Waarom waterdruk je tiny house maakt of breekt
Stel je voor: je werkt in de tuin, je bent vies en moe.
▶Inhoudsopgave
Je stapt onder de douche en... een slappe straal die net genoeg is om je nat te maken, maar niet om de zeep weg te spoelen. Dat is het gevaar van een verkeerde pomp. In een gewoon huis heb je vaak een drukvat van 20 liter of meer. Dat werkt als een buffer.
Je draait de kraan open, de pomp slaat aan, en door het perslucht in het vat krijg je een straal. In een tiny house is dat vaak te groot. Te log. Te duur.
Een tiny house is compact. Je waterleidingen zijn korter.
Je hoeft geen water te pompen over 20 meter horizontaal of 10 meter omhoog. Je hebt geen zware industriële pomp nodig. Maar onderschat het niet.
Een verkeerde keuze leidt tot een 'pomp die constant aanstaat' of een 'douche die stopt als je de wasbak openzet'. De kunst is de balans tussen debiet (liters per minuut) en druk (bar).
Voor een douche wil je minimaal 2,5 bar. Liever 3,0 bar. Dan voelt het alsof je in een normaal huis staat.
De kern: debiet versus druk
Veel beginners verwarren debiet en druk. Debiet is hoeveel water er per minuut door je leiding stroomt.
Druk is de kracht waarmee het water uit je kraan komt. Je kunt een hoog debiet hebben bij lage druk (een brede rivier stroomt langzaam) of een laag debiet bij hoge druk (een brandslang).
Voor douchen heb je beide nodig, maar druk is de koning. De meeste tiny house pompen zijn zogenaamde 'dompelpompen' of 'hydrofoor pompen'. Een hydrofoor pomp heeft een klein drukvatje erbij, vaak 2 tot 8 liter.
Dat is genoeg voor een tiny house. Zodra je de kraan opendraait, loopt het drukvatje leeg en springt de pomp aan.
De pomp schakelt uit als de druk weer op peil is. Dit voorkomt dat je pomp staat te jagen als je alleen je tandenborstel uitspoelt. Je hebt keuze uit drie hoofdtypen voor off-grid water:
- Hydrofoor set: Pompt met drukvat. Stabiel, zacht voor de pomp.
- Pressure Manager pomp: Zonder vat, detecteert drukverlies direct.
Snel, maar kan 'short-cyclen' als je leidingen te kort zijn.
- Booster pomp: Verhoogt bestaande druk.
Handig als je water haalt uit een tank met lage druk.
De juiste druk voor je douche
Voor een regendouche of een normale mengkraan moet je uitgaan van 2,5 tot 3,5 bar.
Dat is de standaard in Nederlandse huizen. Als je een spaarpomp (1,5 bar) koopt om geld te besparen, ben je je geld kwijt en je comfort ook. Je douche blijft lekken of sputteren. De capaciteit van de pomp moet minimaal 3,5 liter per minuut (l/min) zijn voor een simpele douche.
Wil je een regendouche? Reken dan op 8 tot 12 l/min.
Je waterboiler (of boiler) moet deze capaciteit ook aankunnen. Een boiler van 10 liter die maar 4 l/min geeft, is je flessenhals.
De pomp kan nog zo krachtig zijn, je douche wordt koud en slap. Tip: Koop een boiler die 'doorstroomcapaciteit' heeft. Veel kleine boilers zijn 'opgeslagen boilers'. Ze leveren 20 liter warm water, maar als je er te snel warm water uithaalt, koelen ze te snel af.
Een doorstroomboiler is vaak te zwaar voor je elektriciteitsnet in een tiny house. De balans is dus: een boiler van 30 liter (of 50L voor 2 personen) met een vermogen van minimaal 2000W, en een pomp die minimaal 4 bar kan leveren.
Modellen en prijsindicaties
Je bent geld kwijt, maar hoeveel? Hieronder drie categorieën die werken in een tiny house.
Budget: De Grunfos UPS (of vergelijkbaar)
Prijzen zijn indicaties (excl. BTW en installatie). Dit zijn circulatiepompen. Ze zijn stil en zuinig. Ze geven geen hoge druk, maar genoeg voor een simpele douche als je leidingen kort zijn. Ze zijn vaak 230V.
Je sluit ze aan op je waterleiding. Ze pompen niet vanuit een waterput, maar verhogen druk in een gesloten systeem.
Middenklasse: DAB E.Sybox Mini
Prijs: €150 - €250.
Voor: Zeer stil, weinig stroom, goedkoop.
Tegen: Geen hoge druk, niet geschikt voor pompen vanuit een regenput direct.
Dit is een geïntegreerde pomp. Ziet er modern uit. Heeft een digitale display.
Premium: Grundfos SCALA2
Hij is stiller dan een ouderwetse hydrofoor en past in een keukenkastje. Hij regelt zijn toeren op basis van wat je nodig hebt.
Dit is een 'Pressure Manager' type. Prijs: €450 - €600.
Voor: Compact, intelligent, spaart stroom, genoeg druk voor douche.
Tegen: Kan storen als je leidingen te kort zijn (hij detecteert geen drukverlies als je kraan een micro-lekje heeft). Dit is de Rolls-Royce voor tiny houses die off-grid gaan. Het is een alles-in-één hydrofoor die water haalt uit een put of tank en het direct op druk brengt.
Hij is zelfaanzuigend tot 8 meter. Hij is stil, compact en levert constant 3 tot 4 bar druk. Prijs: €700 - €900.
Voor: Zelfaanzuigend, stil, extreem stabiele druk, werkt met meerdere tappunten tegelijk.
Tegen: Aanschafprijs.
Praktische tips voor de installatie
Plaats de pomp zo dicht mogelijk bij je waterbron (put of tank). Hoe korter de zuigleiding, hoe beter.
Zorg dat er een filter (voorfilter) tussen zit. Kleine deeltjes slijten je pomp.
In een tiny house bouw je vaak met PEX-buis of koper. Gebruik je PEX? Zorg dan dat de bochten niet te strak zijn, dat belemmert de doorstroming. Een veelgemaakte fout: de pomp rechtstreeks op de boiler aansluiten. Doe dit niet.
Sluit de pomp aan op de koude leiding vóór de boiler. De boiler moet de druk kunnen verdragen (meestal tot 6 bar). Controleer of je boiler een 'beveiligingsgroep' heeft (terugslagklep en overdrukventiel). Dit voorkomt dat je boiler ontploft of het water terugloopt naar de bron.
Als je off-grid gaat met zonnepanelen, let op het startvermogen. Sommige pompen hebben een hoge 'startstroom'.
Ze kunnen je omvormer kortsluiten als die niet sterk genoeg is. De Grundfos SCALA2 en de DAB E.Sybox zijn hier goed in (ze starten zacht).
Een ouderwetse hydrofoor kan een 'klap' geven op je elektriciteitsnet. Gebruik een frequentieregelaar als je een oude pomp koopt, of kies direct voor een moderne. Conclusie: Wil je zorgeloos douchen? Ga voor minimaal 3 bar en een pomp die zijn mannetje staat.
De DAB E.Sybox Mini is de beste prijs-kwaliteit voor de meeste tiny houses.
Heb je een waterput en wil je geen gedoe? Sla dan door naar de Grundfos SCALA2. Je betaalt meer, maar je douche-ervaring is gegarandeerd.