Een zonnepaneel op je tiny house is meer dan alleen een technisch grapje.
▶Inhoudsopgave
Het is je levenslijn. Zonder goede zonne-energie zit je ’s avonds in het donker, kun je je waterpomp niet laten draaien en blijft je koffie koud. De markt is enorm, en eerlijk gezegd: veel panelen lijken op elkaar.
Toch is er een wereld van verschil in vermogen, formaat en hoe lang ze meegaan. Trina Solar, een gigant uit China, heeft met de Vertex S+ serie een paneel specifiek ontwikkeld voor daken die kleiner zijn en een strakker design vereisen.
Perfect voor een tiny house. Wij zochten uit of dit paneel je geld waard is en of de beloofde vermogensdichtheid echt klopt.
Waarom de Vertex S+ anders is dan de standaard panelen
Veel zonnepanelen die je bij de bouwmarkt vindt, zijn enorme lappen van 2 bij 1 meter.
Prima voor een schuur of een plat dak, maar een tiny house heeft vaak een schuin of lager dak. Bovendien wil je geen lelijk randje dat boven je dakpannen uitsteekt. Trina Solar heeft de Vertex S+ ontworpen als een 'compact' paneel. Ze zijn smaller en korter, waardoor je ze makkelijker kwijt kunt op een beperkt oppervlak.
Het geheim zit hem in de celtechnologie. Trina gebruikt hun 'Vertex' technologie met 210mm siliciumcellen.
Zonder te technisch te worden: dit betekent dat ze meer vermogen uit elke vierkante meter halen.
Waar een standaard paneel van vroeger rond de 280 watt leverde, haalt deze serie makkelijk 400 watt of meer, terwijl het formaat kleiner blijft. Voor jou betekent dit dat je met minder panelen je energiebehoefte dekt. Minder panelen = minder gewicht op je dak, minder kosten voor montagemateriaal en een strakker uiterlijk.
Een concreet voorbeeld: stel je hebt een tiny house van 3 meter breed en 5 meter lang. Een schuin dak heeft misschien maar ruimte voor vier of vijf panelen.
Met ouderwetse panelen kom je dan net tekort voor je koelkast, verlichting en boiler. Met de Vertex S+ haal je met vier panelen al snel hetzelfde vermogen als met vijf oudere modellen. Dat scheelt je al snel €400 tot €600 aan materiaal en installatiekosten.
De technische specificaties: Wat haal je eruit?
Laten we even door de cijfertjes heen gaan, zodat je weet wat je koopt.
De meest gangbare variant voor tiny houses is de Trina Solar Vertex S+ mono-crystallijn met een vermogen van rond de 405 tot 415 Wattpiek (Wp). Het formaat is ongeveer 1722 x 1134 mm.
Dat is smaller dan de klassieke 1134 x 2278 mm panelen. Dit formaat wordt ook wel 'M10' genoemd. De vermogensdichtheid is waar het om draait. Deze panelen zitten op ongeveer 210 Wp per vierkante meter.
Als je kijkt naar de totale opbrengst over de levensduur (de LCOE), scoren deze panelen extreem goed.
Je betaalt misschien iets meer per paneel dan het allervoordeligste budgetmerk, maar omdat je er minder nodig hebt en ze langer meegaan, is de investering sneller terugverdiend. Belangrijk voor tiny house eigenaren is het rendement bij hogere temperaturen. Zonnepanelen verliezen rendement als het te heet wordt.
Trina gebruikt een speciale coating (anti-PID) en een betere bypass-diode technologie. Dit voorkomt dat je totale opbrengst inzakt als er een schaduw overheen valt (bijvoorbeeld door een schoorsteen of boom).
In de praktijk betekent dit dat je op een hete zomerdag in Nederland alsnog je maximale vermogen haalt.
Vergeet de garantie niet. Trina geeft 15 jaar productgarantie op materiaal en fabricagefouten. Daarnaast geven ze 25 jaar lineaire vermogensgarantie.
Dit betekent dat na 25 jaar je paneel nog minimaal 85% van het oorspronkelijke vermogen moet leveren. Voor een tiny house dat je hopelijk decennia lang bewoont, is dit een geruststellende gedachte.
Installatie op een tiny house dak: De praktische valkuilen
Je hebt besloten: dit wordt 'm. Nu moet je het op je dak krijgen.
De meeste tiny houses hebben een dak van EPDM (rubber) of metalen platen. Het gewicht van de Vertex S+ is ongeveer 21 kg.
Dat is licht genoeg om met z'n tweeën op het dak te tillen, maar het blijft een baksteen van 1,7 meter lang. De grootste uitdaging is de montage. Veel tiny house bouwers kiezen voor 'doorvoer-montage', waarbij je de schroeven direct door het dak heen boort. Dit lekt bijna altijd na een paar jaar.
De professionele manier, die je zelf ook kunt, is het gebruik van ballastsystemen (bakken met grind) of speciale lijmen.
