Tiny house met warmtepomp: buitenunit plaatsen en constructieve gevolgen

Een warmtepomp in je tiny house is een geweldig idee, maar die buitenunit vraagt om een slimme aanpak.

Je hebt niet oneindig veel ruimte en je wilt geen constructieve problemen. De meeste huizen zijn groot genoeg om de unit simpelweg in de tuin te zetten, bij jou is het een puzzel. Waar zet je 'm neer zonder dat je er dag en nacht naar kijkt?

Hoe voorkom je dat je de boel op z'n kant zet? Dit gaat over de juiste keuzes maken voor een kleine ruimte.

Denk meteen aan het gewicht. Zo'n buitenunit van een hybride of all-electric warmtepomp, zoals een Daikin Perfera of Mitsubishi Electric Hyper Heating, zit al gauw tussen de 40 en 60 kilo.

Als je hem op een verhoogd plankier of een smal balkonnetje van je tiny house wilt zetten, moet je constructie dat kunnen dragen. Een standaard terras van 10 cm dik beton is prima, maar een houten vlonder van een paar jaar oud? Dat is vragen om moeilijkheden.

De juiste plek vinden: geluid en ruimte

De locatie bepaalt je wooncomfort. Een warmtepomp maakt lawaai, vooral de ventilator.

De geluidsproductie ligt vaak rond de 50-60 dB(A) op 1 meter afstand. In de praktijk klinkt dat als een stofzuiger. Zet je die unit pal naast je bed of je zithoek, dan ga je dat horen.

Zeker in de nachtelijke uren, als het buiten stil is. Je moet ook rekening houden met de luchtstroom.

De unit zuigt koude lucht aan en blaast koude lucht uit. Die uitstroom mag niet direct tegen een muur of schutting aanlopen, want dan circuleert de koude lucht direct terug de unit in.

Dat vermindert de efficiëntie enorm. Houd minimaal 15 cm vrije ruimte achter de unit en aan de zijkanten. Boven de unit moet er ook voldoende ventilatie zijn, denk aan 50 cm. Een slimme plek is vaak aan de zijkant van het tiny house, op een verhoogd plateau van bijvoorbeeld 20 cm hoog.

Dit voorkomt dat bladeren en water makkelijk onder de unit komen. Of kies voor een speciale warmtepomp-ombouw. Die ombouwen van merken zoals Heatmiser of custom-made van aluminium zorgen ervoor dat de unit minder opvalt, maar ze mogen de luchttoevoer nooit blokkeren.

Constructieve gevolgen en fundering

Je tiny house is licht. Soms té licht om zomaar een extra puntlast van 60 kg erbij te gooien, zeker als je kijkt naar de bouwfysica van een kleine constructie.

Als je tiny house op een chassis staat of op staal, is de vloerconstructie vaak licht. Een standaard 18mm OSB-plaat met daaronder een simpele regelwerk is niet genoeg. Je zult de druk moeten verdelen.

De makkelijkste oplossing is een funderingsplaat. Denk aan een plaat van geperste steenvezel (zoals Steenvezelplaat van 60x60 cm) of een betontegel van minimaal 5 cm dik.

Leg deze op straatstenen of schone grind om verzakking te voorkomen. Zo creëer je een stabiele ondergrond die de puntlast netjes verdeelt over de bodem. Gaat de unit op een verhoogd deck of een dakterras? Dan moet je de constructie van dat deck checken.

Vaak zijn tiny house daken niet berekend op extra gewicht bovenop de isolatie en de dakbedekking. Raadpleeg de bouwtekeningen van je tiny house fabrikant of schakel een constructeur in als je twijfelt. Een verkeerd geplaatste unit kan voor lekkage of doorzakking zorgen.

Opties vergelijken: vrijstaand, gemonteerd of ingebouwd

Er zijn drie hoofdopties voor de plaatsing. Elke optie heeft impact op je constructie en je budget.

• Vrijstaand op fundering: Dit is de standaard. Je zet de unit op een betontegel of plaat naast het huis.
  Plus: Makkelijk te installeren, geen constructieve impact op het huis zelf.
  Min: Neemt tuinruimte in beslag, zichtbaar.
• Wandgemonteerd: De unit hangt aan de gevel, vaak net onder de ramen.
  Plus: Bespaart vloeroppervlakte, ziet er strak uit.
  Min: Je muur moet dit kunnen dragen. Een houten gevel moet versterkt worden met een stalen draagbalk of een regelwerk van 4x4 inch (10x10 cm) balken.
• Ingebouwd in een ombouw: De unit wordt weggewerkt in een houten of aluminium kast.
  Plus: Visueel schoon, past bij de minimalistische stijl.
  Min: Risico op geluidsoverlast als de ombouw niet geluiddempend is. Je moet zorgen voor voldoende inlaat en uitlaat.

De Impact op je stroomnet

Een tiny house heeft vaak een enkele fasen aansluiting (1x25A of 1x35A). Een warmtepomp in je tiny house trekt bij het opstarten even veel stroom. Als je ook de waterkoker, inductiekookplaat en de boiler tegelijkertijd aan hebt staan, slaat de hoofdzekering eruit.

Dit is een bekend probleem in de tiny house wereld. Check eerst je groepenkast.

Heb je een slimme meter? Je kunt kijken hoeveel vermogen je op dit moment verbruikt. De meeste warmtepompen voor een tiny house (zoals de 5kW modellen) verbruiken rond de 1000-1500W bij verwarmen.

Dat is te doen, maar de piek is belangrijk. Overleg met je installateur over een eventuele softstarter of zorgen dat je kookplaat en boiler op aparte fasen zitten (als je 3-fasen krijgt).

Keuzekader: hoe kies jij de beste plek?

Gebruik dit stappenplan om je beslissing te versnellen. Wees eerlijk naar jezelf.

1. Check de regelgeving: Ga naar het omgevingsloket van je gemeente. Zoek naar "buitentoestel" of "warmtepomp". Veel gemeenten eisen dat de unit minimaal 1 meter van de perceelgrens af staat. Soms is een vergunning nodig als het op een erfafscheiding staat.
2. Analyseer het geluid: Zit je slaapkamer erboven? Of die van de buren? Als je de unit onder je raam zet, hoor je de ventilator in bed. Kies dan voor een locatie aan de schaduwkant of de voorkant van het huis.
3. Meet de draagkracht: Is de grond zacht? Zal het deck het houden? Gebruik een waterpas en een stevige duim om te testen. Voelt het onstabiel? Kies dan voor een funderingsplaat.
4. Bekijk de leidingen: Hoe ver is het van de unit naar de binnenunit (of de boiler)? Langer dan 5 meter leidingwerk kost extra geld (€100-€150 per meter inclusief materiaal). Probeer de unit in de buurt van de technische ruimte te zetten.

Uiteindelijk is de beste plek een balans tussen geluid, zicht en kosten. Voor de meeste tiny houses is een vrijstaande unit op een verhoogde plaat aan de zijkant de meest betrouwbare en goedkope optie. Je bouwt er eventueel een simpele schutting omheen voor het zicht, met voldoende speling voor de luchtstroom. Dankzij een goede buitenisolatie op het wandscherm blijft je huis koel en je stroomrekening laag.