Een WTW-unit in je tiny house is een must voor comfortabel leven, maar je wilt niet een energieverslindend monster in huis halen. Hoeveel watt verbruikt zo’n ding eigenlijk?
▶Inhoudsopgave
- Wat is een WTW-unit en waarom heb je er een nodig?
- Hoeveel watt verbruikt een WTW-unit gemiddeld?
- Stap 1: Bepaal je ventilatiebehoefte
- Stap 2: Kies het juiste type WTW-unit
- Stap 3: Bereken het daadwerkelijke stroomverbruik
- Stap 4: De installatie (zelf doen of laten doen?)
- Stap 5: Onderhoud en optimalisatie voor off-grid leven
- Checklist: Is jouw WTW-installatie klaar?
- Conclusie: De balans tussen lucht en stroom
En kun je die prima op een kleine zonne-energie setup draaien? Laten we de techniek eens flink doorspitten zonder ingewikkelde jargon.
Wat is een WTW-unit en waarom heb je er een nodig?
Een WTW-unit, of Warmte-Terug-Winning, is een ventilatiesysteem dat warmte uit de afgevoerde lucht haalt en die overdraagt aan de frisse lucht die je huis binnenkomt.
In een goed geïsoleerd tiny house is dit essentieel. Zonder WTW verlies je in de winter direct je warmte via de ventilatie, wat je verwarming (en dus stroom) enorm opdrijft. In een tiny house met een beperkte energiebuffer is elke watt tellen.
Een WTW-unit zorgt ervoor dat je minder hoeft te stoken. Je bespaart op gas of elektrische verwarming, maar je gebruikt wel stroom voor de ventilator en de bypass.
De truc is een unit kiezen die efficiënt is en past bij je kleine ruimte.
Veel tiny house bouwers kiezen voor een decentraal systeem (één unit per ruimte) of een centraal systeem (één unit voor het hele huis). Voor de meeste tiny houses is een decentrale WTW-unit de beste optie. Die is compacter, goedkoper en makkelijker te installeren zonder dikke kanalen door je vloer of wanden.
Hoeveel watt verbruikt een WTW-unit gemiddeld?
Het stroomverbruik hangt af van het type en de grootte van de unit.
Voor een typische tiny house WTW-unit (bijvoorbeeld een Brink of Itho Daalderop model voor 1 tot 2 personen) ligt het verbruik tussen de 10 en 40 watt in de laagste stand. In de hoogste stand (bij koken of douchen) kan dit oplopen tot 80 watt of meer. Stel je voor: je hebt een Brink Flair 125 of een Itho CVE ECO 4.
Deze modellen zijn populair in kleine woningen. Ze verbruiken ongeveer 15 watt in stand 1 (nachtstand) en rond de 40 watt in stand 2 (normaal gebruik).
Als je een grote kookactiviteit hebt en de boost-modus inschakelt, piekt het verbruik naar 70-80 watt voor een korte periode.
Reken maar even mee. Als je unit gemiddeld 20 watt verbruikt (wat realistisch is voor 24/7 gebruik), dan is dat 20W x 24 uur = 480 Wh per dag. Dat is ongeveer 14,4 kWh per maand. Dat klinkt veel, maar vergeet niet dat de WTW je hoofdverwarming (of bijverwarming) ontlast. De netto energiebesparing is vaak groter dan het verbruik.
Stap 1: Bepaal je ventilatiebehoefte
Voordat je een unit koopt, moet je weten hoeveel lucht je moet verversen.
Voor een tiny house van ongeveer 30 m³ (bijvoorbeeld 4 meter breed, 4 meter lang, 2 meter hoog) en 1 tot 2 personen, heb je ongeveer 250-300 m³/uur ventilatie nodig. Dit is gebaseerd op de NEN 1087 norm voor woningen.
Check de inhoud van je huis: Lengte x Breedte x Hoogte = totaal volume. Tel daar de inhoud van eventuele uitbouwen bij. Voor een tiny house van 20 m² vloeroppervlak en 2,5 meter hoog is dat 50 m³. Voor 2 personen reken je op 25 m³ per uur per persoon. Totaal: 50 m³/uur.
