Tiny house waterinstallatie checklist: van opvang tot kraan

Een eigen waterinstallatie in je tiny house is een gamechanger. Je bent niet meer afhankelijk van een dure campingaansluiting en je kunt overal staan waar je wilt.

Maar het is ook een klus die je goed moet aanpakken. Lekkages zijn duur en vervelend in een kleine ruimte. Een verkeerde pomp maakt je gek.

Dit is de checklist die je nodig hebt om van regenwater of een tank naar een dampende douche en een werkende keukenkraan te gaan.

Wij kijken niet alleen naar wat je moet kopen, maar ook hoe je het slim aanpakt. Geen vaag geneuzel, maar concrete stappen. Laten we beginnen bij de bron.

1. Wateropvang en -opslag

Het begint allemaal met water. Waar haal je het vandaan en waar berg je het op?

Dit is de basis van je off-grid bestaan. Zonder water geen leven, maar met te weinig water ook niet.

• Regenwateropvang (dakgoot en afvoer): Kies voor een dakgoot van aluminium of verzinkt staal (minimaal 125mm breed). Gebruik een bladvanger om je pijpen niet te verstoppen. Reken op ongeveer 1 liter water per mm regen per m² dakoppervlak. Bij een tiny house van 3 meter breed en 6 meter lang (18m²) levert 10mm regen al 180 liter op. Dat is genoeg voor een paar dagen douchen.
• De regenton (de buffer): Een standaard plastic ton van 200 liter is een begin, maar voor serieus gebruik heb je minimaal 1000 liter nodig. Kies voor een opslagtank van HDPE (High-Density Polyethyleen). Dit materiaal is licht, stootbestendig en UV-stabiel. Een tank van 1000 liter kost tussen de €300 en €500. Zorg dat de tank vorstvrij staat of diep genoeg (minimaal 80 cm onder de grond) om bevriezing te voorkomen.
• Voorfiltering (de eerste scheiding): Voordat het water de tank in gaat, moet je bladeren en grof vuil tegenhouden. Een simpele gootfilter (zoals een ACO Gootfilter) of een opvangmandje in de regenpijp is essentieel. Dit voorkomt dat je tank een moeras wordt.
• Noodvulling (de backup): Je regenton loopt leeg in droge zomers. Zorg voor een aansluitpunt om water aan te vullen met een tankwagen of jerrycans. Een vulautomaat (een koppelstuk met terugslagklep) voorkomt dat het water terugstroomt.

2. Waterbehandeling en -circulatie

Water uit de tank is nog niet drinkbaar en soms zelfs niet geschikt om mee te douchen zonder behandeling. Het kan stinken (anaerobe bacteriën) of troebel zijn. Je moet het zuiveren en door je systeem pompen.

• Drinkwaterfilter (de zuivering): Voor drinkwater moet je bacteriën en virussen doden. Een UV-filter (bijvoorbeeld de Bluewater Cleon of een goedkoper alternatief van 12V) is de gouden standaard. Het water stroomt door een buis met UV-licht, wat micro-organismen doodt. Voor een tiny house is een flow van 2 liter per minuut voldoende. Kosten: €150 - €400. Let op: UV-filter werkt alleen op helder water, dus eerst een voorfilter plaatsen.
• Voorfilters (de bescherming): Plaats een sedimentfilter (5 micron) vóór je pomp en UV-lamp. Dit haalt zand en roest uit het water. Een actieve koolfilter haalt geurtjes en chemicaliën weg. Wissel deze filters elke 3 tot 6 maanden. Reken op €20 per filterwissel.
• De waterpomp (de motor): Dit is het hart van je systeem. Een dompelpomp (zoals een Grundfos SBA) zet je in de tank voor grof werk. Een drukpomp (zoals een Shurflo 2088) zorgt voor de druk in de leidingen. Kies voor een 12V of 24V pomp als je off-grid gaat met zonnepanelen. Een 12V Shurflo pomp levert 11 liter per minuut en verbruikt ongeveer 5 ampère. Kosten: €100 - €250.
• De hydrofoor of drukvat (de buffer): Een drukvat voorkomt dat je pomp continu aan- en uitschakelt (het "jatten" van de pomp). Een klein drukvat van 20 liter is voor een tiny house voldoende. Het zorgt voor een constante waterdruk van ongeveer 2,5 bar.

