Tiny house wind- en waterdicht fase: planning en materiaalbehoefte

Wat je in huis moet hebben: materialen en gereedschap

Voordat je de eerste schroef indraait, check je de voorraad. Niets is zo frustrerend als een half project stilvallen omdat je een specifieke moer bent vergeten. De materialen hieronder zijn een basis voor een gemiddeld tiny house van ongeveer 6 meter lang en 2,5 meter breed.

Materialen:
• Gevelbekleding: Kies je voor onderhoudsarm? Denk aan Red Cedar (€60-€90 per m²) of onderhoudsvrije aluminium planken (€70-€110 per m²). Ga je voor de klassieke uitstraling, dan is onbehandeld douglas schroot (€25-€40 per m²) een optie, maar die vraagt om jaarlijks onderhoud.
• Regelwerk: 28x45 mm of 28x63 mm geïmpregneerd regelwerk voor de horizontale regels achter de gevelbekleding.
• Dakbedekking: EPDM folie (rubber) van minimaal 1,2 mm dik (€15-€25 per m²). Of, voor een schuin dak, staalplaat met coating (goedkoper, maar lawaaieriger bij regen).
• Daktrimmen en dakgoten: Compleet setje van aluminium of zink. Reken op ongeveer €150-€300 voor een tiny house dak.
• Folies: Gevel- en dak damp-open folie (type A) en damp-dichte folie voor de binnenzijde. Essentieel voor het vochtmanagement.
• Schroeven en bevestiging: RVS schroeven (verplicht!) voor buiten. Denk aan Torx-drive koppen. Verzinkt gaat roesten door het regenwater. Koop een grote doos van 5x50 mm en 5x80 mm.
• Kit en purschuim: Kwalitatief hoogwaardige MS-polymeer kit (zoals Fix All) en elastisch purschuim.

Gereedschap:
• Accu-schroefmachine (minimaal 2 batterijen)
• Slagmoersleutel (voor de grote schroeven)
• Waterpas (liefst een lange van 120 cm)
• Boormachine met hout- en metaalboortjes
• Decoupeerzaag of cirkelzaag
• Schaar voor metaal en folie
• Stapelaar of ladder
• Veiligheidsbril en gehoorbescherming

Stap 1: De gevel - het juiste ritme en de juiste waterkeringslaag

De gevel is je visitekaartje, maar vooral je schild. We werken van buiten naar binnen.

De volgorde is heilig: eerst de regels, dan de folie, dan de bekleding. Begin aan de onderkant en werk omhoog. Elk element moet het water over de laag eronder afvoeren. De meest voorkomende fout is het vergeten van de folie of het verkeerdom plakken van de naden.

1. Monteren regelwerk: Schroef het regelwerk horizontaal op de rachels van je frame. Gebruik schroeven die minimaal 40 mm de constructie in gaan. Houd een hart-op-hart afstand van 60 cm aan. Gebruik altijd een waterpas; een scheve regel betekent een scheve gevel.
2. Folieren: Rol de damp-open gevel folie horizontaal uit. Werk van onder naar boven. De bovenste baan moet over de onderste heen vallen (minimaal 15 cm overlap). Plak de naden dicht met speciaal folietape. Druk het goed aan. Dit is je waterkerende laag; hier mag geen gat in komen.
3. Plaatsen schoren (optioneel): Als je een verticale look wilt, zet je eerst verticale regels (schoren) op de horizontale regels. Zorg dat je waterkeringsfolie intact blijft door de schoren te schroeven op de plekken waar de regels erachter zitten.
4. Monteren gevelbekleding: Begin onderaan. Zorg voor een vrije val van minimaal 2 cm boven de fundering (grondspeling). Werk horizontaal of verticaal, afhankelijk van je keuze. Gebruik RVS schroeven. Boor voor op hardhout om splijten te voorkomen. Bij Red Cedar: gebruik speciale schroeven die het hout niet aantasten.
5. Hoeken en kozijnen: Werk hoeken af met speciale hoekprofielen of door de planken netjes in te korten. Rond de ramen en deuren werk je netjes af met kit of een speciaal afwerklatje.

Zonder folie trekt vocht in je isolatie en constructie. Een andere klassieker is de verkeerde schroef: een verzinkte schroef in Red Cedar geeft lelijke strepen (koperuitslag) en roest sneller.

En tot slot: te weinig spouw. Zorg dat je gevelbekleding minimaal 2 cm ruimte heeft tot de folie; dat is de ventilatiespouw die het vocht afvoert.

Stap 2: Het dak - EPDM leggen en water afvoeren

Het dak is je paraplu. Als dit niet klopt, heeft de rest weinig zin.

EPDM is een geweldig materiaal, maar het vraagt om een strakke ondergrond en de juiste verlijming.

