Wat is het verschil tussen een monoblock en een split systeem voor een tiny house?
Bij een monoblock zit alles in één kast. Buiten de deur. Je hebt maar één kabel en een waterleiding nodig van buiten naar binnen. Simpel.
▶Inhoudsopgave
- Wat is het verschil tussen een monoblock en een split systeem voor een tiny house?
- Hoeveel geluid maakt een warmtepomp buiten en hoe beperk je overlast?
- Wat is een realistische COP voor een tiny house en wat betekent dat in euro's?
- Hoe zit het met de stroomvoorziening als ik off-grid wil?
- Is vloerverwarming verplicht en wat als ik radiatoren wil?
- Hoeveel kost een warmtepomp installatie inclusief alles?
- Wat zijn veelgemaakte fouten bij de installatie?
- Hoe onderhoud ik de warmtepomp en wat kost dat?
Ideaal als je niet wilt boren in je gevel voor drie gaten.
De buitenunit zuigt buitenlucht aan, haalt de warmte eruit en pompt warm water je vloer of radiator in. Een split systeem heeft twee delen: een buitenunit en een binnenunit. Die binnenunit neemt ruimte in beslag in je huis, vaak zo’n 40x60 cm.
Wel fijn als je in een extreem koud gebied woont (onder de -15°C), want die systemen zijn vaak iets beter bestand tegen extreme kou. Voor de meeste tiny houses van 25-40 m² is een monoblock de beste keuze. Minder lawaai binnen, minder ruimteverlies en vaak goedkoper. Een goed monoblock systeem zoals de Vaillant aroTHERM plus heb je al vanaf €2.500,- excl. installatie.
Hoeveel geluid maakt een warmtepomp buiten en hoe beperk je overlast?
Standaard modellen produceren 45-55 dB op 1 meter afstand. Dat is vergelijkbaar met een rustige koelkast of een normaal gesprek.
In de praktijk, als je hem direct naast je slaapkamerraam zet, hoor je hem wel. Zeker als hij ’s nachts aanslaat voor de nachtverwarming. Kies voor een ‘stille’ unit.
De Daikin Altherma 3 is bijvoorbeeld stiller dan 40 dB. Dat scheelt enorm.
De plaatsing is minstens zo belangrijk. Zet de unit nooit direct tegen je eigen gevel of die van de buren. Gebruik een geluidsdempende ondergrond (rubberen dempers) en een schutting of groenwal als afscherming. Check altijd de APV (Algemene Plaatselijke Verordening) van je gemeente.
Veel gemeenten hanteren een limiet van 40-45 dB ‘s nachts op de erfgrens. Als je tiny house op een eigen stukje grond staat, ben je vaak zelf verantwoordelijk voor de geluidsoverlast naar buren. Wees een goede buur.
Wat is een realistische COP voor een tiny house en wat betekent dat in euro's?
COP staat voor Coëfficiënt of Performance. Simpel gezegd: hoeveel stroom krijg je terug voor elke euro die je erin stopt.
Een COP van 4 betekent dat je voor elke kWh stroom die de warmtepomp verbruikt, 4 kWh aan warmte produceert.
De fabrikant claimt vaak een COP van 4,5 of 5. Dat is gemeten bij 7°C buitentemperatuur en een lage watertemperatuur (35°C). In de praktijk, tijdens een koude Nederlandse winter met -5°C, zakt die COP naar 2,5 à 3.
Je verbruikt dan meer stroom. Voor een tiny house met goede isolatie (RC > 5) en vloerverwarming (lage temperatuur) kom je uit op een gemiddelde COP van 3,5 tot 4 over het hele jaar. Reken erop dat je jaarlijkse stroomverbruik voor verwarming ongeveer 1.500 kWh bedraagt. Met een COP van 4 scheelt dat je ongeveer €450,- per jaar aan stroomkosten vergeleven met alleen elektrisch verwarmen.
Hoe zit het met de stroomvoorziening als ik off-grid wil?
Dit is een cruciale vraag. Een warmtepomp heeft elektriciteit nodig.
Veel elektriciteit bij koud weer. Een gemiddelde compressor trekt 1.000 tot 2.000 watt piekvermogen. Je zonnepanelen en accu’s moeten dit kunnen dragen. Als je volledig off-grid bent, is de accucapaciteit key.
Reken op minimaal 10 kWh aan LiFePO4 accu’s (zoals van Pylontech of Victron) om de nacht door te komen en koude pieken op te vangen. Zonder zon moet je vermogen hebben om de boel draaiende te houden.