Dit is een minimum; voor comfortabel leven met koken raad ik 150-200 m³/uur aan.
Veelgemaakte fout: Een te grote unit kopen. Een unit die 500 m³/uur kan leveren in een klein huis verbruikt meer stroom en maakt meer lawaai. Koop een unit die past bij je volume.
Een Itho CVE ECO 2 (200 m³/uur) is vaak al te groot voor een tiny house. Kies voor een compact model zoals de Brink Compact 100.
Stap 2: Kies het juiste type WTW-unit
Je hebt drie hoofdkeuzes: een centraal systeem, een decentraal systeem (wandmodel), of een ventilatiebox met WTW. Voor tiny houses is een decentraal wandmodel het meest logisch. Deze plaats je in de wand van de woonkamer of slaapkamer.
Voorbeeld: de Brink Flair 125 (ongeveer €800 - €1.200). Als je tiny house al is voorzien van ventilatiekanalen (wat zelden het geval is bij zelfbouw), kun je een compact centraal systeem overwegen.
De Itho Daalderop CVE ECO 4 (ongeveer €1.500 - €2.000) is een krachtpatser, maar vergt meer installatieruimte en dikkere kanalen. Specificatie: Let op het geluidsniveau. Een goede WTW-unit moet onder de 30 dB(A) blijven op de laagste stand.
De Brink Flair 125 zit op ongeveer 25 dB, wat fluisterstil is. Check altijd het technische blad (datasheet) van de fabrikant voor de exacte decibels. Veelgemaakte fout: Vergeten dat je de unit moet bereiken voor onderhoud. Plaats hem niet hoog boven je plafond of achter een vaste kast.
Je moet de filters elke 3-6 maanden kunnen wisselen. Zorg voor minimaal 30 cm vrije ruimte rondom de unit.
Stap 3: Bereken het daadwerkelijke stroomverbruik
Het nominaal vermogen (Watt) zegt niet alles. Je moet kijken naar het jaarverbruik (kWh).
Een gemiddelde tiny house WTW-unit verbruikt tussen de 15 en 30 kWh per jaar voor het ventilatiesysteem zelf. Dat is ongeveer 2,50 euro per jaar (bij €0,10 per kWh). Dat valt mee, toch? Maar er is een addertje onder het gras: de bypass.
Als het buiten koud is en je wilt gratis koelen, schakelt de unit de warmtewisselaar uit. Dit verbruikt bijna niets.
Als je echter de verwarming aan hebt en de bypass staat open (bijvoorbeeld in de zomer), dan verbruik je alleen de ventilator.
Reken op 10-20 watt in deze modus. Gebruik een energiemeter (zoals een Kill-A-Watt) om het werkelijke verbruik te meten na installatie. Sluit de unit aan op een aparte groep in je meterkast.
Voor een tiny house off-grid is het cruciaal om te weten of je accubank (bijv. 5 kWh) de pieken aankan.
Een piek van 80 watt tijdens het koken is geen probleem, maar 24/7 40 watt verbruiken wel. Veelgemaakte fout: De startstroom van de motor negeren. Sommige WTW-units hebben een piek bij het opstarten (startstroom) die 2-3 keer het nominale vermogen is. Zorg dat je omvormer en accu's deze piek kunnen leveren, vooral als je een off-grid systeem hebt.
Stap 4: De installatie (zelf doen of laten doen?)
Als je handig bent, kun je een decentrale WTW-unit zelf installeren.
Je hebt nodig: een gat boren in de buitenmuur (diameter 160 mm of 200 mm, afhankelijk van de unit), een waterpas, boormachine, en kit om de gaten waterdicht te maken. Tijd: ongeveer 4-6 uur voor een unit. Begin met het boren van het gat.
Gebruik een diamantboor voor beton of hout. Zorg dat het gat licht schuin naar buiten loopt (ongeveer 5 graden) om regenwater af te voeren.
Plaats de buitenrooster en de binnencap. Sluit de stroom aan op een 230V stopcontact (10A groep).
De meeste WTW-units werken op 230V, niet op 12V of 24V DC. Veelgemaakte fout: De luchtstromen verkeerd aansluiten. De meeste decentrale units hebben een inlaat (frisse lucht) en een uitlaat (afvoer). Volg het schema in de handleiding strikt op.
