust met slimme sensoren. Deze sensoren meten CO2 en vocht.
Ze passen de ventilatie automatisch aan. Douchen? De afvoer gaat harder aan. slapen?
De ventilatie gaat op de laagste stand. Dit bespaart energie en zorgt voor optimaal comfort. De bediening via een app is gebruiksvriendelijk. Prijsindicatie: Paul Novus zit in hetzelfde segment als Zehnder.
Voor de Paul Novus 300 betaal je tussen de €1.900 en €2.300 inclusief installatie. Het slimme sensorsysteem maakt de aanschaf iets duurder, maar het comfort is hoger.
Waarop moet je letten bij de installatie in je tiny house?
De installatie van een WTW-systeem in een tiny house is anders dan in een reguliere woning. De ruimte is beperkt en de isolatie vaak extreem hoog.
De locatie van de unit
Dit vraagt om een nauwkeurige aanpak. Je moet een plek vinden voor de WTW-unit.
In een tiny house is de techniekruimte vaak klein. De unit heeft aan beide kanten ruimte nodig voor de luchttoevoer en -afvoer. Bij het instellen van de WTW-unit werkt een hoekopstelling vaak het best.
Denk ook aan het gewicht. Hang je de unit aan de wand? Zorg voor stevigheid. Veel tiny house bouwers kiezen voor een plek boven het toilet of in een kast. Let op: de unit heeft onderhoud nodig.
De luchtkanalen en isolatie
Je moet er makkelijk bij kunnen. Zet hem dus niet achter een vast meubel zonder toegangsdeur.
De luchtkanalen moeten kort zijn. Elk meter bocht verhoogt de weerstand en het geluid.
In een tiny house probeer je de kanalen zo recht mogelijk te houden. Gebruik flexibele kanalen (geen golfpijp!) om trillingen te dempen. Isolatie van de kanalen is cruciaal.
In de winter kan koude lucht condenseren in de leidingen als ze niet goed geïsoleerd zijn.
Off-grid overwegingen
Gebruik isolatiemouwen om de kanalen. Zorg dat je geen koude brug creëert door het dak of de vloer. Als je off-grid gaat, let dan op het stroomverbruik.
Een WTW-unit verbruikt 24/7 stroom. De Zehnder en Brink verbruiken op de laagste stand ongeveer 5-10 watt.
Op de hoogste stand loopt dit op tot 40-60 watt. Je zonnepanelen en accu's moeten hierop berekend zijn.
Kies voor een unit met een ECO-stand. Paul Novus scoort hier goed vanwege de sensoren die de ventilatie alleen harder laten draaien als het écht nodig is.
Kostenplaatje: Aanschaf, installatie en onderhoud
De totale kosten van een WTW-systeem stoppen niet bij de aanschaf van de unit. Je moet rekening houden met de volledige installatie en het jaarlijkse onderhoud.
Aanschaf en installatie
De materiaalkosten voor de unit zelf liggen tussen de €1.200 en €1.800. Daar komen de kosten voor de installateur bij. In een tiny house is de installatie vaak sneller gedaan dan in een groot huis, maar de reistijd van de monteur telt mee.
Verwacht een totaalpakket tussen de €1.600 en €2.300. Zonder installatie (DIY) ben je goedkoper uit, maar let op: voor de garantie en veiligheid (koolmonoxide risico bij rookgasafvoer combinaties) is een gecertificeerde installatie aan te raden.
Onderhoudskosten op lange termijn
Elk jaar moet je de filters vervangen. Voor de genoemde modellen zijn deze filters verkrijgbaar bij bouwmarkten of via de installateur. Reken op €50 tot €80 per jaar voor filters.
Eens in de 5 jaar is een grote onderhoudsbeurt nodig. De warmtewisselaar wordt gereinigd en de ventilatoren worden gecontroleerd.
Dit kost ongeveer €150 tot €200. Goed onderhoud verlengt de levensduur naar 15+ jaar.
Veelgemaakte fouten bij WTW in tiny houses
Veel tiny house bouwers maken dezelfde fouten. Deze fouten leiden tot koude tocht, lawaai of schimmel. Hier zijn de meest voorkomende valkuilen en hoe je ze vermijdt.
Fout 1: Te veel bochten in de kanalen
Je probeert de leidingen weg te werken achter een kast, maar eindigt met 4 bochten.
De weerstand wordt te hoog. De unit gaat harder lawaai maken en verbruikt meer stroom.
Fout 2: Vergeten aanvoer en afvoer scheiden
Oplossing: Teken de route van de kanalen voordat je de wanden dichtmaakt. Kies voor een rechte lijn. Liever een zichtbare pijp die goed werkt, dan een verborgen pijp die je wakker houdt.
In een tiny house zitten ramen en deuren dicht. Als je alleen afvoert, zuig je koude lucht via kieren naar binnen.
Fout 3: Geen rekening houden met onderhoud
Dat is oncomfortabel, maar gelukkig zijn er goede oplossingen voor ventilatie en warmteterugwinning. Oplossing: Kies voor een balansventilatie (WTW). Zorg dat er altijd evenveel lucht wordt aangevoerd als afgevoerd. De WTW-unit regelt dit automatisch, maar de kanalen moeten wel goed aangesloten zijn.
Je bouwt de unit vast in een hoekje. Na een jaar moeten de filters vervangen worden, maar je komt er niet meer bij. Oplossing: Laat altijd een opening van minimaal 30 cm vrij rond de unit.
Zorg dat de filterkast makkelijk open kan. Denk hieraan voordat je de keuken plaatst.
Praktische tips voor je keuze
Het kiezen van de juiste WTW-unit hangt af van je specifieke situatie.
Gebruik deze tips om je keuze te verfijnen. Je keuze is persoonlijk. Voor de meeste tiny houses is de Brink Flair een veilige, betaalbare keuze. Wil je het allerbeste comfort en stilte? Ga voor Zehnder.
- Geluid is alles: Als je gevoelig bent voor lawaai, kies dan voor Zehnder. Hun isolatie van de unit is vaak net iets beter.
- Budget bewaken: Brink biedt goede kwaliteit voor een iets lagere prijs. Het is de beste prijs-kwaliteit verhouding voor de meeste tiny houses.
- Techniek en slim wonen: Kies Paul Novus als je van gemak houdt en geen zin hebt om handmatig instellingen te veranderen.
- Controleer de maten: Meet je beschikbare ruimte op. Een Zehnder is vaak vierkant, een Paul Novus rechthoekig. Meet zwevend, niet alleen de vloeroppervlakte.
- Vraag offertes aan: Vraag bij lokale installateurs naar een all-in prijs. Vraag specifiek naar de levertijd; deze kan variëren van 2 tot 12 weken.
Wil je de techniek optimaal benutten voor efficiëntie? Paul Novus is je vriend.
Wat je ook kiest, zorg dat je het systeem goed installeert. Een goed geventileerd tiny house voelt niet alleen fris, door de juiste keuze tussen ventilatie en warmtebesparing bespaar je ook nog eens geld op je energierekening.