Tiny house urine scheiden: voordelen voor compostering en systemen

Je bent je tiny house aan het plannen en je stopt de wc-pot even in een hoekje.

Goeie vraag: wat nu? Je urine scheiden is niet alleen een slimme oplossing voor je afvalberg, het is goud voor je moestuin.

In een off-grid leven telt elk druppeltje. Je kunt er namelijk heel bewust mee omgaan en er zelfs je eigen mest van maken. Dit is de praktische kant van zelfvoorzienend zijn, zonder poespas.

Waarom urine scheiden echt werkt

Stel je voor: je plast elke dag ongeveer 1,5 tot 2 liter.

In die urine zit stikstof, fosfaat en kalium. Dit zijn exact de drie voedingsstoffen die planten nodig hebben.

Als je dit in je compostgooit, veroorzaakt dat een stinkende boel en verliest het de meeste stikstof. Door het direct te scheiden, behoud je de kracht. Je kunt het verdunnen en als vloeibare meststof gebruiken. Je bespaart geld aan dure mest en je verlaagt je ecologische voetafdruk.

In een tiny house met een composttoilet is dit een gamechanger. Je composthoop wordt sneller warm en blijft in balans.

Het scheiden van urine zorgt er ook voor dat je composttoilet veel langer meegaat. Als er geen urine bij het vast afval komt, is de ontlasting droger en makkelijker te verwerken. Je hoeft geen chemische vloeistoffen te gebruiken om geuren te neutraliseren.

Je gebruikt simpelweg zaagsel of houtsnippers om het droog te houden. Dit systeem werkt al eeuwen en is in een moderne tiny house makkelijk toe te passen.

Je bent minder afhankelijk van water en riolering. Dat voelt als echte vrijheid.

De kern: hoe werkt zo'n systeem?

Een urinescheidend toilet is eigenlijk simpel. De meeste systemen hebben een aparte opvang voor urine en een andere bak voor vast afcal. Je zit op een toilet en urine loopt via een buisje naar voren of onderin een reservoir.

De ontlasting valt in een emmer of bak met zaagsel. Het bekendste systeem voor tiny houses is het Separett, maar ook de Oekopoep of een zelfgebouwde variant werken goed.

De urine wordt opgevangen in een afgesloten tank. Die tank kun je leeggooien op een plek waar je het direct als mest kunt gebruiken.

Je moet wel even wennen aan de techniek. Bij de meeste systemen zit er een trechter of een speciale opening. Je moet goed mikken, dat is een kwestie van oefenen.

Sommige systemen hebben een ventilatiesysteem nodig om geuren weg te houden. In een tiny house is dat vaak een klein buisje naar buiten toe.

Zonder ventilatie kan het gaan broeien. De urine zelf heeft overigens bijna geen geur, zolang het vers is en niet in aanraking komt met bacteriën die ammoniak produceren. Als je het direct opvangt en bewaart, is het een bruikbare vloeistof. De opvang van urine kan op verschillende manieren.

De urine-opvang

Je hebt een simpele urine-emmer die je onder het toilet zet. Dit is een budgetoplossing, maar je moet hem wel vaak legen.

Een andere optie is een opvangtank met een aftapkraan. Je kunt deze tank vaak inklappen of wegzetten.

Een populaire optie is een tank van 10 tot 20 liter. Als je met z'n tweeën bent, moet je deze ongeveer om de 3 à 4 dagen legen. Je kunt de tank buiten plaatsen en met een tuinslang de urine naar je fruitbomen brengen.

Modellen en prijzen: wat kost het?

Je hebt verschillende niveaus van systemen. We kijken naar drie opties: de budgetbouwer, de middenmoot en de luxe uitvoering.

Deze prijzen zijn indicatief voor de losse toiletten en systemen, exclusief installatie en ventilatie. Vergeet de extra kosten niet. Een ventilatiebox kost ongeveer €50 tot €100.

• Budget (Zelfbouw): Dit is de goedkoopste optie. Je gebruikt een emmer met een deksel en een urinaal of een trechter. Kosten: €30 - €80. Dit vergt wel creativiteit en een goede plek in je tiny house. Je moet het waterpas zetten en goed afsluiten.
• Middenklasse (Separett Villa of Tiny): Dit zijn kant-en-klare systemen. Ze zijn gemaakt van stevig plastic, hebben een goede ventilatie en zijn makkelijk te legen. De Separett Villa is een klassieker. Kosten: €500 - €800. Dit is een investering, maar je hebt direct een werkend systeem dat er netjes uitziet.
• Premium (Bokashi of speciale tiny house toiletten): Systeem waarbij je urine en ontlasting apart verwerkt, soms met een composteermethode erbij. Of toiletten met een ingebouwde verkleining van afval. Kosten: €800 - €1500. Dit is voor wie volledig off-grid wil en het afval direct wil verwerken tot compost.

Buismateriaal en aansluitingen zijn vaak €30 tot €50. Als je de urine wilt opvangen in een ton buiten, heb je een afvoerbuis nodig.

Houd rekening met ongeveer €100 tot €200 extra voor een nette installatie. Zelfbouw is goedkoper, maar je bent wel een weekend bezig met meten, zagen en kitten. De Separett is een bewezen systeem. Hij is getest, veilig en hygiënisch.

Je hebt garantie en een duidelijke handleiding. Het nadeel is de prijs en dat het een standaard look heeft.

Vergelijking: Separett vs. Zelfbouw

Zelfbouw is super flexibel. Je kunt het precies passend maken in jouw unieke tiny house indeling. Je kunt kiezen voor een houten omkasting die bij je interieur past.

Het risico van zelfbouw is lekkage of geurhinderen als je het niet goed afdicht.

Voor beginners is een kant-en-klaar systeem vaak de veiligste keuze.

Praktische tips voor urine scheiden in je tiny house

Om te beginnen: urine is geen afval, het is een grondstof. Je kunt het verdunnen (1 deel urine op 8 delen water) en gebruiken als meststof.

Doe dit bij voorkeur 's avonds of bij bewolkt weer om verbranding van bladeren te voorkomen.

Gebruik het niet direct op eetbare bladeren, maar rond de voet van de plant. Het werkt geweldig voor tomaten, courgettes en fruitbomen. Je zult zien dat ze explosief groeien.

Hou het systeem schoon. Spoel de urine-opvangtank af en toe door met een beetje water om kalkaanslag te voorkomen.

Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen in het toilet, dat doodt de goede bacteriën in je compost. Als je last hebt van geurtjes, check dan je ventilatie. Een klein computerfangetje van 12V werkt vaak al voldoende om lucht af te voeren. Een veelgemaakte fout is dat mensen te weinig droog materiaal (zaagsel, houtsnippers) gebruiken na de ontlasting.

Dit zorgt voor een natte, stinkende boel. Gooi er altijd een flinke schep bovenop.

Zorg dat je een voorraadje droog materiaal binnen handbereik hebt. Tot slot: urine is hygiënisch zolang het vers is. Was je handen goed, net als bij elk toilet.

Als je twijfelt over de juridische kant, check dan even de regels van je gemeente. In de meeste gevallen mag je compostering en urine-opvang gebruiken in een tiny house op een recreatieperceel, mits je overlast voorkomt.

Het gaat vooral om het netjes houden van de boel. Niemand wil een stinkende burenruzie. Je bent nu klaar om je tiny house echt off-grid te maken.

Met deze kennis kun je een slimme keuze maken die goed is voor je portemonnee en de planeet. Het voelt soms even onwennig, maar na een week went het systeem vanzelf. En je moestuin zal je dankbaar zijn.