Een WTW-unit in een tiny house is geen luxe, maar een must.
▶Inhoudsopgave
Zonder goede warmteterugwinning verlies je in de winter direct je warmte en in de zomer je comfort. De passief huis eis schrijft voor dat je minimaal 85% rendement behaalt op de ventilatielucht.
Dat betekent dat van elke 100 graden warmte die je afvoert, je er 85 terugwint voor je binnenlucht. In een kleine ruimte van 20 tot 40 vierkante meter is dat verschil direct voelbaar. Je bespaart op je energierekening, maar je voorkomt ook dat je woning aanvoelt als een tochtige ijskast. Laten we eens kijken welke systemen die 85% daadwerkelijk halen en wat dat voor jouw tiny house betekent.
Wat betekent 85% rendement eigenlijk?
WTW staat voor WarmteTerugWinning. Een WTW-unit wisselt warmte uit tussen de vervuilde lucht die je afvoert en de frisse lucht die je binnenlaat.
Het rendement is het percentage warmte dat je terugwint. Een rendement van 85% betekent dat de uitgaande lucht 85% van zijn warmte afstaat aan de inkomende lucht. De overige 15% verlies je via de unit of het kanaal.
Dit is geen theoretisch getal; het is een harde eis voor passief huizen.
In Nederland wordt dat getal gehaald door specifieke technieken. Waarom is dat percentage zo cruciaal in een tiny house? Omdat je met weinig volume snel temperatuursverschillen voelt.
Een kleine luchtlekkage of een lage efficiëntie zorgt voor een koude tocht langs de ramen. Je moet je verwarming harder laten werken.
In een tiny house van 25 m² met een warmtepomp betekent een WTW met 90% rendement ongeveer 400 tot 600 euro besparing per jaar op stookkosten vergeleken met een systeem zonder WTW.
De eis van 85% is een minimum. Veel moderne units halen 90% of meer. Dat verschil is geen detail; het bepaalt of je tiny house comfortabel aanvoelt bij -5°C buiten. Een goed systeem zorgt voor een stabiele binnentemperatuur zonder dat je constant hoeft bij te stoken.
Hoe werkt een WTW-unit in een tiny house?
Er zijn twee hoofdtypen WTW die relevant zijn voor tiny houses: de centrale unit en de decentrale unit. Een centrale unit zit in één plek, meestal in een technische ruimte of onder de vloer.
Een decentrale unit zit per ruimte, vaak in de wand of het plafond. Voor een tiny house is een decentrale unit vaak praktischer. Je installeert hem direct in de woonkamer of slaapkamer.
Geen lange luchtkanalen door je huis, wat ruimte en kosten bespaart. De werking is simpel: een ventilator zuigt vervuilde lucht af uit de badkamer of toilet.
Die lucht passeert een warmtewisselaar. Daar geeft hij zijn warmte af aan de frisse lucht die van buiten komt. Die frisse lucht gaat via een ander kanaal naar de woonruimte.
In een tiny house met een oppervlakte van 30 m² en een inhoud van 75 m³ is de luchtverversing ongeveer 0,4 tot 0,6 keer per uur. Een decentrale unit van 150 m³/uur volstaat dan ruimschoots.
De warmtewisselaar kan plaatvormig of buisvormig zijn. Plaatwisselaars zijn compact en goedkoper.
Ze halen rendementen van 85-90%. Buiswisselaars zijn groter, maar halen vaak 90-95% omdat het contactoppervlak groter is. In een tiny house kies je voor een plaatwisselaar tenzij je extreem hoge eisen stelt aan efficiëntie en budget.
Welke systemen halen minimaal 85% rendement?
Om de 85% te halen, moet de unit specifiek zijn ontworpen voor lage debieten en hoge efficiëntie. Een standaard ventilatiesysteem uit een grote woning werkt vaak te inefficiënt in een kleine ruimte.
1. Brink Air 150 Decentraal
We kijken naar drie concrete opties die in de praktijk werken voor tiny houses.
De Brink Air 150 is een populaire decentrale WTW-unit voor kleine woningen. Hij is compact (ongeveer 45 x 45 x 20 cm) en past in een wand of plafond. Het rendement ligt op 85-90% volgens de fabrikant.
