Victron SmartSolar MPPT 100/15 tiny house: instapmodel voor beginners

Een Victron SmartSolar MPPT 100/15 is voor veel tiny house bouwers de eerste serieuse stap naar echte vrijheid.

Je wilt niet afhankelijk zijn van een aggregaat dat lawaai maakt en benzine slurpt. Je wilt gewoon zonnepanelen op het dak leggen, een accu aansluiten en stroom hebben voor je lampen, koelkast en laptop. Die droom is dichterbij dan je denkt.

De 100/15 is een prima instapmodel. Het is niet de duurste en niet de grootste, maar hij is betrouwbaar en doet precies wat je nodig hebt in een klein huis.

Deze MPPT is een laadcontroller. Zonnepanelen leveren wisselstroom en een bepaalde spanning.

De accu in je tiny house heeft 12V of 24V nodig. De MPPT regelt dat overschakelen zonder dat je je panelen of accu's opblaast. De '100' staat voor de maximale spanning die de controller aan kan (100V), en de '15' staat voor het maximale laadvermogen in Ampères. Voor een gemiddeld tiny house met een kleine batterij en bescheiden verbruik is dit een uitstekende keuze.

Wat je nodig hebt voor deze installatie

Je kunt niet zomaar wat kabels aan elkaar knopen en hopen op het beste. Veiligheid gaat voor alles, vooral met elektriciteit en brandbare accu's.

Zorg dat je alles in huis hebt voordat je begint, zodat je niet halverwege de bouwmarkt in moet springen. De lijst is overzichtelijk. Je hebt de Victron SmartSolar MPPT 100/15 controller zelf (rond de €150 - €180).

Daarnaast heb je zonnepanelen nodig. Voor deze controller kun je prima twee panelen van 300Wp (bijvoorbeeld 12V panelen) aansluiten.

• Bedrading: Minimaal 4mm² PV-kabel voor de zonnepanelen. Voor de accukabels minimaal 16mm² (lengte is belangrijk, korter is beter).
• Automatische zekering: Een 15A zekering tussen de controller en de accu is essentieel.
• Connectoren: MC4 connectoren voor de panelen (meestal standaard).
• Montage materiaal: Schroeven, pluggen en eventueel een DIN-rail of wandbeugel voor de controller.
• Gereedschap: Een goede krimptang, draadstripper, boormachine en een multimeter om spanning te meten.

Zorg dat de totale spanning onder de 100V blijft en het totale vermogen onder de 225W (voor 12V systeem) of 450W (voor 24V systeem). Een 12V LiFePO4 accu van 100Ah is een goede match voor beginners. Reken op zo’n €400 - €600 voor een degelijke batterij.

Verder heb je materiaal nodig: Let op: koop geen goedkope Chinese kabels van de Action voor je zonnepanelen. De spanning op een zonnepaneel kan hoog oplopen en slechte kabels isoleren niet goed genoeg. Dit is brandgevaarlijk.

Stap 1: De locatie van de controller bepalen

De Victron SmartSolar 100/15 moet binnen worden gemonteerd. Hij is spatwaterdicht, maar niet geschikt voor regen of volledige blootstelling aan de elementen.

Kies een plek dicht bij je accubak. In een tiny house betekent dit vaak onder een bed, in een keukenkastje of in een speciaal afgesloten techniekruimte. De controller produceert een beetje warmte.

Zorg voor wat lucht om hem heen. Dus niet direct onder een stapel kleding of ingebouwd in een houten kast zonder ventilatiespleten.

Een plekje aan de wand is ideaal. Meet de afmetingen van de controller (ongeveer 100 x 50 x 35 mm) en zorg dat er ruimte is om de kabels netjes weg te werken. Tijdsindicatie: 15 minuten oriëntatie en meten.
Veelgemaakte fout: De controller op een onbereikbare plek monteren. Je wilt straks via de app zien hoeveel stroom je opwekt, of de status lezen. Zorg dat je er makkelijk bij kunt.

Stap 2: Zonnepanelen aansluiten (PV-zijde)

Begin altijd met de zonnepanelen. Sluit de kabels NIET aan op de accu voordat je de panelen hebt aangesloten.

De controller bepaalt de laadspanning op basis van de ingangsspanning. Als je de accu eerst aansluit, weet de controller niet welk systeem hij heeft.

Sluit de positieve (+) en negatieve (-) kabel van je zonnepaneel (of serie schakeling van panelen) aan op de PV-ingang van de Victron. De Victron 100/15 heeft een MC4 connector of een veerbelaste klem (afhankelijk van de uitvoering). Gebruik bij de goedkopere versie vaak een veerklem. Steek de draad erin en draai de schroef vast.

Zorg dat er geen losse draadjes uitsteken. Belangrijk: Check de polariteit.

Positief op positief, negatief op negatief. Als je het omdraait, gaat de controller kapot. Gebruik je multimeter om te controleren welke kabel positief is (rood) en welke negatief (zwart) voordat je aansluit.

Tijdsindicatie: 20 minuten.
Veelgemaakte fout: Een te dikke kabel proberen te forceren in de klem. De Victron 100/15 is gemaakt voor draaddiktes tot 6mm². Gebruik adereindhulzen voor een strakke verbinding.

Stap 3: Accu aansluiten (DC-zijde)

Nu komt het spannende gedeelte: de accu. Zorg dat de zekering in de positieve kabellijn zit, zo dicht mogelijk bij de accu.

Dit is je veiligheid tegen kortsluiting. De Victron SmartSolar 100/15 heeft een aparte ingang voor de accu. Dit is geen knoop, maar een manier om de controller te voeden en de accuspanning te meten. Sluit de positieve kabel (via de zekering) aan op de '+' pool van de accu.