Een foutieve aansluiting zorgt voor tocht en inefficiëntie. Gebruik isolatiemateriaal rond de leidingen om koudebruggen te voorkomen.
Als je een centraal systeem wilt, huur dan een professional in. De kanalen moeten luchtdicht zijn en goed geïsoleerd. Een fout hier kost je enorm veel warmteverlies. De installatie van een centraal systeem kost al snel €1.000 - €2.000 aan arbeid, exclusief materialen.
Stap 5: Onderhoud en optimalisatie voor off-grid leven
WTW-units hebben filteronderhoud nodig. In een tiny house met veel stof (bouwstof of pollen) moet je de filters elke 3 maanden controleren.
Een vervuild filter verhoogt het stroomverbruik met wel 20% omdat de motor harder moet werken. Koop reservefilters (prijs: €20-€40 per set). Voor off-grid systemen: kies een unit met een laag basiverbruik.
De Brink Flair 125 is hier erg goed in. Sluit de WTW aan op je hoofd-DC systeem via een omvormer, of beter nog, zoek een unit die specifiek geschikt is voor 12V/24V (hoewel die zeldzamer zijn en duurder).
Een alternatief is een 230V unit met een zeer efficiënte omvormer. Optimaliseer door de bypass slim te gebruiken.
Als het buiten 15 graden is, zet dan de bypass aan. Je haalt dan frisse lucht binnen zonder de warmtewisselaar te gebruiken, wat energie bespaart. Zorg voor goede isolatie van de buitenmuur rondom het ventilatiegat. Veelgemaakte fout: De unit uitzetten om stroom te sparen. Dit leidt tot vochtproblemen en schimmel in je tiny house.
Ventilatie is net zo belangrijk als isolatie. Zet de unit nooit uit, maar zet hem wel op de laagste stand als je slaapt.
Checklist: Is jouw WTW-installatie klaar?
Voordat je de knop omzet, loop je deze lijst na. Dit voorkomt teleurstellingen en onnodige energieverlies.
- Capaciteit: Is de unit geschikt voor het volume van je tiny house (minimaal 150 m³/uur voor 30 m³ huis)?
- Geluid: Zit het geluidsniveau onder de 30 dB(A) op de laagste stand?
- Stroomaansluiting: Is er een vrije 230V groep (10A) beschikbaar? En is de bekabeling dik genoeg (minimaal 1,5 mm²)?
- Onderhoudstoegang: Kan je bij de filters zonder het plafond te hoeven slopen?
- Luchtdichtheid: Zijn alle gaten rond de leidingen goed gedicht met pur-schuim of kit?
- Filtervoorraad: Heb je reservefilters in huis? (Bestel ze meteen bij aanschaf).
- Off-grid check: Is je accubank groot genoeg? (Reken 0,5 kWh per dag extra voor de WTW).
Als je alle punten kunt afvinken, ben je klaar. Je WTW-unit zal je voorzien van frisse lucht zonder je energiebronnen leeg te trekken.
Het is een investering die zich terugbetaalt in comfort en gezondheid.
Conclusie: De balans tussen lucht en stroom
Een WTW-unit verbruikt tussen de 10 en 80 watt, afhankelijk van de stand.
Voor een tiny house is 20-40 watt een realistisch gemiddelde. Dat is prima te doen voor een off-grid systeem, zeker als je dit vergelijkt met het stroomverbruik van een airco, zolang je je zonnepanelen en accu's goed plant. De besparing op verwarmingskosten is vaak groter dan het stroomverbruik van de unit zelf.
Kies voor een compact, stille unit die past bij je formaat huis. Vergelijk verschillende WTW-merken op prijs en rendement, zoals de Brink Flair 125 of de Itho CVE ECO 4, afhankelijk van je budget en technische eisen. Vergeet niet dat installatie en onderhoud net zo belangrijk zijn als de aankoop zelf.
Met deze kennis kun je je tiny house fris houden zonder je zorgen te maken over een lege batterij.
Het draait allemaal om de juiste maatvoering en slim gebruik. Succes met bouwen!