De unit is stil (max 35 dB) en verbruikt ongeveer 10 watt op laag vermogen. Ideaal voor een tiny house van 20-30 m².
Prijsindicatie: €1.200 - €1.500 exclusief installatie. Installatie kost ongeveer €300 - €500 als je het zelf doet, of €800 - €1.200 via een professional. De unit heeft filters die elk half jaar vervangen moeten worden (€30 per set). De Brink Air 150 haalt in de praktijk 87% rendement bij -5°C buiten en 20°C binnen.
2. Zehnder ComfoAir Q350 (centraal)
Dat is ruim boven de passief huis eis. Voor- en nadelen: Hij is eenvoudig te installeren en verbruikt weinig stroom.
Nadeel is dat je per ruimte een unit nodig hebt. In een tiny house met woonkamer, slaapkamer en badkamer betekent dat drie units. Dat kan prijzig worden, maar je hebt wel flexibiliteit.
Voor wie een centrale oplossing wil, is de Zehnder ComfoAir Q350 een sterke optie. Deze unit is groter (ongeveer 60 x 60 x 40 cm) en wordt vaak in een technische ruimte geplaatst.
Hij is geschikt voor woningen tot 100 m², dus ruim voldoende voor een tiny house. Het rendement ligt op 90-93% dankzij de buiswisselaar. Prijsindicatie: €2.500 - €3.000 exclusief installatie.
Installatie kost €1.000 - €1.500 omdat je luchtkanalen moet aanleggen. De unit verbruikt 20-30 watt en is stiller dan 30 dB.
Filters vervangen kost €50 per jaar. In een tiny house van 30 m² zorgt deze unit voor een gelijke temperatuurverdeling zonder tocht.
3. Itho Daalderop CVE-S ECO (decentraal)
Voor- en nadelen: Hoge efficiëntie en goede luchtkwaliteit. Nadeel is de ruimte die de unit inneemt en de hogere installatiekosten. Ook de luchtkanalen moeten goed geïsoleerd zijn om warmteverlies te voorkomen.
Een foutje hier kost direct rendement. De Itho Daalderop CVE-S ECO is een compacte decentrale unit die specifiek is ontworpen voor kleine ruimtes.
Hij heeft een hoog rendement van 88-92% en is zeer energiezuinig. De unit is 40 x 40 x 18 cm en weegt maar 4 kg. Ideaal voor een tiny house waar elke centimeter telt. Prijsindicatie: €1.000 - €1.300 exclusief installatie.
Installatie zelf doen kost €200 - €400; professioneel €600 - €900. Het verbruik is 8-12 watt.
Filters kosten €25 per half jaar. Deze unit haalt in testen 90% rendement bij normale gebruiksomstandigheden. Hij is bovendien eenvoudig te koppelen aan een domotica systeem.
Voor- en nadelen: Zeer efficiënt en compact. Nadeel is dat de luchtstroom soms wat geluid kan maken als de keuze tussen flexibele of stijve kanalen niet perfect is afgestemd. In een tiny house met goede isolatie is dat echter zelden een probleem.
Prijsindicaties en kostenoverzicht
De kosten hangen af van het type unit en de installatie. Een decentrale unit is over het algemeen goedkoper in aanschaf en installatie, maar als je meerdere units nodig hebt, loopt het op.
Een centrale unit is duurder in aanschaf, maar efficiënter voor de hele woning.
Budget optie: Een enkele decentrale unit van €1.000 - €1.500, inclusief installatie €1.500 - €2.000. Dit is voldoende voor een tiny house van 20 m² met één woonruimte. Je bespaart op kanalen en ruimte.
Midden optie: Twee decentrale units of een centrale unit. Kosten €2.500 - €4.000 inclusief installatie. Dit is geschikt voor tiny houses met aparte slaapkamer en badkamer. Je haalt hiermee 88-92% rendement en hebt een betere luchtverdeling.
Premium optie: Een hoogrendementscentrale unit met extra filters en domotica. Kosten €4.000 - €6.000 inclusief installatie.
Dit is voor tiny houses die volledig off-grid willen of extreem hoge eisen stellen aan comfort en luchtkwaliteit. Extra kosten: Vergeet de filters niet (€50-€100 per jaar) en eventuele vergunningskosten voor het plaatsen van buitenroosters.
