Een off-grid wateraansluiting in je tiny house regelen is een heel avontuur. Je wilt natuurlijk wel gewoon kunnen douchen en afwassen, zonder aangesloten te zijn op de waterleiding.
▶Inhoudsopgave
De combinatie van een IBC-tank, een pomp en een filtersysteem is de gouden standaard voor tiny housers die vrij willen leven.
Het klinkt technisch, maar het is eigenlijk best logisch. Je vangt water op, slaat het op, geeft het een duwtje in de rug en maakt het schoon. Zo simpel is het. Laten we dieper ingaan op hoe jij dit systeem kunt opzetten voor jouw droomhuis.
Wat is een off-grid wateraansluiting precies?
Een off-grid wateraansluiting betekent letterlijk dat je huis niet is aangesloten op het openbare waterleidingnet.
Je bent je eigen waterbedrijf. In de tiny house wereld draait dit meestal om regenwateropvang. Je vangt hemelwater op van het dak, slaat het op in een tank, en pompt het door een filtersysteem naar je kraan. Het is een gesloten systeem dat volledig onafhankelijk werkt.
Waarom kiezen voor zo’n systeem? Ten eerste is het duurzaam.
Je gebruikt geen leidingwater voor je toilet of tuin. Dat scheelt enorm in je ecologische voetafdruk.
Ten tweede is het financieel aantrekkelijk op de lange termijn. Je betaalt geen vastrecht of waterbelasting. Een nadeel is wel dat je zelf verantwoordelijk bent voor onderhoud en kwaliteit.
Als de pomp stukgaat, sta je droog. Je moet dus een beetje technisch zijn of willen leren.
De kern van het systeem: IBC-tank, pomp en filters
Hart van je water systeem is de IBC-tank. IBC staat voor Intermediate Bulk Container.
Dit zijn industriële kunststof vaten op een stalen frame, vaak 1000 liter. Ze zijn stevig, relatief goedkoop en makkelijk te vinden. Voor een tiny house is 1000 liter een goed startpunt.
Dat is ongeveer genoeg water voor twee personen voor een week of drie, afhankelijk van je verbruik. Je kunt ze nieuw kopen (circa €150-€250) of tweedehands (€50-€100).
Let op dat je een food-grade variant neemt, liefst nieuw of grondig gereinigd.
De pomp is de motor van je systeem. Zonder pomp geen waterdruk. Je hebt een hydrofoorpomp nodig. Dit is een pomp met een drukvat erbij.
De pomp zorgt ervoor dat er waterdruk op je leidingen staat, zodat je kraan niet alleen druppelt. Een goede hydrofoor voor een tiny house heeft een capaciteit van ongeveer 2000 liter per uur en een druk van 3 bar.
De Grundfos MQ3-45 is een populair model, maar wel prijzig (rond de €400). Gokopere alternatieven zoals de DAB E.Sybox Mini (rond €300) of een simpele hydrofoorset van de bouwmarkt (€150-€200) werken ook prima. De keuze hangt af van je budget en hoe technisch je bent.
Het filtersysteem is cruciaal voor je gezondheid. Regenwater is schoon, maar bevat stof, mos en vogelpoep.
Je wilt dit niet drinken zonder filter. Een simpel systeem bestaat uit een grof filter (voor bladeren) en een fijn filter (voor kleine deeltjes). Voor drinkwater heb je een extra UV-filter of omgekeerde osmose nodig.
De meeste tiny housers kiezen voor een 3-staps filtersysteem: een voorfilter (5 micron), een actieve koolfilter en een nafilter (1 micron).
Dit haalt de meeste troep en geurtjes eruit. Merken zoals Pentair of Omnipure zijn betrouwbaar. Reken op €150-€300 voor een basis filtersysteem.
Varianten en modellen: wat kies jij?
Er zijn verschillende manieren om je systeem op te zetten. De klassieke opstelling is een IBC-tank in de grond of in een schuur.
De pomp staat direct op de tank of iets hoger. Dit werkt goed als je ruimte hebt.
Een andere optie is een bovengrondse tank. Dit is makkelijker te installeren maar vat sneller algen en bacteriën door zonlicht. Je moet de tank dan donker maken of in de schaduw zetten. Een populaire variant onder tiny housers is de ‘bunker’ of put.
Je graaft een gat en zet de IBC-tank daarin. Dit beschermt het water tegen vorst en hitte.
In de winter blijft het water warmer dan bovengronds. In de zomer blijft het koel. Je moet wel zorgen voor een goede afdekking en een stevig frame.
Een 1000 liter IBC in de grond vereist een gat van ongeveer 1,2 meter diep. Zorg voor stabiele wanden, anders stort het in.
Qua pompen zijn er drie hoofdtypen. De hydrofoor is het meest gangbaar.
