WTW-ventilatie installeren in een tiny house: stap-voor-stap handleiding

Een WTW-ventilatie in je tiny house is een absolute gamechanger voor je comfort en je energierekening. Zonder goede ventilatie verandert je droomhuisje snel in een klamme, benauwde kattenbak, maar met alleen een raam openzetten verlies je in de winter al je warmte.

Een Warmte Terug Win (WTW) systeem haalt de frisse lucht van buiten en wisselt dit af met de warme lucht uit je huis via een warmtewisselaar.

Je bespaart enorm op stookkosten en houdt je luchtkwaliteit top. In een tiny house is elke vierkante centimeter goud waard, dus een compact WTW-systeem is vaak de beste keuze. Laten we direct aan de slag gaan met de installatie.

Wat je nodig hebt: Materialen en gereedschap

Voor je begint, zorg je dat je alles op een rijtje hebt.

Niets is zo vervelend als halverwege moeten stoppen omdat je een vergeten onderdeel mist. In een tiny house werk je vaak met beperkte ruimte, dus kies voor een compact WTW-systeem dat in je technische ruimte of onder het bed past. Een populair model voor tiny houses is de Brink Air 700 of de Itho Daalderop CVE-Servo 4. Deze kosten ongeveer tussen de €800 en €1.400, afhankelijk van de accessoires.

• Compact WTW-unit (bijvoorbeeld Brink Air 700 of Itho CVE-Servo 4).
• Gegalvaniseerde of RVS ventilatiekanalen (Ø 125 mm of Ø 160 mm, afhankelijk van je unit).
• Flexibele slangen (max 2 meter per stuk om weerstandsverlies te beperken).
• Isolatiemateriaal voor de kanalen (PIR platen of schuimrubber).
• Wanddoorvoeren met regenkap (voor buitenmuren).
• Elektrische aansluiting (230V, met vaste groep of een aparte groep in de meterkast).
• Filters (groot- en fijnstof filter, vervang elke 6 maanden).
• Handgereedschap: boormachine, decoupeerzaag, meetlint, waterpas, schroevendraaier, tang.
• Kitpistool met sanitairkit.
• Veiligheidsbril, handschoenen en stofmasker.

Je hebt de volgende materialen en gereedschappen nodig: Reken op ongeveer €1.200 tot €2.000 voor de materialen als je alles nieuw koopt. Je kunt besparen door een refurbished unit te kopen, maar controleer dan altijd de filterstatus en de werking van de ventilator.

Stap 1: De voorbereiding en het plan

Voordat je een gat in je wand boort, moet je het luchtstromingsplan maken.

1. Teken de plattegrond: Markeer waar de aanvoer (frisse lucht) en afvoer (vervuilde lucht) komt. Meestal voer je lucht toe in de woonruimte en af in de keuken en badkamer.
2. Kies de locatie van de unit: zoek een plek met minimale bochten. Denk aan een hoek onder het aanrecht, in een kast of onder een opbergbed. Zorg voor minimaal 10 cm ruimte rondom de unit voor onderhoud.
3. Check de buitenmuren: Zorg dat je geen leidingen of stroomkabels raakt. Gebruik een leidingzoeker (€30-€50) om elektra en water te lokaliseren.
4. Regel de vergunning: In Nederland is WTW vaak vergunningsvrij, maar check het bestemmingsplan of de APV van je gemeente. Als je tiny house op een wielen staat en onder de kampeerverordening valt, zijn de regelen vaak soepeler.

In een tiny house is de route van de kanalen cruciaal omdat je geen zolder hebt om ze weg te werken. Je wilt korte, rechte lijnen van de WTW-unit naar de buitenmuren.

Tijdsindicatie: 1 tot 2 uur.
Veelgemaakte fout: De unit te ver van de buitenmuren plaatsen. Dit levert te veel bochten op, waardoor de motor harder moet werken en meer geluid maakt.

Stap 2: Boren van de gaten en plaatsen van doorvoeren

Deze stap is het meest kritiek voor de luchtdichtheid van je huis.

