Je staat op het punt je tiny house te bouwen. De fundering staat, het frame is gezet, en nu komt de buitenkant. Je wilt iets dat tegen een stootje kan, weinig onderhoud vraagt en er goed uitziet.
▶Inhoudsopgave
Vezelcement platen, oftewel Eternit, zijn een populaire keuze voor de gevel. Maar mag je die platen ook binnen gebruiken? Is dat slim?
Laten we die vraag eens flink uitpluizen, zonder poespas.
Vezelcement en Eternit: Wat is het eigenlijk?
Eerst even de basis. Vezelcement is een mengsel van cement, zand, water en cellulosevezels.
Denk aan die ouderwetse golfplaten op een schuur, maar dan in een modern jasje. Het is sterk, brandwerend en rot niet.
Eternit is eigenlijk een merknaam die synoniem is geworden voor vezelcement, net zoals Google voor zoeken. In de bouwwereld praten we vaak over Eternit als we vezelcement platen bedoelen. Waarom is dit materiaal zo interessant voor een tiny house? Gewicht en duurzaamheid. Een tiny house moet vaak verplaatsbaar zijn of voldoen aan strenge eisen voor mobiliteit.
Vezelcement is lichter dan baksteen maar steviger dan kunststof. Het is een kameleon: je kunt het strak en modern afwerken of juist een rustieke, landelijke look geven.
De platen zijn er in allerlei maten en diktes. Voor gevels zie je vaak platte platen van 8 of 10 millimeter dikte, soms met een verzonken groef voor die klassieke look. Voor een tiny house is de keuze voor de dikte cruciaal.
Te dun en het klappert of breekt; te dik en het woegt te zwaar en is duurder. Meestal kiezen tiny house bouwers voor 8 mm voor de wanden.
De gevel: Waarom kiezen voor Eternit buiten?
De buitenkant van je tiny house moet tegen regen, wind en zon kunnen. Eternit is hier de koning. Het is waterdicht, vorstbestendig en kleurvast.
Je hoeft het niet elk jaar te schilderen. Even met de hogedrukspuler erover en je bent klaar.
Dat scheelt je een hoop tijd en geld, iets waar je in een tiny house leven vaak behoefte aan hebt. De uitstraling is een groot pluspunt.
Je kunt Eternit platen kopen in verschillende kleuren: antraciet, wit, grijs, of gewoon naturel cementkleur. Je kunt ze horizontaal of verticaal monteren. Bij tiny houses zie je vaak verticale montage omdat dat de woning optisch hoger maakt.
Een tiny house van 2,5 meter hoog lijkt dan ineens een stuk groter.
Er zitten ook nadelen aan. Eternit is hard en bros. Bij het zagen van de platen komt fijn stof vrij dat schadelijk is voor je longen. Je moet echt een stofmasker (P3) en goede ventilatie gebruiken.
Ook is het materiaal gevoelig voor impact. Als je er hard tegenaan stoot met een ladder of gereedschap, kan het inscheuren. Een ongeluk zit in een klein hoekje, dus wees voorzichtig tijdens de bouw.
De binnenkant: Mag je Eternit ook gebruiken?
Hier komt de klap op de vuurpijl. Mag je diezelfde platen die je buiten gebruikt, ook binnen toepassen als wandbekleding?
Het antwoord is: ja, het mag, maar het is lang niet altijd de beste keuze. Technisch gezien is vezelcement namelijk een gevelproduct.
Het is niet gemaakt om als interieurplaat te dienen. Waarom is het binnen minder ideaal? Allereerst de afwerking. Buiten laat je het vaak in de kale, ruwe structuur. Binnen wil je een strakke, gladde wand.
Eternit platen zijn van nature korrelig en oneffen. Om ze mooi glad te krijgen, moet je ze gaan sauzen of stuken.
Dat is extra werk en het hecht niet altijd even makkelijk op het ruwe oppervlak. Een ander groot probleem is het gewicht in relatie tot de constructie. Buiten hangt de plaat op een houten regelwerk dat stevig is.
Binnen, in een tiny house, heb je vaak wanden van 4,5 of 6,8 centimeter dikte (houten regelwerk). Een Eternit plaat van 8 mm weegt ongeveer 10 tot 12 kilo per vierkante meter.
Dat is best zwaar voor een lichte binnenwand. Je constructie moet dit kunnen dragen, vooral als je de wand volledig bekledt.
Er is wel een verschil tussen wanden en plafonds. Voor plafonds wordt vezelcement soms gebruikt vanwege de brandwerendheid, maar ook hier geldt: het is zwaar en moeilijk af te werken. In de praktijk zie je in tiny houses dat mensen kiezen voor lichtere materialen binnen, zoals hout of gipskarton, en Eternit reserveren voor de buitenkant.
Alternatieven voor binnen: Wat werkt wel?
Als je binnen die stoere, industriële look wilt die Eternit geeft, maar dan lichter en makkelijker te verwerken, zijn er betere opties.