Dan heb je de dompelpomp. Die hang je in de tank. Stil en efficiënt, maar als hij stukgaat, moet je de tank leegpompen om hem te vervangen.
Tot slot is er de drukloze oplossing met een watertoren. Je bouwt een verhoging (bijvoorbeeld 3 meter hoog) en hangt daar een waterzak aan.
Door de zwaartekracht heb je waterdruk. Dit is goedkoop en simpel, maar je hebt wel hoogte nodig en de druk is beperkt (ongeveer 0,3 bar per meter).
Een douche werkt hier minder goed op. Prijsindicaties op een rijtje:
- Budget: Tweedehands IBC (€50), bouwmarkt hydrofoor (€150), simpel filter (€50).
Totaal: €250 - €350.
- Midden: Nieuwe food-grade IBC (€200), DAB E.Sybox Mini (€300), 3-staps filter (€200). Totaal: €700 - €800.
- Premium: Ondergrondse oplossing + grondwerk, Grundfos pomp (€400), UV-filter voor drinkwater (€400). Totaal: €1500 - €2500.
Stappenplan: van tank naar kraan
Het opzetten van je systeem is een klus die je methodiek aanpakt. Begin altijd met de locatie.
Waar komt je tank? Zorg dat de pomp binnen vorstvrije zones staat.
Een onverwarmde schuur is in Nederland geen optie in de winter voor je pomp. Je moet de leidingen kunnen aftappen of de ruimte verwarmen. Stap 1 is de tank plaatsen.
Zorg voor een stabiele, vlakke ondergrond. Een IBC van 1000 liter weegt vol meer dan 1000 kg. Gebruik een pallet of een betonplaat. Zet de tank vast met banden of zandzakken.
Bij een ondergrondse tank zorg je voor een stabiele betonplaat op de bodem van het gat.
Sluit de aftapkraan van de tank aan op je leidingwerk met een slangkoppeling (meestal 1 inch). Gebruik teflon tape om lekkage te voorkomen.
Stap 2 is de pomp installeren. Sluit de aanvoer van de tank aan op de inlaat van de pomp. De uitlaat gaat naar je filtersysteem.
De pomp moet gevuld zijn met water voordat je hem aanzet, anders loopt de motor vast.
De meeste pompen hebben een automatische aan/uit functie op basis van druk. Dus als je de kraan opent, gaat de pomp aan. Sluit het filter na de pomp aan.
De volgorde is: Tank -> Grof filter -> Pomp -> Fijn filter -> Kraan. Stap 3 is de elektriciteit.
Je pomp heeft 230V nodig. Als je off-grid bent met zonnepanelen, let dan op het vermogen.
Een hydrofoor verbruikt pieken van 500-800 watt. Je accubank moet dit kunnen leveren. Een omvormer van minimaal 1000W is nodig.
De DAB E.Sybox is zuiniger en start langzaam op, wat beter is voor je zonne-energie. Veelgemaakte fouten:
- Te kleine leidingen: Gebruik minimaal 16mm (buitendiameter) leidingen voor je hoofdleiding. Te dunne leidingen geven drukverlies.
- Geen terugslagklep: Plaats een terugslagklep na de pomp. Dit voorkomt dat het water terugstroomt naar de tank als de pomp uitstaat.
- Vergeten aftappen: In de winter moet je het hele systeem kunnen leegmaken. Zorg voor aftapkranen op de laagste punten.
Praktische tips voor jouw off-grid avontuur
Begin klein en test alles. Sluit eerst alleen de douche aan en test de waterdruk. Is die te laag?
Kijk dan naar je pomp of de diameter van je leidingen. Een simpele regenmeter helpt je bijhouden hoeveel water je verzamelt.
In Nederland valt gemiddeld 800 mm regen per jaar. Op een dak van 20 m² kun je dus ongeveer 16.000 liter water per jaar opvangen.
Dat is genoeg voor één persoon, maar knap krap voor twee personen met een wasmachine. Onderhoud is key. Vervang je filters regelmatig. Een groffilter kun je schoonspoelen, maar een actieve koolfilter moet elk jaar vervangen worden (€30-€50).
Check je pomp op geluid. Een brommend geluid betekent vaak lucht in de leidingen of een lege tank.
Wees realistisch: water besparen is noodzakelijk. Gebruik een waterbesparende douchekop. Was je auto met emmers in plaats van een slang. De realiteit van off-grid water is dat het je bewuster maakt.
Je ziet hoeveel water je verbruikt. Een regenbui wordt ineens een feestje omdat je tank volloopt.
Maar er zijn ook dagen dat het niet regent en je zuinig moet zijn.
Zorg voor een backup. Een tweede tank of een aansluiting op een nabijgelegen bron kan je redden in droge periodes. Met deze kennis ben jij klaar om je eigen water systeem te bouwen. Veel succes met bouwen!