1. Markeer de gaten: Op de buitenmuur teken je de inlaat en uitlaat af. Houd minimaal 50 cm afstand tussen de inlaat en uitlaat om kortsluiting in de luchtstroom te voorkomen.
2. Boor de gaten: Gebruik een kernboor (125 mm of 160 mm, afhankelijk van je diameter). Boor eerst een gat van 10 mm voor de kernboor, zet de boormachine waterpas en boor het gat.
3. Plaats de wanddoorvoer: Druk de buis door het gat. Aan de buitenkant plaats je de regenkap (rooster) en zet deze vast met kit. Aan de binnenzijde zorg je voor een goede aansluiting op het ventilatiekanaal.
4. Isoleren: Vul de kier tussen de buis en het hout/gips met pur-schuim of een isolatiebuis. Dit voorkomt condensatie en koudebruggen.

In een tiny house wil je geen koudebruggen of tocht. De gaten moeten waterpas en strak geboord worden.

Tijdsindicatie: 2 tot 3 uur (afhankelijk van de hardheid van de buitenwand).
Veelgemaakte fout: De regenkap niet schuin naar beneden monteren. Water moet weglopen, niet je muur in.

Stap 3: Het leggen van de kanalen

De kanalen leggen is een soort Tetris spelen in een kleine ruimte. In een tiny house werk je vaak met flexibele slangen omdat ze makkelijker te manoeuvreren zijn, maar gebruik ze niet langer dan 2 meter per stuk.

1. Snijd de kanalen op maat: Gebruik een ijzerzaag of een scherp mes voor flexibele slangen. Zorg dat de snede recht is voor een goede aansluiting.
2. Maak de verbindingen: Gebruik slangklemmen om de slangen vast te zetten op de WTW-unit en de wanddoorvoeren. Draai ze vast, maar niet te strak om de slang te beschadigen.
3. Isolatie is key: Wikkel de kanalen in isolatiemateriaal (PIR platen of schuimrubber). Dit voorkomt dat koude lucht condenseert in de buis en dat je warmte verliest. Dikte: minimaal 20 mm.
4. Maak bochten zo ruim mogelijk: Geen 90-graden bochten. Gebruik twee 45-graden bochten of een ruime boog (straal minimaal 1,5x de diameter van de buis).

Tijdsindicatie: 2 tot 4 uur.
Veelgemaakte fout: Te strakke bochten maken. Dit verhoogt de luchtweerstand enorm, waardoor de WTW-unit meer geluid maakt en sneller slijt.

Stap 4: Aansluiten van de WTW-unit

Nu de kanalen liggen, sluit je de unit aan. Dit is het moment voor de elektricien onder ons.

1. Positioneer de unit: Zet de WTW-unit op de plek die je in stap 1 hebt uitgekozen. Zorg dat hij stabiel staat en waterpas is.
2. Sluit de kanalen aan: Bevestig de flexibele slangen op de aansluitingen van de unit. Meestal zitten er vier aansluitingen: twee voor aanvoer en twee voor afvoer. Let op de kleurcodes (blauw = koud/aanvoer, rood = warm/afvoer).
3. Elektra aansluiten: Sluit de unit aan op het netwerk. De meeste WTW-units hebben een stekker, maar je kunt hem ook direct op een groep aansluiten. Zorg voor een aardlekschakelaar (10 mA). De bedrading moet voldoen aan de NEN 1010 norm.
4. Plaats de filters: Schuif de filters in de unit. Controleer de luchtstroomrichting (pijltjes op het filter). Een verkeerd geplaatst filter vermindert de efficiëntie met 50%.

Tijdsindicatie: 1 tot 2 uur.
Veelgemaakte fout: De filters vergeten of verkeerd om plaatsen. Dit zorgt voor een smerige unit en een slechte luchtkwaliteit.

Stap 5: Afstellen, testen en afwerken

Nu is het tijd om te testen of alles werkt en om de boel netjes af te werken. Een tiny house leent zich niet voor slordige afwerking; elke kier ziet en voel je.

