Tiny house vacuümbuiscollector: hoeveel buizen voor 2 personen warm water?

Een tiny house en een warme douche. Het klinkt als een logische combinatie, maar in de praktijk is het een uitdaging. Vooral als je off-grid wilt of gewoon je gasrekening naar nul wilt brengen.

Een vacuümbuiscollector is dan je beste vriend. Die dingen zijn efficiënter dan traditionele zonnecollectoren en leveren ook op bewolkte dagen nog warm water.

Maar dan komt de grote vraag: hoeveel van die glazen buizen heb je eigenlijk nodig om twee mensen te voorzien van genoeg warm water? Even realistisch: we hebben het hier over een standaard huishouden van twee personen.

Jij en je partner. Jullie douchen elkaar dagelijks of om de dag. De afwasmachine draait misschien op zonnestroom, maar voor warm water is een boiler nodig.

In dit stappenplan ga je precies berekenen hoeveel kracht je nodig hebt en hoeveel buizen daarbij horen.

Zonder ingewikkelde formules, maar met praktische cijfers die je direct kunt gebruiken.

Wat je nodig hebt: materialen en basiskennis

Voordat je begint met tellen, moet je een paar dingen op een rijtje hebben. Je kunt niet zomaar lukraak buizen kopen.

Je hebt een plan nodig. Verzamel eerst deze gegevens: Zorg dat je deze getallen bij de hand hebt. Zonder deze basis werkt elke berekening met de mist in.

• Verbruik per persoon: reken voor een gemiddelde douchebeurt van 8 minuten met 7 liter water per minuut. Dat is 56 liter water per persoon.
• Boilervolume: een kleine boiler van 80 liter is voor twee personen net genoeg. Wil je zeker weten dat je niet koud staat te douchen? Kies dan voor 120 liter.
• Capaciteit van een vacuümbuis: een standaard buis van 58 mm diameter en 1800 mm lengte levert ongeveer 1,5 tot 2 kWh per dag per buis bij normale zoninstraling in Nederland.
• Installatieplek: je dak. Het liefst gericht op het zuiden, zonder schaduw vanaf 10:00 tot 16:00. Hellingshoek tussen de 30 en 45 graden.
• Oppervlakte per buis: reken ongeveer 0,1 m² per buis voor de footprint op je dak, inclusief frame.

Een veelgemaakte fout is het kopen van te weinig buizen omdat je denkt: "het is maar water".

Vertrouw op de cijfers, niet op je onderbuikgevoel.

Stap 1: bereken je totale warmwaterbehoefte

De eerste stap is het bepalen van je energiebehoefte. We gaan uit van twee personen die elke dag douchen.

1. Reken het douchewater uit. Twee personen x 56 liter = 112 liter water per dag.
2. Bepaal de temperatuurverhoging. Kraanwater komt in de zomer op ongeveer 15°C, in de winter op 8°C. Je wilt het water verwarmen naar 50°C. Verschil is dus 35°C (gemiddeld).
3. Bereken de energie in kWh. Formule: liter x temperatuurverschil / 860. Dus: 112 x 35 / 860 = ongeveer 4,56 kWh per dag.
4. Voeg verliezen toe. Leidingen en de boiler verliezen warmte. Tel 20% extra toe. 4,56 x 1,2 = 5,5 kWh per dag nodig.

De douche is vaak de grootste energieverslinder in een tiny house. Deze 5,5 kWh is je streefgetal.

Dit is de energie die je collector moet opwekken om comfortabel te kunnen leven. Hou er rekening mee dat dit een gemiddelde is. In de zomer heb je meer zon, in de winter minder. Je boiler fungeert als buffer.

Stap 2: vertaal energiebehoefte naar het aantal buizen

Nu we weten dat je ongeveer 5,5 kWh per dag nodig hebt, gaan we dat vertalen naar het aantal vacuümbuizen. Dit is de kern van je berekening.

1. Neem de opbrengst per buis. Een kwalitatief goede vacuümbuis (bijvoorbeeld van het type HT-SRCC of vergelijkbaar) levert in de Nederlandse lente/zomer ongeveer 1,8 kWh per dag. In de winter is dit 0,8 kWh.
2. Deel je behoefte door de opbrengst. We gaan uit van de winterprestatie om zeker te zijn van genoeg water in de koudste maanden. 5,5 kWh / 0,8 kWh = 6,875.
3. Rond af naar boven. Je kunt geen halve buis kopen. Dus je hebt minimaal 7 buizen nodig.
4. Check de zomerprestatie. In de zomer leveren 7 buizen: 7 x 1,8 = 12,6 kWh. Dit is veel meer dan je nodig hebt. Dit is goed, want je boiler kan de overtollige warmte opslaan voor de avond of de volgende ochtend.

