Droom je van een tiny house met een onafhankelijke waterhuishouding? Dan komt er best wat op je af.
▶Inhoudsopgave
Je kunt niet zomaar een tuinslang aansluiten en klaar is Kees. Een eigen watervoorziening in je tiny house draait om drie cruciale schakels: opvang (hoe krijg je water binnen?), zuivering (is het drinkbaar?) en opslag (waar laat je het?). Dit is het hart van je off-grid bestaan.
Zonder water sta je stil, letterlijk en figuurlijk. Een goed systeem geeft je vrijheid, maar vraagt ook verantwoordelijkheid.
Je bent zelf de waterleidingmaatschappij. In deze gids neem ik je mee door de wereld van tiny house water, van regenton tot filtersysteem, met concrete tips en prijzen.
De bron: water opvangen in je tiny house
Je watervoorziening begint bij de bron. De meest voor de hand liggende en goedkoopste optie is regenwater.
Je tiny house is een ideaal oppervlak om water op te vangen. Een gemiddeld tiny house dak van 3 meter bij 6 meter (18 m²) levert bij elke millimeter regen 18 liter water op. In Nederland valt gemiddeld 850 mm per jaar. Reken even: 18 m² x 850 mm = 15.300 liter.
Dat is een serieus volume! Je hebt wel een goed dak nodig.
Een metalen of pvc-dak is ideaal. Een bitumen dak kan ook, maar zorg voor een eerste 'spoel'-laag om vervuiling tegen te gaan.
Je vangt het water op via een dakgoot. Kies voor een degelijke aluminium of kunststof goot. Daar sluit je een afvoerpijp op aan die het water naar je opslag brengt.
Een simpel model van een aluminium dakgoot heb je al voor ongeveer €150,-. De pijp kost daar nog zo'n €50,- bij.
Een essentieel onderdeel hier is de first-flush. Dit is een systeem dat de eerste liters regenwater (met vogelpoep, bladeren en stof van het dak) automatisch afvoert en niet naar je tanks leidt. Een basic first-flush systeem kost rond de €80,- en voorkomt enorm veel troep in je tank.
Is regenwater geen optie? Dan zijn er nog twee bronnen.
Je kunt een put boren. Diepte en bodemtype bepalen de kosten, maar reken op een startbedrag vanaf €2.500,- voor een eenvoudige put van 20-30 meter diep.
De andere optie is een wateraansluiting aanleggen vanaf de openbare weg. Dit is vaak duurder en bureaucratisch.
Je betaalt voor de graafwerkzaamheden, de leiding en de aansluiting bij het waterbedrijf. Dit kan zo maar oplopen tot €5.000,- of meer, afhankelijk van de afstand tot de weg. Voor de meeste tiny housers is regenwater de favoriet.
De zuivering: van regenwater naar drinkwater
Zodra het water in je tank zit, is het nog niet klaar voor consumptie. Regenwater is zacht (weinig kalk) en dat is fijn voor je apparaten, maar het bevat ook bacteriën, algen en fijnstof van de lucht.
Zonder filtering loop je risico op maag- en darmklachten. Een systeem opzetten is makkelijker dan je denkt.
De basis is een grove voorfilter. Dit is vaak een cartridge-filter van 5 of 20 micron. Hij houdt grove deeltjes tegen.
Zo'n filterbehuizing met een nieuwe cartridge kost ongeveer €50,- en je vervangt de cartridges eens per paar maanden. Hierna komt de fijnere filtering en de bacteriënbestrijding.
Veel tiny housers kiezen voor een combinatie van actieve kool en uv-licht. Een actieve koolfilter haalt chemicaliën, geurtjes en smaakjes uit het water. Een UV-lamp doodt virussen en bacteriën door het water te bestralen. Let op: UV-filtering werkt alleen op helder water.
Daarom is een voorfilter cruciaal. Een complete set (behuizingen, filters, UV-lamp) koop je als pakket.
Merken als DripTec of PuurWaterSystemen zijn populair. Een basis UV-systeem voor een tiny house (goed voor 2-4 personen) kost tussen de €400 en €700. Een andere optie is een omgekeerde-osmose (RO) systeem.
Dit is de gouden standaard: het haalt bijna alle opgeloste stoffen uit het water. Nadeel: je verliest veel water (bijv.
3 liter voor 1 liter schoon water) en het is duurder en complexer. Een RO-systeem begint bij €800,- en is vaak overkill tenzij je in een extreem vervuild gebied woont. Voor de gemiddelde Nederlander met regenwater is een UV + koolfilter combinatie een betrouwbare en relatief goedkope oplossing.
De opslag: tanks en leidingen
Opslag is je buffer. Je hebt genoeg water nodig voor droge zomers en om te kunnen wassen.
De keuze is vooral tussen bovengrondse en ondergrondse tanks. Bovengronds is goedkoper en makkelijker te installeren. Een kunststof waterTank van 1.000 liter (1 m³) heb je al voor €400,-.