Een slimme tip: koppel je warmtepomp aan een slimme energiemanager (zoals een Victron Cerbo GX).
Je kunt hem dan zo instellen dat hij alleen verwarmt als de accu vol is (tussen 12:00 en 15:00 uur), en dat hij in de nacht de temperatuur een graadje laat zakken. Zo voorkom je dat je ’s nachts je accu leegtrekt en in de kou komt te zitten.
Is vloerverwarming verplicht en wat als ik radiatoren wil?
Vloerverwarming is niet wettelijk verplicht, maar het is sterk aan te raden. Warmtepompen werken het efficiëntst bij lage watertemperaturen, rond de 35°C tot 45°C.
Vloerverwarming is perfect voor die lage temperaturen en zorgt voor een aangename stralingswarmte in je kleine ruimte. Radiatoren vereisen hogere temperaturen (55°C tot 65°C) om de ruimte warm te krijgen. Je warmtepomp moet dan harder werken, wat ten koste gaat van je COP en dus je stroomverbruik verhoogt.
Je verliest hiermee het grootste voordeel van de warmtepomp. Moet het echt?
Gebruik dan speciale ‘low-high’ radiatoren of plafondradiatoren die geschikt zijn voor lage temperaturen. Verwacht geen wonderen van een ouderwetse kleine radiator. Je zult merken dat je huis nooit écht comfortabel warm wordt met een warmtepomp op hoge temperatuur radiatoren.
Hoeveel kost een warmtepomp installatie inclusief alles?
De prijzen lopen nogal uiteen. Een warmtepomp zelf kost tussen de €2.500 en €5.000.
Voor een tiny house heb je vaak geen duur vermogen nodig (zoals een 8kW unit), een 4kW of 5kW unit volstaat meestal; houd hierbij wel rekening met de geluidsnormen en afstandseisen.
Dan de installatie. Dit is de grote onbekende. Voor een simpele installatie bij een bestaande woning ben je vaak €2.000 tot €3.000 kwijt.
In een tiny house kan het duurder worden als je alles van scratch moet opbouwen (leidingen frezen in de vloer, hemelwaterput aanleggen, elektra aanpassen). Reken op een totaalproject van €4.500 tot €7.000 voor een compleet systeem inclusief installatie en materialen. Goedkope opties bestaan uit tweedehands units (mits de koeltechniek in orde is) of subsidies. Check de ISDE-subsidie; voor een hybride warmtepomp (die aardgas combineert) of volledig elektrische warmtepomp krijg je vaak €1.500 tot €2.500 terug van de overheid.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij de installatie?
De grootste fout: verkeerde plaatsing van de buitenunit. Zet hem nooit in een hoekje waar de wind niet doorheen kan waaien.
Hij zuilt lucht aan en moet die ook kwijt. Als hij in een dichte schuur staat of onder een afdak zonder ventilatieruimte, loopt hij vast en verbruikt hij drie keer zoveel. Fout nummer twee: een te kleine groepenkast. Een warmtepomp trekt veel vermogen.
Vaak is een 3-fasen aansluiting nodig (3x 25A). Veel tiny houses hebben dit niet standaard.
Als je dit niet regelt, slaat de hoofdzekering eruit zodra je ook maar iets anders aanzet.
Tot slot: slechte isolatie. Een warmtepomp in een slecht geïsoleerd huis is als een emmer water met gaten erin vullen. Het werkt niet. Zorg eerst dat je huis luchtdicht is en een Rc-waarde van minimaal 4,5 heeft voordat je überhaupt aan een warmtepomp voor je tiny house denkt. Anders verspil je geld en energie.
Hoe onderhoud ik de warmtepomp en wat kost dat?
Het goede nieuws: een warmtepomp is enorm onderhoudsarm vergeleken met een gasgestookte ketel.
Er zitten geen roetende delen in en geen verbrandingsproces. Je hoeft alleen de filters van de buitenunit schoon te maken (1x per kwartaal) en de werking in de gaten te houden.
Eens per 2 à 3 jaar moet een F-gassen gecertificeerde monteur langskomen voor een controle en het bijvullen van het koudemiddel. Dit kost ongeveer €150,- per keer. Let op: als je zelf aan de slag gaat met freon (koudemiddel), ben je in overtreding. Dat mag alleen door professionals.
Zorg dat je garantiebewijzen bewaart. Fabrikanten zoals Daikant of Vaillant geven vaak 5 tot 7 jaar garantie, mits je de installatie jaarlijks laat controleren.