Een PV-string in serie bouwen voor je tiny house klinkt misschien ingewikkeld, maar het is eigenlijk gewoon elektrisch knutselen op niveau. Je zonnepanelen aan elkaar koppelen om de spanning op te krikken, zodat je accu’s straks optimaal laden.
▶Inhoudsopgave
Maar er schuilt een addertje onder het gras: je BMS, het brein van je accu, heeft een maximale spanningsgrens. Overschrijd je die, dan gebeurt er niets – of erger, je vernielt je dure lithium batterij. In een tiny house, waar elke watt telt en je geen fouten kunt permitteren, is dit kennis die je niet kunt missen. Laten we samen uitzoeken hoe je dit slim aanpakt.
Wat is een PV-string en waarom is de spanning zo cruciaal?
Een PV-string is simpelweg een reeks zonnepanelen die je achter elkaar schakelt, oftewel in serie.
De pluspool van het ene paneel koppel je aan de minpool van het volgende. Het resultaat? De spanning (volt) telt op, terwijl de stroom (ampère) gelijk blijft.
Stel je hebt drie panelen van 400 watt en 40 volt elk. In serie leveren ze ongeveer 120 volt en 10 ampère. Dit is essentieel voor het efficiënt laden van je accu, vooral als je een 48V systeem hebt – de standaard voor de meeste moderne tiny houses. Waarom doen we dit?
Omdat je laadcontroller, vaak een MPPT (Maximum Power Point Tracking), een bepaalde ingangsspanning nodig heeft om zijn werk te doen.
Te weinig spanning en je wint niets met je dure panelen. Te veel spanning en je loopt risico’s. De limiet ligt bij je BMS (Battery Management System).
Elk lithium-ion accupakket, zoals een EcoFlow Delta Pro of een gewoon custom LiFePO4 pakket, heeft een maximumspanning die het aankan. Ga je daar overheen, dan schakelt het BMS de lading af om de cellen te beschermen. In je tiny house betekent dit: geen stroom, tenzij je het slim aanpakt.
Hoe bereken je de juiste string voor je tiny house?
De basis is simpel: tel de open-circuit spanning (Voc) van elk paneel op.
Voc is de hoogste spanning die een paneel levert zonder belasting. Kijk op het label van je paneel, bijvoorbeeld een 400W paneel heeft een Voc van 40,5V. Tel je er drie op, kom je uit op 121,5V.
Nu moet je rekening houden met koude dagen. Als het vriest, stijgt de spanning soms met 5-10% omdat de panelen efficiënter werken.
Reken dus altijd met de maximale Voc in de koudste omstandigheden van je regio.
- Stap 1: Verzamel de Voc-waardes van je panelen (bijv. 40,5V per stuk).
- Stap 2: Tel op voor het aantal in serie (3 panelen = 121,5V).
- Stap 3: Pas aan voor temperatuur: +5% voor koude dagen.
- Stap 4: Vergelijk met je BMS max (bijv. 60V voor 48V systeem).
Voor een tiny house met een 48V accubank (meestal rond 54,6V volgeladen) wil je een string die onder spanning blijft, maar niet te hoog schiet. Een veilige range is 60-150V voor de meeste MPPT controllers, zoals die van Victron Energy (SmartSolar serie) of Epever. Check je BMS specificaties: voor een typisch 48V LiFePO4 pack ligt de max input voltage rond 60V. Als je string te hoog uitkomt, moet je misschien parallel schakelen (meerdere strings naast elkaar) of een andere configuratie kiezen.
Gebruik een online calculator zoals die van Victron om te simuleren voor je locatie. Stel je tiny house heeft ruimte voor 6 panelen van 400W.
Je kunt ze in twee strings van 3 in serie doen, of 2 strings van 3 parallel. Parallel verhoogt de stroom, niet de spanning. Dit is handig als je spanning te laag is, maar in de meeste tiny houses is serie schakelen de way-to-go voor efficiëntie. Vergeet niet de kabeldikte: bij 10A per string minimaal 4mm² kabel gebruiken om verlies te minimaliseren.
Het BMS: Je Beschermer en Je Beperker
Het BMS is de onzichtbare held van je accu. Het bewaakt de spanning, stroom, temperatuur en balans van elke cel in je pack. Voor tiny houses kiezen veel mensen voor LiFePO4 (lithium-ijzerfosfaat) omdat het veiliger en langer meegaat dan NMC.
Een populair merk is Battle Born Batteries of een custom build vanuit China via AliExpress, waar je voor een 48V 100Ah pack rond de €800-€1200 betaalt.
Het BMS van zo’n pack heeft een max input voltage, vaak 58,8V voor een 48V systeem. Als je PV-string 120V levert, is dat dus te veel – het BMS blokkeert direct.
Waarom is dit zo kritiek in een tiny house? Je hebt geen back-up grid. Als je BMS uitschakelt, zit je zonder stroom tot je het oplost.