3. Leidingen, afvoer en verdeling

Nu het water de tank uit is, moet het naar je kraan en douche.

En het vieze water moet weer weg. Dit is het netwerk van je huis.

• Inlaten leidingen (PVC of PEX): Gebruik voor koud water PEX-buis (flexibel, makkelijk te leggen) of PVC (hard, goedkoper). Voor een tiny house is 16mm PEX ideaal. Leg de leidingen nooit rechtstreeks op de vloer, maar in een kabelgoot of verhoogd op balken om bevriezing en beschadiging te voorkomen.
• Afvoerleidingen (riolering): Gebruik standaard 40mm PVC buizen voor afvoer. Let op de helling: minimaal 2% (2 cm per meter) voor een goede afvoer. Sluit de douche, gootsteen en toilet aan op een centrale afvoer die uitmondt in een septic tank of een helofytenfilter (rietveld).
• Warme water voorziening (boiler): Kies voor een compacte elektrische boiler van 10 liter (bijvoorbeeld van Thermex of Itho). Dit is genoeg voor een snelle douche. Een 10 liter boiler verbruikt ongeveer 1,5 kWh per dag als je hem slim inschakelt via een timer (niet 's nachts aan laten staan). Kosten: €100 - €200. Let op: je hebt een aparte groep in je meterkast nodig voor de boiler.
• Vorstvrij maken (de winter): Als je in de winter wilt wonen, moet je leidingen isoleren. Gebruik schuimrubberen isolatiebuizen (Armaflex) rond alle waterleidingen. Zet de verwarming aan in de ruimte waar de leidingen lopen. Als het echt vriest, is het verstandig om het water uit de leidingen te laten lopen als je weggaat.

4. De badkamer en keuken installatie

Hier komt het water echt tot leven. De keuze van je sanitair bepaalt je waterverbruik en je comfort. In een tiny house gaat functionaliteit voor glamour.

• De douche (besparen is key): Een standaard douchekop verbruikt 10-12 liter per minuut. Kies voor een spaardouche (5-7 liter/minuut) of een 'military style' campingdouche met een pompje. De beste optie voor off-grid is een elektrische douchekop (12V) die het water direct verwarmt, maar dat trekt veel stroom. De meeste tiny housers kiezen voor een boiler en een lage-flow douchekop.
• De keukenkraan (dual-use): Kies een mengkraan met een aparte uitloop voor drinkwater (gefilterd) en waswater (ongefilterd). Of sluit de keukenkraan aan op het hoofdsysteem en zorg dat je waterfilters goed zijn. Een simpel model van het merk Grohe of een goedkopere variant van de bouwmarkt (€50-€80) werkt prima. Let op dat de sproeistand niet te hard is, anders spat het water over je aanrecht.
• De wc (de grootste waterverbruiker): Een gewone toilet doorspoelt 6 liter per keer. In een tiny house kies je vaak voor een droog toilet (compost toilet) om water te besparen. Wil je toch een watercloset? Kies dan een spaardoortrekkende closet (4 liter per spoeling) of een toilet met twee spoelknoppen (3/6 liter). Een elektrische maceratiepomp (zoals een Saniflo) verpulvert afval en pompt het omhoog, handig als je afvoer onder een hoek ligt.
• De wasmachine (de luxe): Een standaard wasmachine verbruikt 50 liter per was. In een tiny house kies je voor een compacte mini-wasmachine (3 kg lading, bijvoorbeeld van het merk Princess of Beko). Deze verbruikt ongeveer 15-20 liter per was. Sluit hem aan op de koudwaterleiding en zorg dat je afvoer de hoeveelheid water aan kan.

5. Materialenlijst en Kostenoverzicht

Een waterinstallatie kost geld, maar je kunt het zo duur maken als je wilt. Bij het ontwerpen van je watersysteem is dit een realistische inschatting voor een basis off-grid systeem voor 1-2 personen. Prijzen zijn indicatief en kunnen variëren.