Sluit de negatieve kabel aan op de '-' pool. De controller zal nu inschakelen.

Je ziet een klein lampje branden of je hoort een piepje. De Victron heeft een interne 10A zekering voor de uitgang.

Mocht er iets misgaan, springt die eruit. Die is vervangbaar via een klepje aan de zijkant. Maar de externe zekering is je eerste verdedigingslinie.

Tijdsindicatie: 20 minuten (inclusief zekering plaatsen).
Veelgemaakte fout: De zekering vergeten. Een accu levert enorm veel stroom bij kortsluiting.

Zonder zekering worden de kabels gloeiend heet en ontstaat er brand. Gebruik een 15A zekering voor een 12V systeem.

Stap 4: Configuratie via de Victron Connect App

De Victron SmartSolar is 'slim'. Dat betekent dat je hem moet vertellen wat voor accu je hebt.

Zonder deze stap laadt hij misschien niet optimaal. Download de Victron Connect app op je telefoon. Je hebt een Victron Bluetooth dongle nodig (de VE.Direct Bluetooth dongle, ongeveer €40), tenzij je de SmartSolar versie hebt met ingebouwde Bluetooth (check het etiket). Open de app, zoek de controller en koppel hem.

Je ziet nu een dashboard. Ga naar 'Apparaat instellingen'.
1.

Kies het juiste batterijprofiel. Heb je een loodzuur accu? Kies 'Lead-acid'.

Heb je een lithium (LiFePO4) accu (aanbevolen voor tiny houses)? Kies voor 'LiFePO4' of een specifiek profiel van je accumerk (bv. Pylontech, Renogy).
2. Stel de accuspanning in (12V of 24V).
3.

Stel de laadspanning in. Voor een 12V LiFePO4 accu is de absorptielading meestal rond 14.2V - 14.6V.

De app geeft vaak suggesties. Je kunt ook zien hoeveel watt er binnenkomt en hoeveel er naar de accu gaat. Dit is super handig om je verbruik in de gaten te houden.

Tijdsindicatie: 15 minuten.
Veelgemaakte fout: De standaardinstellingen niet aanpassen. Als je een LiFePO4 accu aansluit op een loodzuur profiel, laad je hem niet vol en beschadig je de cellen op de lange termijn.

Lees de handleiding van je accu!

Stap 5: Kabelmanagement en testen

Nu alles werkt, is het tijd voor de afwerking. Een tiny house beweegt als je erin loopt. Zorg dat kabels niet kunnen trillen of schuren.

Gebruik kabelgoten of bind ze vast met tie-wraps. Boor gaten voor de kabels door de vloer of wand, maar zorg dat je geen water binnenlaat.

Gebruik kabeldoorvoeren met rubbers. Test het systeem door een kleine belasting aan te zetten, zoals een lamp of een ventilator.

Kijk of de laadstroom daalt wanneer de belasting aangaat en weer stijgt wanneer je hem uitzet. Check of de app de spanning stabiel houdt. Check de temperatuur van de controller na een uur laden.

Hij mag warm aanvoelen, maar niet heet. Als hij te heet wordt, is er ergens kortsluiting of een verkeerde aansluiting.

Tijdsindicatie: 30 minuten.
Veelgemaakte fout: Kabels los laten slingeren. In een tiny house is elke centimeter ruimte kostbaar. Een rommelige kabelboom maakt het onmogelijk om later iets te repareren of aan te passen.

Veelgemaakte fouten bij het installeren van een Victron 100/15

Zelfs ervaren doe-het-zelvers maken soms beginnersfouten. Om je te helpen, hier de meest voorkomende problemen en hoe je ze oplost.

1. De zonnepanelen kortsluiten.
Veel beginners leggen de panelen op het dak, sluit de kabels aan en laten de connector eruit steken.

Als die connector elkaar raakt, ontstaat er vonken. Dit kan de Victron controller beschadigen. Oplossing: Sluit de kabels pas aan op de controller als je ze op het dak hebt vastgemaakt en de kabels netjes zijn weggewerkt. Gebruik beschermkapjes op de MC4 connectoren. 2. Te dunne kabels gebruiken.
Een 2.5mm² kabel is misschien genoeg voor een lamp, maar niet voor zonnepanelen op een dak.

Over een afstand van 5 meter verlies je veel spanning. Oplossing: Gebruik voor de zonnepanelen minimaal 4mm² (liefst 6mm²).

Voor de accu minimaal 16mm². Dit voorkomt brandgevaar en efficiencyverlies. 3. Verkeerde volgorde van aansluiten.
De Victron is slim, maar om veelgemaakte fouten bij de installatie te voorkomen: hij kan niet tegen spanning op de uitgang zonder accu. Oplossing: Volg de volgorde strikt: Eerst de accu aansluiten (zonder zonnepanelen).

Daarna de zonnepanelen aansluiten. Dit zorgt ervoor dat de controller zichzelf eerst initialiseert. 4.

Geen zekering.
"Het past net, dus het zal wel goed zijn." Fout.

Een accu is een energiebron die nooit stopt. Oplossing: Plaats altijd een zekering op de positieve kabel zo dicht mogelijk bij de accu. Gebruik een zekeringhouder die geschikt is voor het aantal Ampères. 5. Bluetooth signaal problemen.
De Victron Bluetooth dongle heeft een bereik van ongeveer 10 meter. Als je hem in een metalen kast of onder een dikke laag isolatie plakt, krijg je geen verbinding. Oplossing: Plaats de dongle of de controller op een plek waar de signalen doorheen kunnen (hout is prima, metaal niet).