Voor een tiny house is 1.500 liter een veilige basis. Dat is genoeg voor ongeveer 10-14 dagen watergebruik voor twee personen (met wassen, toilet, koken).
Je kunt ze ook koppelen voor meer volume. Let op dat de tank uv-bestendig is (donker of wit) om algengroei te voorkomen. Ondergrondse tanks zijn mooier (je ziet ze niet) en houden het water koeler.
Nadeel: ze zijn duurder en je moet graafwerk verrichten. Een ondergrondse tank van 2.000 liter kost al snel €1.200,-.
Je moet ook rekening houden met de grondwaterstand. Een lege tank kan omhoog komen drijven als het grondwater hoog staat.
Je moet ze dan verankeren. Voor de meeste tiny houses op een eigen stukje grond is een bovengrondse tank prima, maar je kunt ook een ondergrondse cisterne aanleggen op een stabiele ondergrond. De leidingen in je huis zijn belangrijk. Gebruik drinkwater-slangen (PE- of PEX-buizen) die geschikt zijn voor drinkwater.
Zorg voor een degelijke waterpomp. Een dompelpomp in je tank (zoals een Grundfos SBA) of een hydrofoorset buiten de tank (zoals een DAB E.Sybox Mini) zijn goede opties.
Een hydrofoor zorgt voor constante druk in je leidingen. Zo'n compacte pomp kost rond de €350,-. Vergeet de drukregelaar niet, zodat je leidingen niet onnodig belast worden.
Prijzen en modellen: een overzicht
Laten we de kosten op een rijtje zetten. We maken een onderscheid tussen een budget, mid-range en premium systeem.
Dit zijn indicaties voor de materialen, exclusief installatie (tenzij je het zelf doet). Het budget is 'lean and mean', mid-range is een goede balans en premium is comfort en duurzaamheid. Budget (€1.000 - €1.500)
Dit is de minimalistische aanpak. Je vangt water op met een simpele dakgoot (€150) en een emmer als tijdelijke opslag of een kleine tank van 500 liter (€250).
Je filtert met een simpel 5-micron filter en een actieve koolfilter (€150). De pomp is een simpele tuinpomp of een kleine hydrofoor (€150).
Dit werkt voor wassen en toilet, maar voor drinkwater kies je nog flessen of een extra mobiel filter.
Mid-range (€2.000 - €3.500)
Dit is de meest gekozen optie. Een serieus systeem dat water opvangt, filtert en opslaat. Reken op:
- Dakgoot en first-flush: €250
- Opslag: 1.500 liter tank: €550
- Pomp: DAB E.Sybox Mini (of vergelijkbaar): €350
- Zuivering: UV-filter + koolfilter set: €550
- Leidingen, kranen, appendages: €400
Let wel op de regels voor regenwatergebruik. Premium (€4.000 - €7.000+)
Dit is voor wie volledig onafhankelijk wil zijn met maximaal comfort.
Denk aan een ondergrondse tank van 3.000 liter (€1.800), een zwaardere pomp met buffer (€800), een omgekeerde-osmose systeem voor ultieme zuiverheid (€1.000), en een automatisch vulsysteem op de kraan. Je kunt hier ook een softener aan toevoegen als je regenwater te zacht is voor bepaalde toepassingen (hoewel dat zeldzaam is). De totaalprijs hangt sterk af van de keuze voor een put (boor- en pompkosten) in plaats van regenwater.
Praktische tips van een ervaren tiny houser
Een goed systeem bouwen is één, het goed onderhouden is twee. De grootste fout die beginners maken is het vergeten van de leegloop.
In de winter kan het water in leidingen en pompen bevriezen en springen. Zorg dat je systeem volledig leeg te pompen is via een loskraan op het laagste punt. Of zorg dat je pomphuisje vorstvrij is (bijvoorbeeld met een beetje vorstbeveiliging of isolatie). Een bevroren waterleiding is een enorme ramp in een klein huis.
Filters moet je vervangen. Plan dit in. Een 5-micron filter gaat 3 tot 6 maanden mee, afhankelijk van de vervuiling.
Een UV-lamp heeft een beperkte levensduur (meestal 1 jaar). De lamp brandt nog wel, maar de UV-straling neemt af en doodt niet meer effectief.
Zet de vervangingsdatum in je agenda. Je gezondheid is het waard. Test je water regelmatig.
Koop een simpele water-testkit online (bijvoorbeeld een test op E. coli en legionella, circa €30,-). Doe dit vooral in het begin en na een lange droge periode gevolgd door veel regen.
Zo weet je zeker dat je filtersysteem zijn werk doet. En tot slot: een kleine buffer van 5-10 liter water in flessen in de badkamer is nooit verkeerd. Mocht je pomp het begeven, dan kun je nog even door.