Een urinoir zonder water? In een tiny house is elke druppel water goud waard. Je hebt geen oneindige voorraad en je wilt niet constant de tank bijvullen.
▶Inhoudsopgave
Vooral voor mannen is een plasbezoek de grootste waterverbruiker in de badkamer.
Een watervrij urinoir is dan de ultieme gamechanger. Het bespaart liters water per dag, vermindert de druk op je septic tank of riool en zorgt voor een frissere badkamer.
Geen gespetter meer, geen doorspoelgeluiden die je uit je slaap houden. Het is een simpele, slimmere manier van leven die perfect past bij de off-grid mentaliteit.
Wat is een watervrij urinoir en hoe werkt het?
Een watervrij urinoir, ook wel waterloos urinoir genoemd, is een toilet die niet spoelt met water.
In plaats daarvan gebruikt het slimme technieken om urine op te vangen en geurloos af te voeren. Het basisprincipe is simpel: urine stroomt de pot in en verdwijnt via een speciale sifon of een cartridge naar het riool of een opvangtank. De uitdaging is altijd de geur. Zonder water dat de pot doorspoelt, heb je geen natuurlijke spoelring die geuren tegenhoudt.
De meest voorkomende oplossing is een afsluitende cartridge of membran. Dit is een flexibele, rubberen laag in de afvoer.
Wanneer je plast, stroomt de urine erdoorheen. Het gewicht van de vloeistof drukt de opening open.
Zodra je klaar bent, sluit het membraan zich weer en kan er niets terugstromen. Geen lucht uit de riolering komt naar boven. Een andere variant is de zwaartekracht-sifon, een soort trechter die een waterzegel vormt, maar dan zonder water.
Die is wat gevoeliger voor geur. De urine zelf is overigens bijna geurloos.
De onaangename lucht ontstaat pas als het in contact komt met bacteriën in de afvoerleiding. Een goed watervrij urinoir houdt dit tegen. Het onderhoud beperkt zich tot het reinigen van de pot met azijn of een speciale spray, en het vervangen van de cartridge (elke 4 tot 6 maanden). Voor een tiny house is dit een ideale oplossing omdat het simpel is, weinig ruimte inneemt en je waterbesparing enorm is.
Waarom het onmisbaar is in een tiny house badkamer
In een tiny house draait alles om efficiëntie. Je water tanks zijn klein, vaak 100 tot 500 liter. Als je alleen al bedenkt dat een standaard toilet bij elke plas ongeveer 1,5 tot 3 liter water verbruikt, en een doorspoelbeurt makkelijk 6 liter kan zijn... dan tikt dat aan.
Een gemiddelde man plast 6 tot 8 keer per dag. Dat is al snel 12 tot 24 liter water per dag, alleen voor plasbeurten.
Dat water moet je ergens vandaan halen of je afvalwater tank vult zich drie keer zo snel. Een watervrij urinoir lost dit direct op.
Je bespaart duizenden liters water per jaar. Dit betekent dat je water tank langer meegaat, je minder vaak hoeft te vullen (of een waterwagen nodig hebt) en je septic tank of opvangtank minder snel vol raakt. De urine kan trouwens makkelijk worden afgevoerd naar een aparte tank voor latere verwerking, of direct naar het riool als je die aansluiting hebt.
Naast waterbesparing is er het ruimtevoordeel. Een urinoir is compacter dan een volwaardig toilet.
Je kunt hem hoger of lager monteren, wat in een tiny house met zijn schuine wanden scheelt. En het comfort: geen water dat over de rand spettert, want er is geen water. Je hoeft niet te poetsen na elk bezoek. En eerlijk is eerlijk: als je alleen woont of met z'n tweetjes, en je bent vooral 's avonds thuis, dan is een urinoir voor de mannen een geniale upgrade voor de leefbaarheid.
De kern: soorten en de werking in de praktijk
Er zijn een paar basisvarianten die je moet kennen. De populairste voor tiny houses is die met de cartridge.
Merken zoals EcoStep of Waterless leveren systemen waarbij je een afneembare bak onder de pot schuift. De pot zelf ziet er vaak uit als een normaal urinoir, soms met een leuke vormgeving die bij je interieur past. De cartridge is een wegwerpelement.
Je schuift hem eruit en gooit hem in de vuilnisbak (of beter: composteren als het biologisch afbreekbaar is). Dit systeem werkt het best en is het meest betrouwbaar voor geur.
Een tweede type is het elektrische urinoir. Dit klinkt high-tech, maar het is simpel.
Het zuigt de urine weg met een kleine pomp. Dit is vaak stiller en werkt ook als je afvoerpijp een lastige hoek heeft. Het verbruikt wel stroom, iets om rekening mee te houden als je off-grid bent met een beperkte accucapaciteit. Een voorbeeld is de Incinerating Toilet variant, maar dat is branden, niet urineren.
Blijf bij de cartridge-modellen voor eenvoud. De derde optie is de chemische versie, vergelijkbaar met chemisch toilet in een camper.
Hier zit een vloeistof in de opvangtank die urine omzet. Dit is minder geschikt voor vast wonen vanwege de chemicaliën en de geur. De cartridge-methode is "natuurlijker" en milieuvriendelijker.
