DIY zelf bouwen

Toilet installeren tiny house (separett of riool): complete stap-voor-stap handleiding 2026

Thomas van der Heijden Thomas van der Heijden
· · 7 min leestijd

Een toilet in je tiny house is een cruciale beslissing. Het bepaalt je comfort, je impact op het milieu en hoe vaak je je afvaltank moet legen.

Inhoudsopgave
  1. Wat je nodig hebt: Materialen en Gereedschap
  2. Stap 1: De voorbereiding en vergunning
  3. Stap 2: De fysieke installatie (Separett of Riool)
  4. Stap 3: Afwerking, controle en onderhoud
  5. Verificatie-checklist: Is het goed?

De keuze valt vaak tussen een Separett (scheidingstoilet) of een aansluiting op het riool.

Separett Weekend Scheidingstoilet
gebruik ik zelf
Separett Weekend Scheidingstoilet

Beide opties hebben hun voor- en nadelen. Deze handleiding neemt je mee door het hele proces, van vergunningen tot de laatste schroef. We gaan voor een praktische aanpak, zonder ingewikkelde theorie. Jij wilt weten hoe het moet, en dat ga je hier vinden. Laten we beginnen.

Wat je nodig hebt: Materialen en Gereedschap

Voordat je begint, zorg je dat alles op orde is. Niets is vervelender dan halverwege te moeten stoppen omdat je een vergeten onderdeel mist. Hieronder vind je een lijst die zowel voor een Separett als een riool-aansluiting grotendeels geldt, met de specifieke verschillen erbij.

Materialen:
  • Toilet: Kies een compact model. Populair in tiny houses zijn de Separett Villa 9215 (€600-€700) of een universeel composteertoilet zoals de Cuddy (€400-€500). Voor een riool-aansluiting heb je een normaal hang- of staand toilet nodig (€100-€200).
  • Afvoerslang: Voor Separett: 32mm of 50mm slang. Voor Riool: 110mm buis.
  • Septank of vergistingstank: Alleen nodig als je niet op het riool aansluit en niet met compost wilt werken. Een kleine septank (1000 liter) kost rond de €400-€600.
  • Luchtafvoer: Essentieel voor geurverwijdering. Een 50mm buis naar buiten.
  • Verstelbare poten: Voor het waterpas zetten van het toilet.
  • Kit: Sanitaire kit (siliconen).
  • Bevestigingsmateriaal: Pluggen en schroeven die passen bij je wandtype (hout, staal, isolatie).
  • Rioolbuis en hulpstukken (alleen riool): Bocht 87 graden, mof, manchet.
  • Ventilatiebox (alleen riool): Om geur terugslag te voorkomen.
Gereedschap:
  • Boormachine (met hout- en metaalboren)
  • Waterpas (laser is het fijnst)
  • Meetlint
  • Boor- of decoupeerzaag (voor gaten)
  • Schroevendraaier
  • Nijptang
  • Kitpistool
Veiligheid:
  • Veiligheidsbril
  • Werkhandschoenen
  • Stofmasker bij het zagen in isolatiemateriaal
Tijdsindicatie: Reken op een volle dag (6-8 uur) voor de installatie van een Separett. Een rioolaansluiting hangt sterk af van de bereikbaarheid van de hoofdaansluiting, maar reken ook zeker 6-8 uur.

Stap 1: De voorbereiding en vergunning

Elke verbouwing begint met papierwerk. In Nederland is de regelgeving voor tiny houses complex.

Een Separett (composteertoilet) valt vaak onder 'droge sanitaire voorziening'. Een aansluiting op het riool is 'natte sanitaire voorziening'.