Een klant met een tiny house in Drenthe had ooit een string van 5 panelen op een 24V BMS gezet. Door de koude winterdagen schoot de spanning naar 180V – BMS direct op slot. We moesten een extra MPPT toevoegen en de string opsplitsen. Kosten: €400 extra, maar het werkte wel.
In de praktijk zie je dat beginners een string van 4 panelen (160V) proberen op een 48V systeem, met een goedkope PWM controller die geen MPPT is.
Resultaat: de controller schakelt uit of je accu laadt niet vol. Oplossing? Kies een MPPT met ingangspanningsbereik dat matcht, zoals de Victron SmartSolar 100/50 (€250-€300), die tot 100V aankan. Voor een 24V systeem (minder gebruikelijk in tiny houses) ligt de max lager, rond 30-50V, dus wees extra voorzichtig. Om je BMS te beschermen, meet altijd de spanning met een multimeter voordat je aansluit.
En kies een BMS met instelbare limieten, zoals die van Daly of JBD (te vinden op sites als Batteries America, prijzen rond €50-€150 voor het BMS alleen). In je tiny house setup betekent dit: plan je string zo dat de maximale Voc nooit boven 90% van je BMS max uitkomt. Veiligheid eerst, want brandgevaar is reëel met lithium.
Prijzen en Modellen voor Je Tiny House PV-Setup
De kosten hangen af van je systeemgrootte. Voor een typisch tiny house van 20-30m² met 1-2 personen, denk aan 1-2kW aan zonnepanelen.
Laten we uitgaan van 6x 400W panelen (2,4kW totaal), goed voor ongeveer 10-15kWh per dag in de zomer.
Een budgetsetup met goedkope Chinese panelen van €0,50 per watt (bijv. vanuit AliExpress of lokale distributeurs zoals ZonnepanelenDelen) kost rond de €1.200 voor de panelen. Voor de rest: MPPT controller van Epever (Tracer serie, €150-€200 voor 40A), BMS van Daly (€80), en kabels/connector (€100). Totaal budget: €1.500-€2.000. Mid-range kies je voor kwaliteit: panelen van Canadian Solar of Longi (€0,80-€1,00 per watt, totaal €2.000), Victron MPPT (€300), en een Battle Born 48V 100Ah pack (€1.500 inclusief BMS).
Dit brengt je op €4.000-€5.000. Premium? Panelen van SunPower (€1,20 per watt), een Victron GX controller met app (€500), en een custom LiFePO4 pakket van REC BMS (€2.000). Totaal €6.000-€8.000. Onthoud: installatie zelf doen bespaart €500-€1.000, maar huur een elektricien voor de aansluiting (€200-€400) als je onzeker bent. Vergeet bijkomende kosten niet: vergunningen (€100-€300 via de gemeente), montageframe (€200-€500 voor een schuin tiny house dak), en onderhoud (€50 per jaar voor schoonmaak).
- Budget (€1.500-€2.000): 6x 400W panelen + Epever MPPT + Daly BMS. Ideaal voor starters, maar minder efficiënt bij bewolking.
- Midden (€4.000-€5.000): Canadische panelen + Victron MPPT + Battle Born accu. Betere opbrengst en app monitoring.
- Premium (€6.000-€8.000): SunPower panelen + Victron GX + REC BMS. Maximaal rendement, geschikt voor off-grid winters.
In Nederland kun je subsidies krijgen via de ISDE-regeling voor zonnepanelen op tiny houses (tot €500 voor een 2kW systeem).
Voor off-grid tiny houses in Drenthe of Friesland zijn geen netwerkvergoedingen van toepassing, maar check altijd de lokale regels.
Praktische Tips voor Je Tiny House String
Begin klein en test eerst. Koop één paneel en sluit het aan op je MPPT en BMS om de spanning te meten.
Gebruik een Victron BMV-712 monitor (€150) om live data te zien – hoeveel spanning komt er binnen? Pas je string aan voordat je alles vastmonteert. In een tiny house is ruimte schaars, dus plan je kabelroutes van tevoren: van dak naar accubak, met minimale lengte (max 10 meter) om spanningsverlies te voorkomen.
Veelgemaakte fout: vergeten dat schaduw op één paneel de hele string beïnvloedt. In een tiny house met een schuin dak, zorg voor optimale orientatie (zuid, 30-40 graden hellingshoek).
Gebruik bypass diodes op de panelen om schaduwproblemen te verminderen. En investeer in een string-splitsing als je BMS limiet laag is: voeg een DC-DC converter toe (€100-€200) om de spanning omlaag te brengen naar 48V.
Veiligheidstips: altijd een zekering (10A-20A) tussen string en controller. Gebruik MC4 connectors voor waterdichte verbindingen (€20 per set). En test je setup in alle seizoenen – een zomerse string van 120V kan in de winter door koude oplopen naar 130V, net boven je BMS limiet. Plan vooruit: als je tiny house groeit (bijv. extra accu’s), reken dan op een nieuwe string configuratie. Zo bouw je een systeem dat meegroeit met je droomleven.