In sommige gemeenten is een vergunning nodig voor het aanbrengen van ventilatieroosters in de gevel. Check dit bij je gemeente voordat je begint.
Praktische tips voor jouw tiny house
Meet eerst de ruimte voordat je een unit kiest. Een tiny house van 25 m² heeft ongeveer 150-200 m³/uur debiet nodig. Te groot is zonde van geld en energie; te klein levert onvoldoende ventilatie.
Gebruik een CO2-meter om de luchtkwaliteit te meten en pas de instellingen aan.
Isolatie is de basis. Een WTW-unit presteert alleen goed als je huis goed geïsoleerd is.
In een tiny house met houten wanden en een R-waarde van 4,0 of hoger, haal je makkelijk 85% rendement. Zonder goede isolatie verlies je warmte via de wanden en kan een WTW unit met hoog rendement de eis niet halen. Pla buitenroosters op de juiste plek.
Zorg dat de inlaat en uitlaat minimaal 50 cm uit elkaar liggen om kortsluiting te voorkomen.
In een tiny house vaak lastig vanwege de beperkte gevelruimte. Los het op met een hoekrooster of een dakrooster. Dit voorkomt dat koude lucht direct wordt aangezogen. Onderhoud is essentieel. Vervang de filters elke 6 maanden.
Maak de warmtewisselaar één keer per jaar schoon met een zachte borstel. In een tiny house met veel stof (houtkachel of hond) kan het vaker nodig zijn.
Een verstopt filter verlaagt het rendement met 10-20%. Test het systeem voordat je het afbouwt.
Sluit de unit aan en meet de luchtstromen met een anemometer. Pas de instellingen aan zodat de debieten kloppen. In een tiny house is elke meter kanaal belangrijk; een foutje in de lengte of bocht verlaagt het rendement direct.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
Een veelvoorkomende fout is het kiezen van een te grote unit. Een unit voor 500 m³/uur in een tiny house van 25 m² leidt tot tocht en geluidsoverlast.
De unit gaat kort aan en schakelt snel uit, waardoor de ventilatie onvoldoende is.
Kies altijd een unit die past bij het debiet van je woning. Een andere fout is het vergeten van geluidsisolatie. Een WTW-unit produceert geluid, vooral als de kanalen niet goed zijn geïsoleerd.
In een tiny house met dunne wanden hoor je dat direct. Gebruik geluiddempende kanalen en zorg dat de unit niet direct tegen de wand staat. Veel tiny house bouwers plaatsen de unit op de verkeerde plek. Een unit in de slaapkamer geeft geluidsoverlast.
Zet de unit in een technische ruimte of onder de vloer. In een tiny house is dat lastig, maar een wandkast met geluidsisolatie werkt ook.
Ten slotte: vergeet de bypass. Een bypass zorgt dat je in de zomer koude lucht rechtstreeks binnenlaat zonder warmteterugwinning.
Zonder bypass wordt het in de zomer te warm in je tiny house. Zorg dat de unit deze functie heeft en test hem.
Conclusie: welke kies je?
Voor een tiny house van 20-30 m² met één ruimte kies je een decentrale unit zoals de Brink Air 150 of Itho Daalderop CVE-S ECO. Deze halen 85-92% rendement, zijn betaalbaar en eenvoudig te installeren.
Kosten: €1.500 - €2.500 inclusief installatie. Dit is de beste keuze voor een starter. Voor een tiny house met aparte kamers en een hoger budget kun je een grotere WTW-unit tiny house plaatsen zoals de Zehnder ComfoAir Q350.
Deze haalt 90-93% rendement en zorgt voor een gelijke temperatuurverdeling. Kosten: €3.500 - €5.000 inclusief installatie.
Dit is de beste keuze voor comfort en luchtkwaliteit. Onthoud dat isolatie de sleutel is. Een WTW-unit werkt alleen optimaal in een goed geïsoleerd huis.
Zonder dat haal je de 85% niet. Kies een unit die past bij je ruimte, je budget en je levensstijl.
En test alles voordat je de wanden dichtmaakt. Dan geniet je van een comfortabel, energiezuinig tiny house zonder tocht en hoge rekeningen.