1. Voorbereiding ondergrond: Zorg dat je dakplaat (OSB of underlayment) schoon, droog en stofvrij is. Geen spijkers of schroeven die uitsteken. Maak de randen schoon.
2. Folieren dak: Rol de damp-open dakfolie uit. Net als bij de gevel: werk van onder naar boven en zorg voor 15 cm overlap. Tape alles waterdicht. Zorg dat de folie netjes over de randen valt.
3. EPDM plakken: Rol de EPDM eerst uit en laat hem een uurtje liggen om te ontspannen. Smeer lijm op de ondergrond (niet op de EPDM!) en op de randen van de EPDM. Druk het folie voorzichtig vast. Rol het daarna aan met een zware roller (of een verfrol met water). Druk de randen extra goed aan.
4. Daktrimmen: Zet de aluminium daktrimmen vast. Boor gaten, zet ze vast met RVS schroeven en kitten de boel waterdicht. De trim moet net over de EPDM heen vallen zodat het water eroverheen stroomt.
5. Dakgoot: Monteer de dakgoot onder de trim. Zorg voor een lichte helling (1 cm per meter is genoeg) richting de afvoerpijp. Gebruik waterpas! Een dakgoot die water vasthoudt, is een broedplaats voor muggen en leidt tot lekkage.

We gaan uit van een plat of licht hellend dak, wat het meest voorkomt bij tiny houses. Een veelgemaakte fout bij EPDM is te weinig lijm gebruiken of de lijm te lang laten drogen voordat je het folie erop drukt. Dit resulteert in loslatende naden bij de eerste heftige storm.

Een andere pijnpunt is de dakgoot-helling. Te weinig helling betekent wateroverlast en een kapotte goot.

Tot slot: vergeten om de EPDM te beschermen tegen UV-straling. EPDM moet direct worden afgewerkt of beschermd worden met een doek als het langere tijd blootstaat aan zon.

Stap 3: Ramen en deuren - inbouw en afdichting

Ramen en deuren zijn de zwakke schakels. Ze zijn nodig voor licht en lucht, maar breken de isolatieschil.

De kunst is om ze naadloos te integreren. We werken met kozijnen die we vastzetten in het frame. Benieuwd naar de kosten van een ruwbouw constructie?

1. Inmeten en plaatsen: Meet exact. Houd rekening met de dikte van je wandopbouw (inclusief regelwerk en bekleding). Zet het kozijn vast met schroeven en wiggen. Controleer waterpas en haaks. Een kozijn dat scheef staat, krijg je nooit meer goed dicht.
2. Kiten van de aansluiting: Dit is het allerbelangrijkste. Gebruik een 3-lijm-systeem. Eerst een laag purschuim aan de binnenzijde (dampdicht). Dan het glas in het kozijn plaatsen. Aan de buitenzijde kit je de naad tussen glas en kozijn met MS-polymeer kit. Werk het netjes af met een natte vinger of kitstrijker.
3. Afwerking buitenzijde: De naad tussen het kozijn en de gevelbekleding moet waterdicht zijn. Gebruik hier een elastische kit of sluit het af met een afdekkapje (zogenaamde 'onderdorpel'). Zorg dat het water wegstroomt van het raam.

Gebruik in ieder geval dubbel of driedubbel glas (U-waarde van 1,0 of lager). De grootste fout is het simpelweg volspuiten van de sparing met purschuim.

Purschuim is geen waterkering en het degradeert onder UV-licht. Het moet altijd worden afgewerkt met kit of pleister.

Houd bij het budgetteren ook rekening met de prijs voor een dichte schil. Een andere klassieker is het vergeten van de waterpas. Een scheef raam leidt tot tocht en problemen met het openen en sluiten. En tot slot: te strak vastzetten. Kozijnen moeten 'zwemmen' in het schuim, niet vastgezet worden met harde schroeven door het kozijn heen (tenzij het een speciaal kozijn is dat dit toelaat).

Stap 4: De verificatie-checklist - controleer alles, twee keer

Je bent klaar met het zware werk. Voordat je verder gaat met de afbouw, moet je zeker weten dat je huis volledig wind- en waterdicht is.

Ga met een kritische bloop langs je werk. Een fout die je nu vindt, kost je later een hoop tijd en geld. Tip: Vraag een vriend of partner om te helpen. Twee paar ogen zien meer dan één.

• Loopt er water naar binnen als je met een tuinslang (zachte straal) over het dak en de muren spuit? Doe dit bij ramen en naden.
• Zitten alle schroefgaten in de gevelbekleding dicht? Gebruik kit of speciale schroefstopjes.
• Zijn de naden van de damp-open folie echt dichtgetaped? Druk erop en check of de lijm hecht.
• Zit de EPDM strak, zonder kreukels of gaten?
• Heeft de dakgoot de juiste helling? Giet er water in en kijk of het wegloopt.

• Zitten de regels en de bevestiging van de gevelbekleding stevig? Schud aan een plank; er mag geen speling op zitten.
• Zijn de kieren rond de ramen en deuren volledig opgevuld met kit of purschuim? Voel met je hand of er tocht komt.
• Zit de dakgoot goed vast? Bij wind mag deze niet bewegen.

• Is de fundering waterpas? (Dit is de basis voor alles).
• Is het regelwerk waterpas?
• Zijn de hoeken haaks?

Voer de 'sproeitest' pas uit op een droge dag met zon. Dan zie je direct waar het water eventueel naar binnen sijpelt door dauw of condensatie.