Een WTW-unit in een tiny house is een zegen voor frisse lucht, maar een nachtmerrie voor geluid.
▶Inhoudsopgave
De motor van die unit hangt letterlijk boven je hoofd of naast je bed. De standaard ventilatiekanalen van 100 of 125 mm diameter werken als een geluidsversterker: elke brom van de motor en elke windvlaag buiten wordt rechtstreeks je woonkamer ingeblazen. In een normaal huis heb je meters tussen jou en de installatie.
In een tiny house van 25 vierkante meter zit je er middenin. Hier helpt geen standaard oplossing.
Je moet de WTW-installatie in een tiny house anders aanpakken dan in een rijtjeshuis.
De ruimte is beperkt, de wanden zijn vaak dunner, en de akoestiek is harder. Een kanaaldemper is geen optie, het is een vereiste. Maar je kunt niet zomaar een demper uit een bouwmarkt kopen. Die zijn te groot, te log en passen niet in de smalle spouw of het plafond van een tiny house. We duiken in de praktijk van het stiller maken van je WTW.
Waarom je WTW in een tiny house harder bromt
De motor van een WTW-unit, zoals een Brink Flair 400 of een Zehnder ComfoAir Q350, produceert een constante lage brom. In een grote woning dempt de massa van muren en vloeren dit grotendeels.
In een tiny house is de ruimte licht en leeg. Er is weinig massa om het geluid te absorberen.
Het geluid kaatst tussen de wanden en het plafond, wat een vervelende weerkaatsing geeft. De kanalen zelf zijn ook een boosdoener. Een standaard kunststof kanaal van 125 mm diameter heeft een holle klankkast.
De luchtstroom maakt turbulentie langs de wanden, wat een ruisend geluid geeft. In een tiny house lopen deze kanalen vaak maar een paar meter.
Het geluid heeft dus geen tijd om af te zwakken voordat het uit de ventielopening komt. Daarnaast is het gewicht een issue. Een gemiddelde WTW-unit weegt 20-30 kg. In een houtskeletbouw tiny house moet je dit goed verankeren.
Een loshangende unit trilt, en die trilling zet zich via de kanalen voort.
Zonder goede bevestiging en demping krijg je een laagfrequente brom die door je hele huis trekt.
Kiezen: Inbouw- of opbouwdemper?
Er zijn twee hoofdtypen dempers voor tiny houses: de inbouwdemper en de opbouwdemper.
De inbouwdemper gaat in de wand of het plafond. De opbouwdemper zit buiten de wand, vaak weggewerkt achter een wandje of in een kast.
Voor tiny houses kiezen we bijna altijd voor inbouw vanwege de beperkte ruimte. Een populaire optie is de Brink Silent 125. Dit is een demper specifiek voor 125 mm kanalen. Hij is ongeveer 60 cm lang en past in een standaard 50 mm dikke wand.
De demper bestaat uit een absorptiebuis met een buitenmantel van schuim. Het geluid wordt geabsorbeerd door de wanden van de demper.
De demping is ongeveer 10-15 dB per meter. Dat is significant. Een andere optie is de Systemair Silence 125. Deze demper is compacter, maar heeft een iets lagere demping.
Wel is hij makkelijker te monteren in krappe hoeken. De keuze hangt af van de beschikbare ruimte.
Heb je een wanddikte van 70 mm? Dan past de Brink net niet en kies je voor de Systemair of een maatwerk oplossing.
Voor de afvoer (ventilatielucht) kun je een eenvoudigere demper gebruiken. De lucht is hier al afgekoeld en bevat minder vocht. Een simpele flexibele demper van 125 mm werkt hier vaak goed genoeg. Focus je budget op de demper voor de toevoerlucht, want dat is de plek waar je de motor het hardst hoort.
Stappenplan: Monteren van een kanaaldemper
Je hebt materiaal nodig: een kanaaldemper (bijv. Brink Silent 125, circa €80-€120), flexibele kanalen (125 mm, gewapend), bochten (90 graden, minimaal straal 1,5x diameter), en bevestigingsmateriaal zoals plakband en kabelbinders.
Ook een gatzaag van 125 mm is handig. Stap 1: De route uittekenen. Teken de route van de WTW-unit naar de ventielen. Zorg dat de demper zo dicht mogelijk bij de unit komt, maar wel binnen de wand past.
Een demper van 60 cm lang moet je kwijt kunnen tussen de unit en de eerste bocht. Zorg voor minimaal 10 cm speling rondom de demper voor luchtstroom. Stap 2: De wand openen. Zaag een gat in de wand op de plek van de demper. Houd rekening met de dikte van de demper. Een standaard tiny house wand is 50-70 mm dik.
De demper is vaak 45-50 mm dik. Meet dubbel, zaag eenmaal. Stap 3: De demper plaatsen. Schuif de demper in de wand.
Gebruik plakband om de naden luchtdicht te maken. Gebruik geen schroeven in de demper zelf, dat vermindert de werking. De demper moet vrij kunnen "zweven" in de wand. Stap 4: De kanalen aansluiten. Sluit de flexibele kanalen aan op de demper.
Zorg dat de kanalen niet op spanning staan. Een strak gespannen kanaal trilt.
Gebruik bochten met een ruime radius om turbulentie te voorkomen. Stap 5: Controleren en afwerken. Zet de WTW-unit aan. Luister.
Het geluid moet significant zachter zijn. Voel met je hand of de demper trilt. Als het nog bromt, controleer dan de bevestiging van de unit en de spanning op de kanalen.