1. Test de luchtstroom: Zet de unit aan op de laagste stand. Houd een stukje toiletpapier bij de verschillende roosters. Het papier moet blijven plakken. Doe dit ook bij de buitenroosters.
2. Controleer op geluid: Loop rond. Hoor je fluiten of bonkende geluiden? Dat duidt op een verkeerde aansluiting of te strakke bochten.
3. Afwerken van de kanalen: Werk de kanalen af met plinten of een kast. Zorg dat je nog bij de filters kunt voor onderhoud.
4. Regel de vochtigheid: In een tiny house kan de luchtvochtigheid snel oplopen. Kies een WTW met bypass (zoals de Itho CVE-Servo) om in de zomer verse lucht toe te voegen zonder warmte terug te winnen.

Tijdsindicatie: 1 uur.
Veelgemaakte fout: De unit direct dichtbouwen zonder test. Als er een fout zit, moet je alles openbreken.

Veelgemaakte fouten bij WTW in tiny houses

Zelfs ervaren bouwers maken fouten in kleine ruimtes. Hier zijn de meest voorkomende problemen en hoe je ze oplost.

1. Te lange flexslangen: Veel mensen kopen te veel materiaal. In een tiny house is elke meter extra slang een bron van weerstand en geluid. Beperk flexslangen tot maximaal 2 meter.

Gebruik voor de rest stijve kanalen (golfpijp of ronde buis) die minder weerstand geven. 2. Geen rekening houden met onderhoud: Je kunt een WTW-unit niet in een dichte wand stoppen.

Je moet elk half jaar de filters vervissen en de warmtewisselaar schoonmaken.

Zorg voor een klep of deur die je makkelijk open kunt doen, minimaal 40 cm werkruimte. 3. Vergeten dat WTW geluid maakt: Een WTW-unit heeft een motor. Om montagefouten in je kleine woning te voorkomen, moet je weten dat je dit in een stil tiny house snel hoort.

Koop een unit met een geluidsniveau onder de 35 dB op de laagste stand. Plaats rubberen dempers onder de unit om trillingen te stoppen. 4.

Verkeerde plaatsing van roosters: Zet de afvoer in de keuken en badkamer niet naast de aanvoer in de woonkamer. De lucht moet een logische route volgen. Teken dit van tevoren uit op je vloer.

5. Geen bypass: In de zomer wil je geen warme lucht van buiten terugwinnen.

Een bypass is een klep die de warmtewisselaar omzeilt. Zonder bypass wordt je tiny house in de zomer een oven.

Verificatie-checklist: Is je installatie sluitend?

Voordat je de boel dichtmaakt, loop deze checklist af. Afvinken helpt je om niets te vergeten.

• ✅ Luchtstroming: Blijft toiletpapier plakken bij alle roosters (binnen en buiten)?
• ✅ Geluid: Is de unit hoorbaar op maximaal 35 dB op 1 meter afstand?
• ✅ Isolatie: Zijn alle kanalen geïsoleerd en zijn er geen koude plekken voelbaar?
• ✅ Filters: Zitten ze er goed in en zijn ze schoon?
• ✅ Elektra: Is de aansluiting veilig en beschermd tegen vocht?
• ✅ Buitenroosters: Zitten ze waterpas en zijn ze beschermd tegen regen en insecten?
• ✅ Onderhoud: Is de unit bereikbaar zonder slopen?

Als je alle punten kunt afvinken, is je WTW-systeem klaar voor gebruik. Je gaat nu merken dat je huis fris aanvoelt, zonder dat je constant ramen open hoeft te zetten. In de complete gids voor tiny house ventilatie lees je hoe je in de winter tot 30% op je stookkosten bespaart vergeleken met alleen roosteren.

Het is een investering die zichzelf terugverdient, zowel in comfort als in portemonnee.

Onthoud dat een tiny house een levend systeem is. Je zult na een jaar of twee merken dat de filters sneller verstopt raken of dat de luchtstroom vermindert. Regelmatig onderhoud is essentieel. Met deze handleiding heb je de kennis om zelf een WTW-ventilatiesysteem te installeren of om een professional kritisch aan te sturen. Veel bouwplezier!