Denk aan vezelcement platen die specifiek voor binnen zijn ontwikkeld, hoewel die minder gangbaar zijn. De meeste tiny house bouwers kiezen voor een mix van materialen. Een populaire vervanger is gipsvezelplaat (zoals Fermacell).
Deze platen zijn lichter (ongeveer 5-6 kg per m2 voor 10 mm), makkelijk te zagen en direct te sauzen. Ze hebben een vergelijkbare strakke uitstraling en zijn brandwerend.
Voor een tiny house is dit vaak de betere keuze voor de binnenwanden omdat het de ruimte niet onnodig zwaar maakt.
Wil je echt die industriële cementlook binnen? Dan kun je kijken naar betonciré of microcement. Dit is een dunne coating die je over bestaande wanden (zoals gipsplaat) aanbrengt. Het geeft hetzelfde ruwe, stoere effect als Eternit, maar het is veel lichter en je kunt het strakker afwerken.
De kosten liggen wel hoger, rond de €40 tot €60 per m2 als je het zelf doet, of €80+ als je het laat doen. Hout is ook een fantastisch alternatief voor de binnenzijde.
Denk aan onbehandeld vurenhout of douglas. Het is licht, makkelijk te verwerken en geeft direct die warme, knusse sfeer die vaak ontbreekt in een tiny house. Het combineert trouwens prachtig met een Eternit buitenkant. De combinatie van stoer grijs buiten en warm hout binnen is een klassieker in de tiny house wereld.
Kostenoverzicht: Wat kost Eternit en de alternatieven?
Laten we kijken naar de portemonnee. Een tiny house is al duur genoeg, dus elke euro telt.
Prijzen kunnen fluctueren, maar hier zijn realistische indicaties voor de Nederlandse markt (2023/2024).
Eternit buitenplaten (8 mm):
Rechte platen: ongeveer €35 - €50 per m2.
Platen met groef (zogenaamde 'ruw' of 'leien' look): €50 - €70 per m2.
Let op: Dit is alleen het materiaal. Zagen en monteren kost tijd en gereedschap. Gipsvezelplaat binnen (Fermacell 10 mm):
Ongeveer €20 - €30 per m2.
Dit is aanzienlijk goedkoper en lichter. Je bespaart ook op de constructie omdat je minder zwaar hoeft te bouwen. Betonciré (DIY kit):
Ongeveer €15 - €25 per m2 voor materiaal (primer, mortel, lak).
Dit is een budgetvriendelijke manier om die cementlook te krijgen, mits je handig bent.
Onbehandeld hout (Douglas of Vuren):
Vanaf €15 per m2 voor het hout zelf.
Schilderwerk komt daar nog bij, maar het is vaak goedkoper dan Eternit. Reken jezelf rijk: Voor een tiny house van 30 m2 oppervlakte en 3 meter hoog (dus ongeveer 90 m2 geveloppervlakte), kost alleen de Eternit buitenkant je al €3.000 tot €6.000 exclusief montage.
Binnen hetzelfde bedrag doen met Eternit is vaak overbodige luxe. Kies je voor gipsvezel of hout binnen? Dan hou je duizenden euros over voor andere leuke dingen, zoals zonnepanelen of een betere keuken.
Praktische tips voor je tiny house bouw
Als je besluit Eternit te gebruiken, doe het dan goed. Ten eerste: de onderconstructie.
Gebruik geïmpregneerd hout of aluminium profielen. Zorg dat de regels op 60 cm hart-op-hart zitten.
Dit voorkomt dat de platen gaan golven of doorbuigen. Bij een tiny house die kan bewegen (op een trailer) is de constructie nog belangrijker. Door de trillingen tijdens transport kan een losse plaat scheuren.
Montage: Begin altijd vanaf de hoek. Werk je horizontaal of verticaal?
Voor tiny houses werkt verticaal vaak mooier omdat het de hoogte benadrukt. Gebruik RVS schroeven van minimaal 40 mm. Boor voor, altijd! Als je niet voordraait, splijt de plaat. Gebruik een boor die net iets groter is dan de schroef, zodat het materiaal kan uitzetten en krimpen zonder te barsten.
Binnen vs Buiten: Als je toch Eternit binnen wilt, beperk het dan tot accenten.
Gebruik het bijvoorbeeld rondom de houtkachel of in de badkamer (daar is het vochtbestendig). Voor de rest van de wanden: kies voor lichtere materialen. Je huis moet leefbaar blijven en niet aanvoelen als een bunker.
Veiligheid: Draag altijd een P3 stofmasker bij zagen. Het stof bevat nog steeds (veel minder dan vroeger) maar wel wat silicaat.
Werk met water bij het zagen om stof te minimaliseren. En bescherm je ogen. Een Eternit spaander in je oog is geen pretje.
Tenslotte: denk na over isolatie. Eternit zelf heeft geen isolerende waarde.
Je moet het altijd combineren met isolatiemateriaal ertussen (PIR, EPS, of natuurlijke isolatie zoals schapenwol).
In een tiny house is goede isolatie goud waard. Je wilt niet dat je mooie Eternit wand een koudebrug wordt waardoor je binnen condens krijgt.