Fase 1: De Basis & Vergunningen
Voordat je een enkele buis aansluit, moet je weten wat de regels zijn. Gemeentes zijn streng op water.
▶Inhoudsopgave
Ze willen voorkomen dat je grondwater vervuilt of rioolwater onnodig loost. Check dit altijd eerst.
- Gemeente pre-overleg: Vraag een schriftelijk vooroverleg aan bij de afdeling ruimtelijke ordening. Leg uit dat je off-grid wilt of een specified systeem wilt gebruiken. Vraag expliciet naar de eisen voor hemelwater en grijs water. Dit voorkomt boetes later.
- Waterbron kiezen: Ga je voor regenwater, een eigen bron (boring), of een aansluiting op het net? Een waterleidingaansluiting kost al snel €2.000 - €4.000, exclusief leges. Een regenwatersysteem is vaak goedkoper, maar hangt af van je dakoppervlak.
- Vergunning boring: Wil je een eigen bron? Voor een boring tot 10 meter diepte is vaak geen vergunning nodig, maar check de gemeentelijke verordening. Voor dieper of groter, heb je een watervergunning nodig bij het Waterschap.
- Riool aansluiting: Je kunt niet zomaar je vuile water op het riool lozen zonder aansluiting. Check of je een septic tank of een helofytenfilter (rietbed) moet plaatsen. Dit is vaak verplicht als je niet op het net zit.
Fase 2: Inkomend Water & Opslag
Nu de basis staat, regel je de aanvoer. Je waterdruk is je levensader.
Zonder druk stroomt er niets. Je hebt een buffer nodig om pieken op te vangen en droge periodes te overbruggen.
- Regenwateropvang (dak): Bereken je dakoppervlak. Een tiny house van 3x6 meter heeft ongeveer 18m² dak. Bij 800mm neerslag per jaar vang je maximaal 14.400 liter op (18m² x 800mm x 0,9 rendement). Reken op een gemiddelde van 10.000 liter.
- Buffer tank (ondergronds): Kies voor een PE (polyethyleen) opslagtank. Een 3.000 liter tank kost rond de €800 - €1.200. Graaf deze diep genoeg (minimaal 80 cm) om vorst te voorkomen. Gebruik een vulautomaat om overlopen te voorkomen.
- Dieptepomp: Als je een bron hebt, heb je een dieptepomp nodig. Een Grundfos SQ 1-2 is een betrouwbare keuze (ca. €600). Bij een tank op de grond heb je een oppervlaktepomp (hydrofoor) nodig, bijvoorbeeld een DAB E.Sybox Mini (ca. €450).
- Voorfiltering (direct na bron): Plaats direct na de bron of tank een grove filter (20-50 micron) om grof vuil en zand tegen te houden. Dit beschermt je pomp. Een setje van 10 inch filters en housings kost ongeveer €50.
Fase 3: Drinkwater & Fijnfiltering
Regenwater is schoon, maar niet direct drinkbaar. Je moet het bacteriologisch en chemisch zuiveren.
Veel tiny housers kiezen voor een UV-filter. Je kunt ook een aparte kraan nemen voor flessenwater, maar een UV-systeem is de standaard.
- UV-C Filter: Een UV-lamp doodt bacteriën en virussen. Kies de juiste capaciteit (liters per minuut). Een 12 liter/minuut lamp (ca. €250) is ruim voldoende voor een tiny house. Vergeet de voorfilter niet; troebel water blokkeert de UV-straling.
- Actieve Kool Filter: Haalt chemicaliën, geuren en smaken uit het water. Plaats deze na de UV-lamp. Vervang de koolpatronen elke 6 tot 12 maanden (ca. €30 per stuk).
- Dompelverwarmer of Boilers: Voor warm water. Een elektrische boiler van 10 liter (ca. €150) werkt prima op een 3-fasen aansluiting of een krachtige omvormer. Ga je voor gas? Kies dan voor een LPG boiler (ca. €300), maar let op de veiligheid en ventilatie.
- Keurmerk & Certificering: Controleer of je systeem voldoet aan de NEN 1006 en het Waterkeur. Zeker bij drinkwater is dit essentieel voor je eigen veiligheid en verzekering.
Fase 4: Afvoer & Grijswater
Je afvoer is net zo belangrijk als je aanvoer. Je wilt geen lekkages of stankoverlast.
De regelgeving rondom afvoer is vaak het strengst. Let hier goed op.