Conclusie voor 2 personen: reken met 7 tot 9 vacuümbuizen voor dagelijks comfortabel warm water.

Kies je voor 9 buizen, dan zit je in de winter relaxed en bouw je een flinke buffer op voor koude dagen of onverwacht gasten.

Stap 3: controleer de beschikbare ruimte en installatie

Een collectieveld van 7 tot 9 buizen heeft een plek nodig. Dit gaat niet altijd vanzelf.

In een tiny house is elke vierkante meter goud waard. Een verkeerde installatie kan je veel hoofdpijn bezorgen. Veelgemaakte fout: een collector op een plat dak leggen zonder de juiste hoek.

1. Meting van het dak. Een buis is 1800 mm lang. Een frame van 7 buizen is ongeveer 190 cm breed (inclusief marge) en 190 cm lang. Je hebt minimaal 3,5 m² dakoppervlakte nodig.
2. Zuidoriëntatie checken. Gebruik een kompas op je telefoon. Staat je dak echt op het zuiden? Afwijkingen tot 30 graden naar oost of west zijn nog acceptabel. Anders verlies je te veel opbrengst.
3. Hoogte en schaduw. Zorg dat de collector 20 cm boven het dak uitsteekt. Controleer of bomen of schuurtjes geen schaduw werpen tussen 10:00 en 16:00 in de winter.
4. Leidingen. De afstand van de collector naar je boiler moet zo kort mogelijk zijn. Maximaal 5 meter. Verder weg? Isoleer de leidingen extreem goed (minimaal 10 mm schuimisolatie).

Dan presteert hij in de winter niet. Gebruik een aluminium frame om de juiste hoek (30-45 graden) te creëren.

Koop dit erbij, bouw het niet zelf van hout. Hout werkt en lekt op den duur.

Veelgemaakte fouten bij een vacuümbuiscollector in een tiny house

Om je te behoeden voor teleurstellingen: hieronder de meest voorkomende blunders. Herken je ze? Dan weet je wat je moet aanpassen.

• Fout 1: Te weinig buizen om kosten te besparen. Je koopt er 4 omdat het goedkoper is. Resultaat: in de winter moet je bijverwarmen met elektriciteit. Je bespaart niets.
• Fout 2: Verkeerde pomp. Je gebruikt een te zwakke circulatiepomp. Het water stroomt te traag, de collector oververhit en de veiligheidsklep gaat open. Koop een pomp die geschikt is voor zonne-energie (bijvoorbeeld Grundfos Alpha 2 of een 12V variant).
• Fout 3: Geen expansievat. Water zet uit bij verwarming. Zonder vat barst je leidingen of boiler. Een klein membraanvat van 8 liter is verplicht.
• Fout 4: Koud water leidingen door de warme. Zorg dat je aanvoer (koud) en afvoer (warm) gescheiden zijn en geïsoleerd. Anders koelt je boiler af.
• Fout 5: Vergeten dat het systeem onderhoud nodig heeft. Antivries vloeistof verliest zijn werking na 3-5 jaar. Vervang dit op tijd om vorstschade te voorkomen.

Een tiny house is klein, maar de gevolgen van installatiefouten zijn groot.

Er is weinig speling. Doe het goed of doe het niet.

Verificatie-checklist: is je plan waterdicht?

Voordat je op de bestelknop drukt, loop je deze lijst na. Als je overal 'Ja' kunt antwoorden, ben je klaar om te starten.

• Heb je je dagelijkse waterverbruik (112 liter) en energiebehoefte (5,5 kWh) scherp?
• Heb je minimaal 7 vacuümbuizen geselecteerd (bij voorkeur 9 voor comfort)?
• Is je dakoppervlakte van minimaal 3,5 m² vrij van schaduw en geschikt voor montage?
• Zijn de leidingen tussen collector en boiler korter dan 5 meter en goed geïsoleerd?
• Is er ruimte voor een boiler van 80-120 liter en een expansievat van 8 liter?
• Is je pomp krachtig genoeg en geschikt voor zonne-energie (12V of laag wattage)?
• Heb je rekening gehouden met antivries en onderhoudskosten?

Als je deze stap zet, ben je verder dan de meeste beginnende tiny house bewoners.

Je hebt nu een plan dat gebaseerd is op cijfers en realiteit. Je weet precies hoeveel glas je op je dak moet leggen om onafhankelijk te douchen. Dat is een goed gevoel.