Echter, de beste optie voor een EPDM dak is het gebruiken van dakdoorvoeren met een vulkanische ring (bijvoorbeeld van het merk IBC Solar of Esdec). Dit kost je ongeveer €50 per paneel aan extra materiaal, maar je dak blijft waterdicht. Een andere valkuil is de hellingshoek.
De Vertex S+ presteert het beste bij een hoek van 30 tot 40 graden. Veel tiny house daken zijn vlak (0 graden) of hebben een lage hoek.
Als je dak vlak is, zul je de panelen moeten kantelen met steunen.
Doe dit niet te steil, anders waait je huis om bij een fikse herfststorm in Nederland. Een hoek van 15 graden is vaak al voldoende om het water van je paneel te laten lopen en toch redelijk rendement te halen. Vergeet de kabels niet.
De Vertex S+ heeft vaak MC4 connectoren. Zorg dat je deze direct gebruikt en niet probeert te solderen.
Koop een waterdichte kabeldoos (IP68) en leid de kabels netjes naar binnen via een speciale dakdoorvoer.
Zorg voor een vrije val van de kabel, zodat water er niet in blijft hangen. Dit voorkomt kortsluiting en brandgevaar.
De echte opbrengst in Nederland: Wat kun je verwachten?
Het vermogen op de sticker (405 Wp) is wat het paneel levert onder ideale omstandigheden (volle zon, 25 graden). In de praktijk, in Nederland, leveren we in.
Een goede vuistregel voor een schuin geplaatst paneel in Nederland is: je jaaropbrengst in kWh is ongeveer het vermogen in Wattpiek vermenigvuldigd met 0,85.
Voor een enkel Vertex S+ paneel van 405 Wp betekent dit dus ongeveer 345 kWh per jaar. Stel, je tiny house verbruikt 1800 kWh per jaar (gemiddeld huishouden, inclusief koken op inductie en een warmtepompje). Dan heb je ongeveer 5 à 6 van deze panelen nodig, tenzij je kiest voor een meebewegend solar tracking systeem om de opbrengst te verhogen.
Let op: dit is bij een schuin dak. Bij een plat dak met een optimale hoik (35 graden) haal je er misschien 380 kWh uit. Bij een plat dak op het zuiden zonder hoek, maar met een kanteling van 15 graden, zit je rond de 320 kWh. Het vermogensdichtheid-speelt hier een rol.
Omdat de panelen compact zijn, kun je ze vaak net wat slimmer op het dak kwijt.
Stel je hebt ruimte voor vier grote panelen of vijf compacte Vertex S+ panelen. De vijf Vertex panelen leveren: 5 x 345 kWh = 1725 kWh.
De vier grote panelen (laten we zeggen 360 Wp) leveren: 4 x 306 kWh (iets minder efficiënt per stuk) = 1224 kWh. Het verschil is enorm. Verwacht geen wonderen in de winter.
In december leveren deze panelen misschien 10% van hun zomeropbrengst. Als je off-grid wilt, moet je je accupakket hierop afstemmen.
De Vertex S+ is weliswaar efficiënt, maar de zon is in Nederland simpelweg schaars in de winter. Zorg voor een accu die minimaal 3 tot 5 dagen autonoom kan draaien bij bewolkt weer.
Voor wie is deze paneelkeuze geschikt?
De Trina Solar Vertex S+ is niet voor iedereen de beste keuze. Als je een gigantisch tiny house bouwt van 50 vierkante meter met een enorm plat dak, kun je ook kiezen voor de JA Solar zonnepanelen of andere goedkopere, iets grotere panelen.
Het gewicht maakt dan niet uit en de ruimte is er wel.
- Smalle daken: Je tiny house is smaller dan 3 meter? De smallere breedte van dit paneel (1134mm) past vaak beter.
- Esthetiek: Je wilt geen randjes die over de dakpannen hangen. Door het hoge vermogen hoef je minder ver door te laten steken.
- Renovatie: Je vervangt oude, zware panelen en wilt het dak niet extra belasten. Deze zijn lichter per Watt.
- Off-grid minimalist: Je wilt met maximale efficiency uit een klein oppervlak halen.
Wél de ideale keuze voor: Voor de doorsnee 'ik bouw een tiny house van 6 meter lang en 2,5 meter breed' is dit paneel vaak de sweet spot. Het is de balans tussen prijs (ze zijn iets duurder dan de allergoedkoopste Chinese import), kwaliteit en formaat. De prijs voor deze betaalbare Canadian Solar panelen ligt rond de €220 - €260 per stuk, exclusief installatiemateriaal.
Dat is netjes voor wat je krijgt. Conclusie: De vermogensdichtheid is geen marketingpraat.
Het is een feit dat je met de Vertex S+ meer energie uit je beperkte dakuithaalt. Voor een tiny house, waar elke centimeter telt, is dat het verschil tussen een zorgeloze avond met licht en een kaarsje aansteken omdat je net tekort komt.