- Grijs water systeem: Dit is het water van je douche en gootsteen. Je kunt dit lozen in een helofytenfilter (rietbed) of een speciale infiltratiekratten in de tuin. Een helofytenfilter kost ongeveer €1.500 en vergt wel onderhoud (schoonmaken).
- Zwart water (Toilet): Composttoiletten zijn populair en vereisen geen water. Wil je een normaal toilet? Dan moet je het zwart water (fecaliën) opvangen in een septic tank. Een kleine septic tank (1.000 liter) kost ca. €1.200. Je moet deze jaarlijks laten leegzuigen (ca. €150 per keer).
- Flexibele afvoerleidingen: Gebruik alleen gladde leidingen (PVC of PP) voor je afvoer. Gebruik geen golfslang voor vaste delen; dat verstopt. Houd een verval van minimaal 2% aan (2 cm per meter).
- Vorstvrij maken: Lopen leidingen onder het huis? Isoleer deze goed met waterdichte isolatie (Armaflex). Graaf de afvoerleidingen diep genoeg of zorg voor een aftapkraan voor de winter.
Fase 5: Materialenlijst (Compact)
Hieronder een basislijst. Prijzen zijn indicatief en hangen af van je specifieke setup. Bekijk ook de kosten voor een complete waterinstallatie; koop kwaliteit, want lekkages in een tiny house zijn een drama.
Wateropslag & Druk:- PE Opslagtank 3.000L (incl. deksel/vulauto): €800 - €1.200
- Oppervlaktepomp (bv. DAB E.Sybox Mini): €450
- Checkval (terugstroombeveiliging): €20
- Voorfilter housings (2x) + cartridges (50 micron): €60
- UV-C Systeem (12L/min): €250
- Actief kool filter + patroon: €80
- Compost toilet (bv. Nature's Head): €850
- PVC leidingen (110mm en 40mm): €150
- Douche afvoerputje met sifon: €30
- Grijs water filter (groot model): €300
Fase 6: Veelgemaakte Fouten
Ik heb ze allemaal gezien. Fouten die je duur komen te staan of je leven zuur maken.
Voorkom deze problemen door er nu over na te denken.
- Te weinig doorstroming: Je pomp is te zwak voor je douche. Resultaat: koud water tijdens het douchen. Zorg dat je pomp minimaal 10 liter per minuut kan leveren bij de druk die je systeem vereist.
- Vorstschade: Een leiding die niet diep genoeg ligt of niet geïsoleerd is, bevriest en knapt. Dit geeft een enorme wateroverlast in je kleine huis. Altijd dubbel checken!
- Rioolstank: Geen water in de sifon (door uitdroging). Als je een tijdje weg bent, giet wat water in alle afvoeren om de sifon te vullen. Bij een compost toilet: regelmatig ventileren.
- Verkeerde volgorde filters: Grof eerst, fijn daarna. Als je een actief kool filter plaatst vóór een UV-filter, verstop je de UV-lamp met kooldeeltjes. Houd de volgorde aan: Grof -> Fijn -> Actief kool -> UV.
Fase 7: Onderhoud & Winterklaar maken
Een off-grid systeem vraagt aandacht. Je bent je eigen waterbedrijf, dus begin met een goed ontwerp en schema voor je leidingwerk.
- Filters wisselen: Zet in je agenda: elke 3 maanden de grove filters schoonmaken/vervangen. Elke 6-12 maanden de actieve kool filter. UV-lamp elke jaar vervangen (ook als hij nog brandt, de straling neemt af).
- Tank schoonmaken: Een regenwatertank kan slib verzamelen. Laat hem eens in de 2-3 jaar leeglopen en schoonspelen. Gebruik chloor of waterstofperoxide voor de reiniging, maar spoel zeer grondig na.
- Winterklaar: Als je het huis niet bewoont in de winter: Sluit de hoofdkraan af. Laat alle leidingen leeglopen door de kranen open te zetten en de pomp uit te schakelen. Dompelverwarmer uitzetten. Zorg dat de tank niet overloopt door sneeuw.
- Controle op lekkages: Loop na de winter of na grote stormen even langs alle koppelingen. Vochtplekken zijn je vijand. Een vochtigheidsmeter in de wanden helpt om verborgen lekkages vroeg te ontdekken.
Plan dit in, anders vergeet je het. Met deze checklist voor je waterinstallatie ben je er bijna. Vergeet niet dat je altijd moet testen voordat je de boel definitief dichtmaakt. Vul de tank, draai de kranen open en check of alles waterdicht is. Succes met bouwen!