Een WTW unit in je tiny house is een must. Zonder ventileren wordt het klam, muf en ongezond.
▶Inhoudsopgave
De luchtvochtigheid stijgt en je krijgt schimmel. Met een WTW-unit (warmte-terug-win-unit) ventileer je slim. Je haalt frisse lucht naar binnen en wint warmte terug uit de vervuilde lucht die je naar buiten stuurt. Dat scheelt enorm in stookkosten, vooral in een kleine ruimte waar elke graad telt.
De keuze voor de luchtkanalen is cruciaal. Je hebt dikke, stijve kanalen of dunnere, flexibele.
In een tiny house met beperkte ruimte is die keuze niet zomaar gemaakt.
We gaan het hebben over de 90mm flexibele kanalen versus de stijve kanalen. Wat werkt het beste voor jou?
Wat zijn de opties eigenlijk?
Stel je voor: je hebt een WTW-unit die boven je badkamer hangt of in een speciaal kastje. Vanuit die unit moeten luchtslangen naar je ramen of ventielen toe. Daar haal je de lucht weg en breng je hem terug.
De manier waarop je die kanalen legt, bepaalt hoe goed het systeem werkt.
De klassieke optie is het stijve kanaal. Dit zijn harde, ronde buizen van aluminium of kunststof.
Ze zijn wit en zien eruit als de ventilatiekanalen in een gewoon huis. Ze zijn strak, nemen weinig ruimte in beslag in de lengte, maar zijn star. Je kunt ze niet zomaar buigen.
Je hebt bochten nodig en verloopstukken. In een tiny house betekent dit dat je ze vaak in hoeken of langs muren moet leiden.
Ze zijn stil en hebben weinig weerstand, wat de efficiëntie van je WTW-unit ten goede komt. De andere optie zijn 90mm flexibele kanalen. Dit zijn soepele, ronde slangen. Ze lijken op dikke stofzuigerslangen.
Je kunt ze makkelijk buigen, draaien en door gaten trekken. Ze zijn gemaakt van een meerlaags materiaal, vaak met een aluminium kern en een isolerende buitenlaag.
In de tiny house wereld zie je ze steeds vaker. Ze passen in smalle spouwen en zijn ideaal voor de kleine afmetingen van een tiny house.
Je koopt ze per meter en kunt ze op maat knippen. Ze zijn lichter en makkelijker te verwerken voor de doe-het-zelver.
De vergelijking: 90mm flexibel vs. stijf kanaal
Om een eerlijke keuze te maken, kijken we naar 6 concrete criteria. We vergelijken de flexibele slang van 90mm met de standaard stijve kanalen (meestal 75mm of 90mm). 1. Prijs:
De flexibele 90mm slang is vaak goedkoper in aanschaf.
Een meter 90mm flexibele slang (zoals de Zehnder ComfoTube 90) kost ongeveer €15 tot €20 per meter.
Een meter stijf aluminium kanaal (Ø 75mm of 90mm) kost vaak tussen de €10 en €15 per meter, maar de verbindingsstukken (bochten, verlopen, verdelers) zijn duurder. Een simpele 90-graden bocht voor een stijf kanaal kost al snel €8 tot €12.
Voor een flexibele slang knip je gewoon een bocht erin. Over een totale installatie van 20 meter kan de flexibele variant soms €50 tot €100 goedkoper uitkomen, afhankelijk van de complexiteit van je routing. 2. Capaciteit en Luchtstroom:
Dit is een technisch verhaal.
Een stijf kanaal heeft een gladdere binnenwand. De luchtstroom (de weerstand) is daarom lager.
Je WTW-unit kan makkelijker lucht verplaatsen. Een 90mm flexibel kanaal heeft een geribbelde binnenkant. Dat zorgt voor meer turbulentie en dus meer weerstand. In een tiny house is de afstand meestal kort (minder dan 3 tot 5 meter per kanaal).
