Tiny house WTW FAQ: rendement, onderhoud en vervangingsonderdelen

Wat is het minimale rendement (COP) dat ik moet eisen van een WTW-unit voor een tiny house?

Voor een tiny house is een WTW-unit met een warmterendement van minimaal 75% de ondergrens. Dit betekent dat 75% van de warmte uit de afgevoerde lucht wordt teruggewonnen voor de verse aanvoerlucht.

De meeste moderne units, zoals de Itho Daalderop HRU Ecoflex 4 of de Brink Airboxer, zitten rond de 90-95% rendement. Let op: dit is het theoretische maximum. In de praktijk hangt het af van de installatie.

Een veelgemaakte fout is te kiezen voor een unit met een laag debiet (luchtstroom).

Een tiny house van 30m² heeft ongeveer 150-200 m³/uur luchtverversing nodig bij normaal bezetting. Kies een unit die dit debiet kan leveren bij een laag geluidsniveau (max 35 dB op de slaapkamer). Een unit die te klein is, draait op maximale toeren en verbruikt meer stroom met minder effectiviteit. Check ook het specifieke energieverbruik van de unit zelf; een goede unit verbruikt zo’n 30-50 Watt per uur.

Hoe vaak moet ik de filters vervangen en wat kost dat?

De frequentie hangt af van je woongebied en luchtkwaliteit. In de basis vervang je de grove voorfilter (G4) elke 3 tot 6 maanden.

Deze vangt stof, haren en pollen. De fijnfilter (F7 of EPA) vervang je eens per jaar. Woon je in de stad of bij een landbouwgebied?

Vervang dan vaker, misschien elke 2-3 maanden voor de voorfilter. De kosten zijn behapbaar.

Een setje filters (G4 + F7) voor een kleine WTW-unit zoals de Itho HRU Ecoflex kost ongeveer €40 tot €60 per set. Doe het zelf; het is een kwestie van de klep openen, oude filters eruit, nieuwe erin. Vergeet niet om bij het vervangen meteen de WTW-ruimte af te stoffen. Een vieze omgeving betekent sneller slijtage aan de warmtewisselaar. Zet een reminder in je telefoon voor de 1e van de maand.

Is onderhoud aan de WTW-unit zelf makkelijk zelf te doen?

Ja, het basis onderhoud is prima zelf te doen. Naast de filters kun je de binnenkant van de unit en de kanalen jaarlijks schoonmaken.

Haal de filters eruit en zuig de kamers en de warmtewisselaar (het kruisgestookte blok) voorzichtig af. Gebruik geen natte doek of agressieve schoonmaakmiddelen; de coating op het aluminium mag niet beschadigen. Ook de sensoren kun je voorzichtig schoonmaken met een droge doek. Echter, voor technische storingen of het schoonmaken van de volledige ventilatiekanalen (de leidingen in de wanden) is een professional soms nodig.

Vooral in een tiny house zitten de leidingen vaak weggewerkt en zijn ze kort, waardoor ze minder snel vervuilen dan in een gewoon huis. Controleer wel jaarlijks de aanzuigroosters buiten op bladeren en vogelnestjes. Een verstopt rooster zorgt direct voor minder lucht en meer geluid.

Welke vervangingsonderdelen gaan kapot na 5 jaar?

De meeste WTW-units zijn redelijk storingsvrij, maar na 5 tot 7 jaar kunnen de draaiende delen slijten. De allergrootste boosdoener is de EC-ventilator (de motor).

Deze gaat vaak als eerste kapot door stof of vocht. De kosten voor een nieuwe EC-ventilator (zoals de Ebm-papst EC ventilator die in veel WTW’s zit) liggen tussen de €150 en €300. Ook de printplaat kan na verloop van tijd kuren krijgen door vochtcondensatie, maar dat is zeldzamer.

Een ander onderdeel dat na 5-10 jaar aan vervanging toe is, is de bypass-klep.

Als deze vast gaat zitten door kalk of stof, werkt de nachtventilatie niet meer optimaal. Een nieuwe bypass-klep kost ongeveer €100-€200. Goed nieuws: de meeste tiny house WTW-units hebben een beperkt aantal onderdelen. Met regelmatig onderhoud aan je WTW-unit gaan deze bovendien langer mee.

Check bij aanschaf of de leverancier losse onderdelen levert en wat de levertijd is. Je wilt niet 4 weken wachten op een ventilator.

Hoe voorkom ik dat de WTW-unit bevriest in de winter?

Een bevriezingsprobleem ontstaat als de afvoerlucht te vochtig is en de warmtewisselaar onder het vriespunt komt. Moderne units hebben hier ingebouwde bescherming tegen.

Ze schakelen dan over op ‘bypass’ (de deur openzetten voor koude lucht) of laten de ventilator kortstondig stoppen om het ijs te laten smelten.

Dit verlaagt wel het comfort en verhoogt het stroomverbruik. Om bevriezing te minimaliseren: zorg voor voldoende afvoer van vochtige lucht (douche niet te lang, gebruik een afzuigkap). Kies bij voorkeur voor een WTW-unit met een elektrische naverwarming.

Dit is een klein element dat de aangevoerde lucht licht opwarmt, waardoor de kans op ijsvorming nihil wordt. In de praktijk komt bevriezing in Nederlandse tiny houses amper voor bij units van goede kwaliteit, tenzij je extreem vochtig woont of de unit te klein is.

Kan ik zonder WTW-unit bouwen om geld te besparen?

Je kunt het technisch gezien, maar het is een enorme denkfout. Zonder de juiste WTW-unit in je tiny house ben je constant aan het stoken om de temperatuur op peil te houden, terwijl je tegelijkertijd warmte via de ventilatie naar buiten blaast.

Dit kost je al snel €300 tot €500 extra per jaar aan stookkosten (afhankelijk van je isolatie).

Bovendien is de luchtkwaliteit bedroevend en loop je risico op schimmelvorming in de wanden. De initiële besparing op een WTW-unit (ca. €800 - €1500 voor een kleine unit inclusief installatie) verdien je nooit terug door het ontbreken ervan. Integendeel; het is een permanente kostenpost.

Daarnaast voldoet een tiny house zonder WTW vaak niet aan de eisen voor het bouwbesluit. Let bij de installatie ook op de optimale leidinglengte voor je WTW; zie dit systeem niet als optie, maar als onderdeel van het fundament van je woning.

Hoeveel geluid maakt een WTW-unit en waar moet ik hem plaatsen?

Een goede WTW-unit moet stil zijn. In een tiny house hoor je hem eigenlijk niet.

Fabrikanten geven het geluidsniveau aan in decibel (dB). Zoek naar een unit die op laag vermogen onder de 25 dB blijft. Op standje ‘slaapstand’ moet je hem echt niet horen. Voorbeeld: de Itho Daalderop HRU Ecoflex 4 produceert op de laagste stand ongeveer 23 dB, wat fluisterstil is.

De plaatsing is cruciaal voor het geluid en het onderhoud. De ideale plek is een technische ruimte, badkamer of een speciaal daarvoor gebouwde kast die goed bereikbaar is.

Zorg dat je minimaal 10 cm ruimte rondom de unit vrijhoudt voor luchttoevoer en onderhoud.

Hang hem nooit direct boven je bed of zitgedeelte. De leidingen naar buiten moeten zo kort en recht mogelijk zijn om geluidsoverlast te minimaliseren.