  1. Check het bestemmingsplan: Ga naar ruimtelijkeplannen.nl en zoek jouw perceel op. Kijk onder 'Bijzonderheden' of er al iets staat over tiny houses of specifieke eisen voor afvalverwerking.
  2. Neem contact op met de gemeente: Bel de afdeling bouwen en milieu. Vraag specifiek: "Mag ik een composteertoilet (Separett) plaatsen zonder aansluiting op het riool?" en "Wat zijn de eisen voor een aansluiting op het riool?". Vraag om een schriftelijke bevestiging.
  3. Overleg met de buren/waterleidingbedrijf: Als je moet graven voor een rioolleiding, check dan waar kabels en leidingen liggen (KLIC-melding).
  4. Kies je systeem:
    • Separett: Veel vrijheid, geen waterverbruik voor toilet, maar je moet de urine/afval wegbrengen.
    • Riool: Gemakkelijk, maar vereist een vaste aansluiting en vaak een vergunning voor de graafwerkzaamheden.
  5. Tijdsindicatie: 1-2 weken wachttijd voor antwoorden. Doe dit NOOIT overhaast. Een boete voor illegale lozing is duur.
Veelgemaakte fouten: Direct beginnen zonder te checken. Veel tiny housers denken 'het is maar een klein huisje', maar de gemeente kan eisen dat je alsnog aansluit op het riool, met kosten van €2000-€5000 tot gevolg. Wees hier scherp op.

Stap 2: De fysieke installatie (Separett of Riool)

Hier gaan we het echte werk doen. We behandelen de twee opties apart, want de techniek verschilt.

Optie A: Separett (Scheidingstoilet) installeren

Een Separett scheidt urine en ontlasting. Dit vermindert de geur enorm en maakt composteren makkelijker.

  1. Positionering: Zet het toilet op de plek waar hij moet komen. Gebruik de verstelbare poten om hem waterpas te zetten. Meet de hoogte: standaard is 40-42 cm van vloer tot bovenrand zitting. Pas dit aan op jouw lengte.
  2. Uitgangen bepalen: De Separett heeft twee uitgangen: een voor urine (voor) en een voor ontlasting (achter). Meet de afstand naar buiten.
  3. Gat boren: Boor het gat voor de luchtafvoer (50mm) door de wand of vloer. Plaats de afvoerbus en kit deze lucht- en waterdicht af. Dit is cruciaal voor het onderdruk.
  4. Afvoer urine: Sluit de 32mm slang aan op de urine-uitgang. Leid deze naar een urinetank (buiten) of direct de grond in (mits vergund). Gebruik een val (bocht) van minimaal 2 cm per meter om stroming te garanderen.
  5. Afvoer ontlasting: Sluit de 50mm slang aan op de ontlasting-uitgang. Dit gaat vaak naar een emmer of een composteringsvat. Zorg dat deze makkelijk te verwijderen is.
  6. Luchtaansluiting: Sluit de interne ventilator aan op de 50mm luchtafvoer. Zorg dat de uitlaat minimaal 2 meter van ramen/ventilatieroosters af zit om geurhinder te voorkomen.
  7. Testen: Giet een glas water in het toilet. Controleer of alles wegstroomt en of de ventilator aanslaat.
Veelgemaakte fouten: De luchtafvoer te kort maken of vergeten. Dit leidt tot een onderdruk en... stank. Ook het vergeten van de hellingsgraad bij de urineslang zorgt voor ophoping en rotten.

Optie B: Rioolaansluiting

Dit is de 'standaard' manier, maar vergt precisie. Je werkt met 110mm buizen.

  1. Locatie bepalen: Zoek de hoofdrioolleiding. Meestal ligt deze op de erfgrens of onder de woning.
  2. Graafwerk (indien nodig): Graaf een sleuf naar de hoofdriool. Houd rekening met vorstdiepte (minimaal 60 cm diep in Nederland).
  3. Aansluiting hoofdriool: Maak een gat in de hoofdrioolbuis (met een gatenzaag) en plaats een 'mof' of 'tule' met rubberen manchet. Gebruik ontstoppingskous voor extra stevigheid.
  4. Leiding naar het huis: Leg de 110mm buis in de sleuf. Zorg voor een constante val (minimaal 2 cm per meter). Geen horizontale stukken!
  5. Invoer huis: Boor een gat in de fundering/wand. Gebruik een doorvoerbus met flens om de buis waterdicht door de muur te krijgen.
  6. Aansluiting toilet: Plaats het toilet. Sluit de 110mm buis aan op de afvoer van het toilet. Gebruik een flexibele aansluitbocht (S-bocht) voor de laatste verbinding.
  7. Ventilatie: Sluit het toilet aan op het stankafvoer systeem (vaak een 50mm buis die aansluit op een centrale ventilatiebox of direct naar buiten).
  8. Waterpas en vastzetten: Zet het toilet vast volgens de instructies (vaak met pluggen in de vloer). Kit de randen af.
Veelgemaakte fouten: Te weinig val in de leiding. Afval blijft liggen en verstopt. Of de doorvoerbus niet goed afdichten, waardoor grondwater naar binnen loopt.

