Je staat op het punt je tiny house te bouwen en wilt regenwater opvangen. Goed idee, want water is schaars en duur aan het worden.
▶Inhoudsopgave
Maar hoeveel liter kan je dak eigenlijk aan? En hoe groot moet die tank zijn om niet elke week leeg te zijn?
Dit is geen rocket science, maar het vereist wel wat rekenwerk. We gaan het nu samen uitzoeken.
De basis: wat is regenwateropvang eigenlijk?
Regenwateropvang is simpelweg het verzamelen van hemelwater dat op je dak valt.
Je vangt het op via de dakgoot, transporteert het door een pijp en slaat het op in een tank. In een tiny house is dat vaak een ondergrondse of onderbouw tank. Het water is zacht en kalkvrij, ideaal voor je douche, wasmachine en toilet. Je bent minder afhankelijk van het net en bespaart op je waterrekening.
Let wel op: in Nederland mag je regenwater gebruiken voor niet-drinkdoeleinden. Je mag het wel drinken, maar alleen als je het filtreert en laat controleren.
De meeste tiny house bewoners gebruiken het voor hun sanitaire voorzieningen. Dit scheelt enorm in de kosten voor het aansluiten op het drinkwaternet.
De kern van het systeem is het dakoppervlak. Dat bepaalt hoeveel water je kunt vangen. Een gemiddelde regenbui in Nederland levert liters op, maar je moet rekening houden met droge zomers. Een berekening maakt duidelijk wat je werkelijk kunt verwachten.
Formule: hoe bereken je je dakoppervlak?
Om te weten hoeveel water je kunt vangen, moet je je dakoppervlak berekenen.
Dit is eenvoudiger dan het klinkt. Je meet de lengte en de breedte van je dakvlak in meters. Vermenigvuldig deze twee getallen met elkaar. Het resultaat is je dakoppervlakte in vierkante meters (m²).
Stel, je tiny house heeft een zadeldak. Je meet beide dakvlakken apart.
Voorbeeld: Dakvlak A is 4 meter breed en 3 meter lang. Dakvlak B is ook 4 meter breed en 3 meter lang.
Je berekening is: (4 x 3) + (4 x 3) = 24 m². Dit is je totale dakoppervlak. Vergeet niet de hoek van het dak mee te nemen in je gedachten, maar niet in de berekening van de oppervlakte.
De hoek bepaalt wel hoe efficiënt het water afstroomt. Een plat dak houdt soms water vast, een schuin dak loopt snel leeg. Voor de opvang maakt het niet uit, zolang de dakgoot het water goed afvoert.
Van liters naar liters: de regenval berekenen
Nu je het oppervlak weet, bereken je hoeveel water er valt. In Nederland valt gemiddeld 800 mm regen per jaar.
Dat is 800 liter per vierkante meter per jaar. Dit is een gemiddelde.
In de winter valt meer, in de zomer minder. De formule is simpel: Dakoppervlak (m²) x Gemiddelde regenval (liter/m²) = Totale opvang (liter). Voor ons voorbeeld van 24 m²: 24 x 800 = 19.200 liter per jaar.
Dat klinkt als veel, en dat is het ook. Maar je vangt het niet allemaal tegelijk op. De tank moet het water vasthouden voor droge periodes. Een realistischere berekening kijkt naar de maandelijkse behoefte.
In de zomer kan het weken droog zijn. In de herfst valt het met bakken uit de lucht.
Je moet je tank zo kiezen dat je de droge maanden kunt overbruggen. Voor een tiny house met 1 of 2 personen is een tank van 2.000 tot 3.000 liter vaak genoeg.
Tankgrootte bepalen: hoeveel liter heb je echt nodig?
De grootte van je tank hangt af van je verbruik. Een tiny house bewoner verbruikt gemiddeld 50 liter water per persoon per dag voor douche, toilet en wasmachine. Voor twee personen is dat 100 liter per dag.
Dat telt op: 3.000 liter per maand. Je wilt niet elke week leeg zijn.
Een goede stelregel is dat je tank genoeg water moet hebben voor 2 tot 3 maanden droogte. Voor twee personen is een tank van 5.000 tot 6.000 liter een veilige keuze.
Heb je een gezin? Reken dan minimaal 8.000 liter. Er zijn verschillende soorten tanks.