Op die korte afstand is het verschil in capaciteit verwaarloosbaar. Je WTW-unit (bijvoorbeeld een Brink Flair 250 of een Zehnder ComfoAir Q350) heeft genoeg power om die kleine weerstand te overwinnen.
Voor hele lange leidingen (>10 meter) of veel bochten wint het stijve kanaal het op capaciteit. 3.
Gebruiksgemak en Installatie:
Hier scoort de flexibele slang een 10. In een tiny house werk je in een hok van 2,5 meter breed. Je wilt niet worstelen met lange, stijve buizen.
Met flexibele slang rol je hem uit, trekt hem door het gat in de vloer of wand en klaar. Je kunt hem strak trekken zonder zichtbare verbindingen. Het stijve kanaal vereist precisie.
Je moet opmeten, zagen, verlijmen of klikken. Een foutje en je hebt een gat in je isolatie of een lekkage.
Voor de beginner is flexibel veel vergevingsgezinder. 4. Isolatie en Geluid:
Stijve kanalen zijn vaak ongeisoleerd (aluminium) of licht geïsoleerd (kunststof).
In een koude winter kan lucht condenseren in het kanaal als het niet goed geïsoleerd is. Flexibele 90mm slangen zijn standaard geïsoleerd (meestal rond de Rc 1.0 of meer). Dat voorkomt koudebruggen en condens.
Qua geluid: stijve kanalen zijn stiller omdat de lucht soepel stroomt. Een flexibel kanaal maakt een zacht "ruisend" geluid door de ribbels.
In een tiny house valt dat geluid weg in de achtergrondruis van de natuur of de kachel, maar het is goed om te weten. 5. Ruimtebeslag:
Een tiny house is krap. Stijve kanalen nemen ruimte in beslag. Je moet ze wegwerken in een schot of een kast.
Flexibele slang kun je platdrukken (niet te strak, anders beperk je de luchtstroom) en wegmoffelen in een hoekje of onder de vloer. De 90mm doorsnee is klein genoeg om onopvallend te zijn.
Voor wie elke centimeter telt, wint de flexibele slang. 6. Duurzaamheid en Onderhoud:
Stijve kanalen gaan een leven lang mee.
Ze zijn kwetsbaar voor stoten, maar verder zeer stabiel. Flexibele slangen zijn robuust, maar de buitenste laag kan na jaren slijten als je er continu tegenaan stoot. Het grootste verschil is het schoonmaken.
Stijve kanalen zijn makkelijker te stofzuigen met een borstel. Flexibele kanalen zijn lastiger van binnen schoon te maken door de ribbels. In de praktijk hoef je een WTW-kanaal in een tiny house maar eens in de 4 jaar schoon te maken.
De realiteit van het tiny house bouwproces
Je bouwt een tiny house niet zomaar. Het is een intense periode.
De WTW-installatie moet op tijd geregeld zijn. Veel tiny house bouwers maken een vergelijking tussen Zehnder en Brink voor hun ventilatie.
Deze systemen zijn vaak modulair. De 90mm flexibele slangen passen perfect op de kleine aansluitingen van deze units. Het risico bij stijve kanalen is dat je verkeerde verloopstukken koopt.
Een verkeerde bocht van 90 graden neemt veel ruimte in beslag. Als je net die hoek niet hebt, zit je met een probleem. Een ander praktisch issue: de ventilatieroosters. In een tiny house zitten die vaak in de ramen of in de wand.
Een flexibele slang sluit je makkelijker aan op een rooster dat je zelf in het hout freest.
Een stijf kanaal moet je precies waterpas en loodrecht monteren. Dat vergt meer timmerwerk.
Als je huisje op een trailer staat en beweegt, kunnen stijve kanalen sneller scheuren of losraken door de trillingen. Flexibele slangen hebben wat speling en geven mee. Dat is een groot voordeel voor mobiele tiny houses.
Denk ook aan de isolatie van je huis. Je tiny house heeft dikke wanden (meestal 10-14 cm isolatie).
De ventilatiekanalen lopen hierdoorheen. Een stijf kanaal maakt contact met het hout of de isolatie. Dat kan een koudebrug worden als het niet perfect geïsoleerd is.