Stap 3: Afwerking, controle en onderhoud

Het ziet eruit, maar nu moet het werken. Dit is het moment om fouten te ontdekken voordat het te laat is.

Controleer alle verbindingen op lekkages. Bij een Separett: loop een week 'mee'. Gebruik het toilet normaal. Ruik je iets?

Check dan meteen de luchtafvoer en de slangen. Bij een rioolaansluiting: spoel door en check onder het huis of er lekkages zijn.

Onderhoud is essentiel:

  • Separett: Ledig de urine-emmer elke 2-4 dagen (afhankelijk van gebruik). De ontlastingemmer eens per week. Maak de pot regelmatig schoon met azijn of biologische schoonmaakmiddelen. Vervang het filter op tijd (elke 3-6 maanden).
  • Riool: Giet eens in de zoveel tijd een emmer heet water door de toilet om vetophoping te voorkomen. Check de ventilatiebox op bladeren of vogelnesten.
Tip: Zorg voor voldoende ventilatie in de badkamer/ruimte. Een klein raampje open of een ventilator doet wonderen voor de luchtvochtigheid en geur.

Verificatie-checklist: Is het goed?

Loop deze lijst na voor je het project als 'klaar' beschouwt. Dit voorkomt teleurstellingen en onnodige kosten.

  • Vergunning: Is de schriftelijke goedkeuring van de gemeente binnen?
  • Luchtafvoer (Separett): Zit deze op minimaal 2 meter afstand van ramen en is de ventilator stil?
  • Waterpas: Staat het toilet waterpas (zowel voor-achter als links-rechts)?
  • Afvoer (Riool): Is de val correct (2cm/meter) en zijn alle verbindingen met kit afgedicht?
  • Lekkages: Is er na 24 uur gebruik geen water zichtbaar onder de leidingen?
  • Geur: Ruik je niks bij het toilet of de afvoerput?
  • Gebruiksgemak: Is de emmer/afvoer makkelijk te legen zonder morsen?
Conclusie: Een toilet installeren in je tiny house is een flinke klus, maar zeer goed te doen. Kies je voor Separett, dan kies je voor vrijheid en lagere maandelijkse kosten, maar meer handmatig werk. Kies je voor riool, dan betaal je voor gemak en vaste lasten, maar ben je afhankelijker van de gemeente. Wat je ook kiest, zorg dat de basis klopt: vergunningen op orde en waterdichte afvoeren. Dan kun je jaren vooruit.


Thomas van der Heijden
Thomas van der Heijden
Tiny House Bouwer & Off-Grid Installateur

Thomas bouwde de afgelopen 7 jaar zes tiny houses en legde meer dan 15 off-grid systemen aan voor particulieren. Hij testte verschillende isolatiematerialen en zonnepakketten in de praktijk en schreef hierover voor Tiny House Magazine. Op deze site deelt hij zijn bouwtekeningen en ervaringen met installaties die echt werken.

✓ Geverifieerd auteur ✓ Doelgroepen & Levensstijl, Modellen & Bouwers, Off-Grid & Installatietechniek
Thomas van der Heijden
Thomas van der Heijden
Tiny House Bouwer & Off-Grid Installateur

Thomas bouwde de afgelopen 7 jaar zes tiny houses en legde meer dan 15 off-grid systemen aan voor particulieren. Hij testte verschillende isolatiematerialen en zonnepakketten in de praktijk en schreef hierover voor Tiny House Magazine. Op deze site deelt hij zijn bouwtekeningen en ervaringen met installaties die echt werken.

Meer over DIY zelf bouwen

Bekijk alle 681 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
cirkelzaag tiny house: review, gebruik en veiligheidstips
Lees verder →