Een ondergrondse tank is duurder in aanschaf (rond de €1.500 - €2.500), maar bespaart ruimte en voorkomt algengroei.
Een bovengrondse tank (denk aan een IBC container van 1.000 liter) is goedkoper (tussen €100 en €300), maar moet vorstvrij worden opgesteld. Voor tiny houses kiezen veel mensen voor een onderbouw tank die onder de vloer past.
Modellen en prijzen: tiny house specifiek
Er zijn specifieke systemen voor tiny houses. Je kunt kiezen voor een compleet systeem of losse onderdelen.
Hieronder een overzicht van veelvoorkomende opties en hun prijsindicaties. Dit is de meest populaire keuze voor starters. Een gebruikte IBC container (1.000 liter) kost tussen €100 en €200. Je plaatst hem onder een dakgoot.
Budget optie: IBC container met filter
Je hebt een vulautomaat nodig (€50) om de tank bij te vullen met leidingwater als die leeg raakt. Een simpel filter (€30) zorgt ervoor dat grof vuil niet in je pomp komt.
Totaalprijs: ongeveer €200 - €400. Nadeel: het vat moet vorstvrij staan of ingepakt worden.
Middenklasse: Ondergrondse tank (Polyester)
Voor wie meer ruimte wilt en geen zin heeft in vorstproblemen. Een polyester tank van 3.000 liter kost tussen €1.200 en €1.800. Deze graaf je in naast je tiny house.
Je hebt een waterpomp nodig (€150 - €300) en een vulautomaat. De installatiekosten liggen rond de €500 als je het zelf doet.
Premium: Compleet regenwatersysteem
Totaalprijs: €2.000 - €3.000. Dit is een set-it-and-forget-it oplossing. Dit is voor de serieuze off-grid bewoner.
Denk aan merken als Rainbird of Gromm. Een systeem met een tank van 5.000 liter, inclusief pompput, filters (voor en na de tank), en een drukvat kost al snel €4.000 tot €6.000.
Dit systeem levert direct waterdruk en filtert het water fijn genoeg voor de douche en wasmachine. Het is duur, maar je bent water-technisch zelfvoorzienend.
Praktische tips voor je installatie
Begin met meten, niet met kopen. Meet je dak en bedenk wat je verbruik is.
Koop geen tank die te klein is; een te grote tank is beter dan een te kleine. Een lege tank in de zomer is een drama. Zorg voor een goede afvoer van het eerste vuile water.
De eerste minuut van een regenbui spoelt het dak schoon. Gebruik een 'eerste-stort-regenval-systeem' (ongeveer €150).
Dit voorkomt dat bladeren en vogelpoep in je tank belanden. Je bespaart hiermee op filters en onderhoud. Controleer altijd de regelgeving in je gemeente. Sommige gemeenten eisen een vergunning voor een ondergrondse tank.
Andere stimuleren het juist. Doe een pre-overleg. Zo voorkom je dat je mooie systeem weer uit de grond moet.
Sluit je tank nooit direct aan op je drinkwaterleiding. Gebruik altijd een backflow preventer (terugslagklep). Dit voorkomt dat regenwater in het drinkwaternet belandt.
Veiligheid gaat boven alles. Zorg ook dat je tank goed afgesloten is tegen muggen en ongedierte.
Denk aan de winter. Water bevriest en uitzet. Als je tank buiten staat of half bovengronds, moet je deze isoleren of de leidingen leeg laten lopen.
Een bevriezing kan je tank of pomp kapotmaken. Een ondergrondse tank zit vorstvrij op ongeveer 1 meter diepte.
Check je dakgoten regelmatig. Bladeren in de herfst verstoppen de goot en de afvoerpijp.
Een verstopping zorgt ervoor dat water je dak overloopt, in plaats van in de tank. Een schoon dak is een schone tank. Test je systeem voordat je je tiny house afbouwt.
Vul de tank met een tuinslang en controleer op lekkages. Check of de pomp aanslaat en of het water uit de kraan komt.
Een kleine lekkage is makkelijk te fixen voordat je alles dichtmaakt. Regenwater opvangen in een tiny house is een slimme zet. Het bespaart geld en maakt je minder afhankelijk. Met de juiste berekening van je dak en tank kies je een systeem dat bij je past. Reken uit, meet na en geniet van je eigen water.