Vergelijking: Flexibele vs. Rigid kanalen met demper
Flexibele kanalen zijn makkelijk te monteren, maar ze hebben een ruwere binnenzijde. Dit zorgt voor meer turbulentie. In een tiny house met een korte luchtafvoer is dit vaak acceptabel, maar het geeft meer ruis dan een gladde buis.
Rigide kanalen (gladde kunststof of aluminium buizen) zijn stiller. De luchtstroom is laminair (gelijkmatig).
Echter, in een tiny house zijn deze buizen moeilijker te verwerken. Je hebt bochten nodig met een grote radius, wat ruimte kost.
Een hoek van 90 graden in een rigide kanaal is vaak een standaard bocht van 1,5x diameter. Die past niet altijd in een hoekje van je tiny house. Voor de meeste tiny houses is een combinatie het beste: Rigide kanalen van de WTW-unit tot aan de demper, en flexibele kanalen na de demper.
Dit maximaliseert de demping waar het nodig is (dichtbij de unit) en geeft je de flexibiliteit om de laatste meters naar de ventielen te leggen.
Let op het formaat. Gebruik 125 mm voor een WTW-unit tot 400 m3/h. Groter dan dat is zelden nodig, zoals je ook leest in onze veelgestelde vragen over ventilatie in een tiny house. Gebruik 100 mm voor badkamer en toiletventielen. Dit scheelt ruimte in de wand.
Kostenoverzicht: Wat kost een stille WTW?
De kosten voor geluidsisolatie van je WTW lopen snel op. Een standaard installatie zonder demping is vaak inbegrepen in de aanschaf van de unit, maar een goede demping is een upgrade.
- Demper (Brink Silent 125): €80 - €120 per stuk. Je hebt er meestal minimaal één nodig (voor de toevoer).
- Flexibele kanalen (per meter): €15 - €25. Reken op 10-15 meter totaal.
- Bochten en verbinders: €5 - €10 per stuk.
- Arbeid (installateur): €50 - €75 per uur. Een demper plaatsen kost 2-3 uur extra werk.
- Geluidsabsorptie in de wand: Rockwool of foam (€20 per m2) om de demper heen.
Totaal voor een demper systeem in een tiny house: €250 - €500 afhankelijk van de complexiteit. Als je zelf handig bent en alles zelf monteert, kom je uit op de onderkant van die range.
Schakel je een installateur in, dan zit je al snel op de €500+. Er zijn goedkopere alternatieven. Een DIY demper van een oude brandblusser of een PVC buis met isolatieschuim werkt, maar de resultaten zijn wisselend. De officiële dempers zijn getest en hebben een gecertificeerde demping. Voor een tiny house waar je 24/7 woont, is de investering in een goede demper de moeite waard.
Veelgemaakte fouten bij WTW geluidsisolatie
Een veelvoorkomende fout is het te strak spannen van de kanalen. De kanaaldemper werkt alleen als hij vrij kan bewegen.
Hang hem op met elastieken of zachte banden, niet met hard ijzerdraad. Anders trilt de demper mee en versterkt het geluid. Een tweede fout is het vergeten van geluidsabsorptie rondom de demper. De demper dempt het geluid in het kanaal, maar de trilling gaat nog steeds via de wand door.
Omhul de demper met een laagje steenwol of akoestisch schuim in de wand. Dit kost bijna niets maar haalt de laatste brom weg.
Derde fout: Te kleine kanalen. Een 100 mm kanaal voor een WTW van 400 m3/h geeft een hoge luchtsnelheid.
Dat geeft een fluitend geluid. Zorg dat de snelheid onder de 3-4 m/s blijft. Voor een tiny house WTW is 125 mm diameter de standaard voor de hoofdkanalen.
Ten slotte: Vergeet de buiteninzet niet. De buitenlucht inlaat en afvoer moeten ook gedempt zijn.
Als de wind rechtstreeks op de buiteninzet staat, hoor je dat binnen. Gebruik een speciale buiteninzet met een windkap en een geluidsdemper (zoals de Brink Winddichte buiteninzet met demper).
Keuzekader: Welke demper kies jij?
Stel jezelf drie vragen voordat je koopt. 1. Wat is de dikte van mijn wand?
Is je wand 50 mm dik? Kies een demper die maximaal 45 mm dik is (zoals de Systemair Silence).
Is je wand 70 mm of meer? Dan kun je de dikkere, krachtigere Brink Silent 125 gebruiken.
2. Hoeveel ruimte heb je boven de WTW-unit?
In een tiny house hangt de WTW vaak in een kast of boven de badkamer.
Bekijk ook onze koopgids voor WTW-units. Heb je maar 60 cm hoogte? Dan is een lange demper van 60 cm geen optie.
Kies dan voor een kortere demper of een combinatie van een demper en extra isolatie in de wand.
3. Wat is je budget?
Wil je alles zelf doen? Koop losse onderdelen en bouw het zelf. Reken op €250.
Wil je zekerheid en garantie?
Schakel een installateur in en koop een kant-en-klaar demperpakket. Reken op €500+. De beste keuze voor de meeste tiny houses: De Brink Silent 125 in de toevoer, gecombineerd met flexibele kanalen en een stille WTW unit.
Dit is de meest betrouwbare oplossing die past in een standaard wand.
Het is een investering die je wooncomfort enorm verhoogt. Je wilt geen WTW die je 's nachts wakker houdt.