Een flexibel kanaal is zelf al geïsoleerd en heeft luchtspeling om zich heen. Dat werkt vaak beter in de warme, maar ook vochtige omstandigheden van een houten bouwproject.
Veelgemaakte fouten bij WTW-aansluitingen
Veel starters maken dezelfde fouten. Een veelvoorkomende fout is het te strak trekken van de flexibele slang.
Je trekt hem uit tot de maximale lengte. Dan comprimeer je de ribbels. De lucht kan niet meer goed door.
De weerstand wordt te hoog en je WTW-unit maakt lawaai. Laat altijd een kleine slag in de slang zitten.
Dus: rol de slang uit, trek hem strak, maar niet tot de limiet. Een andere fout is het vergeten van de geluiddempers. Zowel flexibele als stijve kanalen kunnen geluid overdragen. De motor van de WTW-unit bromt.
In een tiny house hoor je dat. Koop voor beide slaapkamers een geluiddemper (van ongeveer €30-€50).
Plaats deze direct achter de unit of voor de ventielen. Dat scheelt enorm in je slaapcomfort. Verkeerde routing is ook een valkuil.
Je wilt de aanvoer- en afvoerkanalen zo kort mogelijk houden. Geen grote lussen.
Zorg dat het aanvoerkanaal (frisse lucht) en afvoerkanaal (vieze lucht) elkaar niet raken in dezelfde koude spouw. Als ze elkaar raken, warmt de vieze lucht de frisse lucht op voordat de WTW-unit zijn werk kan doen. Dat kost energie. Teken je route van tevoren uit op de vloer en vergeet de afvoer van condensatiewater niet.
Keuzehulp: wat kies jij?
De keuze hangt af van jouw situatie. Er is geen universeel antwoord, maar er is wel een verstandige weg. Kies voor 90mm flexibele kanalen als:
Je een doe-het-zelver bent. Je wilt snel resultaat en geen gedoe met verlijmen en zagen.
Je tiny house heeft weinig ruimte achter de wanden en je moet de leidingen door smalle kieren trekken, zeker nadat je de juiste ventilatiecapaciteit voor je kleine woning hebt bepaald.
Je huis staat op een trailer en is mobiel. Je budget is beperkt en je wilt besparen op de installatiekosten.
Je bent bereid om de kanalen eens in de paar jaar schoon te maken. Kies voor stijve kanalen als:
Je een permanente tiny house bouwt die vaststaat. Je hebt een strakke afwerking voor ogen en wilt de kanalen mooi wegwerken in een verlaagd plafond of een kast. Je hebt lange afstanden te overbruggen (meer dan 5 meter per stuk).
Je bent een perfectionist die houdt van technische precisie en de hoogste luchtstroom-efficiëntie nastreeft.
Je maakt je geen zorgen over een iets hogere aanschafprijs van de verbindingsstukken. De middenweg:
Een hybride oplossing. Gebruik stijve kanalen voor de hoofdlijnen (van de WTW-unit naar de centrale punten) en flexibele 90mm slangen voor de laatste meters naar de ventielen. Dit combineert de stabiliteit van het stijve kanaal met het gemak van flexibel waar het tichtbij komt. Of kies voor een compleet systeem van één merk, zoals Zehnder.
Zij bieden zowel stijf (ComfoTube) als flexibel (ComfoFlex) aan, specifiek ontworpen om naadloos op elkaar aan te sluiten. Zo voorkom je verloopproblemen.
Uiteindelijk draait het om jouw comfort. Een WTW-unit is een investering die zich terugbetaalt in een gezond binnenklimaat en lagere stookkosten.
Of je nu gaat voor flexibel of stijf, zorg dat je het goed installeert. Test het systeem voordat je de wanden dichtmaakt. Zet de unit aan, voel aan de roosters of er lucht stroomt en luister naar rare geluiden. Een goed werkend ventilatiesysteem maakt het tiny house leven pas echt leefbaar.