• Opslag: HDPE Tank 1000L (€400) + Dakgoot systeem (€150) + Afvoerpijpen (€50). Totaal: €600.
• Pomp en Druk: 12V Dompelpomp of Druckpomp (€150) + Drukvat 20L (€80) + Filters en UV-lamp (€250). Totaal: €480.
• Leidingen en Sanitair: PEX leidingen en fittingen (€100) + Douche + Kraan (€150) + Boiler 10L (€150). Totaal: €400.
• Overig: Isolatiemateriaal, kranen, slangen, kit (€150).
• Totaal indicatie: Rond de €1.600,- exclusief installatiekosten als je het zelf doet. Laat je het installeren, reken dan op €500-€1000 extra.

6. Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

Beginnersfouten zijn duur. Vooral in een tiny house waar alles dicht op elkaar zit. Voorkom valkuilen bij je waterinstallatie en los de meest voorkomende problemen direct op.

• Fout 1: Te weinig waterdruk. Je pompt draait, maar de kraan sputtert. Dit komt vaak door lucht in de leidingen of een te lange leiding zonder drukvat. Oplossing: Zorg dat je drukvat goed is voorgevuld met lucht (meestal 1,5 bar) en ontlucht de leidingen na installatie.
• Fout 2: De pomp gaat aan en uit (short cycling). Je pomp schakelt elke 10 seconden aan en uit. Dit slijt de motor enorm. Oplossing: Je drukvat is te klein of de drukinstellingen zijn verkeerd. Verhoog de "cut-in" druk (inschakeldruk) en verlaag de "cut-out" druk (uitschakeldruk) met ongeveer 1,5 bar verschil.
• Fout 3: Verstoppingen door verkeerde filters. Je gebruikt een filter die te fijn is of te lang blijft zitten, waardoor de pomp oververhit raakt. Oplossing: Zet een herinnering in je telefoon voor filterwissel. Gebruik een voorfilter (50 micron) voordat het water naar de fijne filters (5 micron) gaat.
• Fout 4: Bevriezing van leidingen. Je leidingen liggen op de koude vloer zonder isolatie. Oplossing: Gebruik altijd schuimrubberen isolatiebuizen. Leg de leidingen nooit in de buitenmuren zonder extra isolatie. Zorg voor een kleine warmtebron in de technische ruimte.
• Fout 5: Te veel waterverbruik tegelijk. Je zet de douche aan terwijl de keukenkraan loopt en de wc doorspoelt. Dit leidt tot drukverlies. Oplossing: Plan je watergebruik. Of upgrade je pomp naar een grotere capaciteit (bijvoorbeeld 15 l/min) en een groter drukvat.

7. Checklist: Van plan tot kraan

Deze checklist voor je waterinstallatie helpt je stap voor stap. Print hem uit, vink hem af. Dan sta je straks echt onder een warme douche in je eigen tiny house.

• Stap 1: Bereken je waterbehoefte. Hoeveel liter per dag? (Douche: 40L, Koken: 10L, Drinken: 2L, Wassen: 15L). Totaal voor 1 persoon: ~70L. Voor 2 personen: ~120L. Kies een tank die minimaal 3 dagen water kan bufferen (dus 300L voor 1 persoon).
• Stap 2: Kies je bron. Ga je voor regenwater (goedkoop, maar seizoensafhankelijk) of een boring/aansluiting (duurder, constant)? Voor de meeste tiny houses is regenwater + een backup tank de beste optie.
• Stap 3: Teken het systeem. Maak een eenvoudig schema. Tank -> Filter -> Pomp -> Drukvat -> Filter -> Kraan. En de afvoer van douche/keuken naar de septictank. Dit voorkomt dat je leidingen kruist of verkeerd aansluit.
• Stap 4: Koop materialen bij een specialist. Niet alles is te vinden bij de bouwmarkt. Voor pompen en tanks kijk je bij waterspecialisten of online tiny house leveranciers. Check de garantievoorwaarden.
• Stap 5: Installeer en test onder druk. Sluit alles aan en zet de pomp aan. Controleer alle fittingen op lekkages met een droog keukenpapier. Druk op alle verbindingen.
• Stap 6: Onderhoud. Plan elk kwartaal een check. Reinig de voorfilters, check de druk in het vat en vervang de UV-lamp jaarlijks.

Met deze lijst ben je er bijna. Het water is de levensader van je tiny house.

Doe het goed, en je hebt jarenlang zorgeloos plezier. Begin klein, test veel en geniet van elke druppel die je zelf hebt gewonnen.