De urine zelf kan trouwens worden gebruikt als meststof (verdund) voor de tuin, wat perfect past in een permacultuur tiny house lifestyle.
Je vangt het op in een aparte emmer en mengt het 1:10 met water. De installatie is vrij rechttoe rechtaan. Je hebt een waterleiding nodig? Nee. Alleen een afvoer.
Je sluit de afvoerslang aan op je riolering of een opvangtank. De pot wordt vastgezet op de vloer of muur.
Belangrijk is de hoogte: zorg dat de afvoer genoeg val heeft (minimaal 2% helling). Als je een cartridge systeem kiest, controleer dan of de cartridge goed past en of je de ruimte hebt om hem te wisselen. De meeste systemen zijn 40-50 cm hoog, net als een normaal toilet.
Prijzen en modellen: een overzicht voor de tiny house bouwer
De prijzen variëren sterk. Je hebt budget opties vanaf een paar honderd euro tot luxe design modellen.
Voor tiny houses kijken we naar compacte, betrouwbare systemen die niet te zwaar zijn. Budget (€200 - €500)
Dit zijn de eenvoudige urinoirs van kunststof. Denk aan de EcoStep Waterless Urinal of vergelijkbare modellen van Oasis. Deze zijn licht, makkelijk te installeren en gebruiken een simpele cartridge of een klep.
Je moet de cartridge vaak vervangen (elke 3-4 maanden), maar ze zijn goedkoop in aanschaf.
Ze zien er soms wat industrieel uit, maar voor een functionele badkamer is dit prima. Een setje kost vaak rond de €250 inclusief de eerste cartridges. Middenklasse (€500 - €1000)
Hier vind je systemen met een betere bouwkwaliteit en een mooier design. Merken zoals Dometic (bekend van campers) hebben modellen die ook geschikt zijn voor tiny houses.
Of kijk naar het SimpleDrain systeem, dat werkt met een simpele val zonder cartridge (maar vergt meer onderhoud). In deze prijsklasse zit je vaak met Waterless urinoirs die een RVS-uitvoering hebben of een keramische look.
De cartridges zijn duurder (€20-€30 per stuk) maar gaan langer mee (6 maanden).
Dit is de sweet spot voor de meeste tiny house bewoners die comfort willen. Premium (€1000+)
Dit zijn de designstukken van Keramag of speciale off-grid systemen met ingebouwde ventilatie. Een voorbeeld is de Ceramic Waterless Urinal van Duitse makelij. Zwaarder, breekbaar, maar prachtig. Eerlijk gezegd: voor een tiny house is dit vaak te duur en te zwaar.
Vergeet ook niet te investeren in duurzame kalkbescherming zonder zout om je leidingen en sanitair in topconditie te houden. Je wilt geen 50 kg keramiek aan je wand hangen als je ook een lichtgewicht kunststof model kunt nemen.
Tenzij je een permanente, luxe tiny house bouwt en de fundering stabiel is. Installatiekosten: Als je het zelf doet, kost het je een middag en €50 aan materiaal (lijm, slangen). Laat je het doen, reken op €300 - €500 voor een loodgieter, afhankelijk van de complexiteit van de afvoer.
Praktische tips voor installatie en onderhoud
Voordat je begint: check de hoogte van je afvoer. Een urinoir kan niet zomaar overal op aangesloten worden. De afvoerpijp moet een verval van minimaal 2% hebben.
Dat betekent dat voor elke meter pijp, deze 2 cm zakt. In een tiny house met een vloerhoogte van 15 cm kan dit lastig zijn, zeker als je werkt met zwaartekracht voor je watertoevoer.
Misschien moet je de pot op een verhoging zetten of de vloer verlagen onder de badkamer. Dit is een veelgemaakte fout: te weinig verval resulteren in verstoppingen.
Gebruik de juiste onderhoudsproducten. Geen agressieve schoonmaakmiddelen zoals bleekmiddel of chloor. Die vernietigen de werking van de cartridge of het membraan.
Gebruik azijn of speciale urinoir-reinigers die enzymatisch zijn. Een simpel trucje: giet eens in de week een liter heet water (niet kokend) door de pot om eventuele urine-stenen los te weken.
Als je een cartridge systeem hebt, controleer dan of de cartridge nog goed sluit. Als je geur ruikt, is het tijd om te vervangen. Zorg voor ventilatie. Hoewel de cartridge de geur tegenhoudt, wil je vocht buiten houden. Een klein raampje of een ventilator in de badkamer is essentiel.
In een tiny house kan vocht zich snel ophopen. Als je urine opvangt voor de tuin – een slimme manier van waterbesparing in je tiny house – zorg dan voor een goed afsluitbare emmer en bewaar het op een koele plek.
Meng het nooit onverdund! Je verbrandt anders je planten.
De verhouding is 1 deel urine op 10 delen water. Tot slot: vorstvrij. Als je afvoer buitenshuis loopt (naar een septische put), moet deze vorstvrij zijn. Waterloze systemen hebben minder last van vorst dan leidingen, maar als de urine bevriest in de afvoerpijp, krijg je een ijssculptuur.
Isoleer je leidingen goed. Voor tiny houses die in de winter bewoond worden, is dit een must. Kies voor een binnensysteem en breng de afvoer zo direct mogelijk naar buiten.