Een tiny house off-grid wonen geeft een geweldig gevoel van vrijheid. Je bent je eigen baas over je energie.
▶Inhoudsopgave
Toch is er één ding dat vaak niet vrij voelt: die constante verbinding met de cloud. Je Victron Energy apparaten sturen data naar een server ver weg. Je moet inloggen op een website om je batterijstatus te zien.
Wat als je internet uitvalt? Of je wilt gewoon geen data naar derden sturen?
Je kunt je eigen lokale monitoring opzetten. Geen cloud, geen abonnementen, gewoon alles in je eigen huisnetwerk.
Veel tiny house bewoners kiezen voor Victron Energy. Hun spullen zijn robuust en betrouwbaar. De VRM (Victron Remote Management) portal is de standaard manier om je systemen te monitoren. Maar die standaard is gebaseerd op internet.
Lokale monitoring is de oplossing voor privacy, betrouwbaarheid en een snellere interface. In deze gids leg ik je precies uit hoe je Victron VRM lokaal draait. Je krijgt de technische details, de benodigde hardware en praktische tips om het draaiende te houden.
Waarom je eigen server in je tiny house?
Stel je voor: je zit midden in de natuur, ver van de bewoonde wereld.
Je internetverbinding is traag of valt regelmatig uit. Toch wil je weten hoeveel stroom je nog hebt. Je wilt je verbruik per uur zien, zonder dat je eerst een verbinding met de buitenwereld moet maken.
Met een lokale VRM server draait alles op je eigen netwerk. Je laptop of telefoon maakt direct verbinding met je Victron MultiPlus of GX device.
Dit is niet alleen sneller, het werkt ook als de wereld offline is.
Daarnaast is privacy een groot thema in de tiny house community. Je bent je eigen energievoorziening aan het bouwen, je wilt niet dat je energiegebruiksdata op een server in de VS staat. Door het lokaal te draaien, hou je alles bij je. Je bespaart ook geld.
Er zijn geen maandelijkse kosten voor de VRM portal. Het enige wat je nodig hebt, is een oude laptop of een Raspberry Pi en een beetje technische kennis. Het is een investering in je onafhankelijkheid.
De kern van de techniek: GX Device en Venus-OS
Het hart van je Victron systeem is de "GX device". Dit is de hersenen van je installatie.
Denk aan een Victron Cerbo GX, of de kleinere Venus GX. Deze apparaten verzamelen data van al je Victron componenten: je omvormer, je MPPT solar lader en je batterijmonitor. Normaal stuurt deze GX device de data via internet naar de Victron cloud.
Wij gaan dit signaal ombuigen. We installeren een eigen software op een apparaat dat hetzelfde doet als de officiële GX device, maar dan op je eigen computer.
De software die we hiervoor gebruiken heet Venus-OS. Dit is het besturingssysteem van Victron. Het is gebaseerd op Linux. Victron biedt een speciale versie aan die je zelf kunt installeren op een Raspberry Pi of een oude PC.
Dit systeem draait dan 24/7 in je tiny house. Het is de vervanger van de dure Cerbo GX.
Het draait de webserver die de interface aanbiedt. Je kunt dus inloggen op een lokaal IP-adres, net als bij de officiële VRM portal, maar dan alles lokaal.
Hardware: Wat heb je nodig?
Je hebt niet veel nodig om te beginnen. De goedkoopste en meest populaire optie is een Raspberry Pi 4.
Deze mini-computer is krachtig genoeg om je systeem te draaien. Je hebt de Raspberry Pi 4 (2GB RAM is voldoende) nodig, plus een voeding (5V USB-C), een microSD kaart van 16GB of meer en een behuizing.
Reken op een totaalbedrag van rond de €80 - €120 voor de basis hardware. Dit is een fractie van de prijs van een Victron Cerbo GX (rond de €400). Om de Raspberry Pi te verbinden met je Victron spullen, heb je een kabel nodig. De meeste Victron apparaten hebben een VE.Direct poort.
De Raspberry Pi heeft die niet. Je hebt dus een USB-naar-VE.Direct kabel nodig.
Victron verkoopt deze voor ongeveer €25. Als je meerdere apparaten hebt (bijvoorbeeld een MultiPlus en een MPPT), heb je een USB-hub nodig. Let op: Victron apparaten gebruiken een specifiek protocol.
Zorg dat je de juiste kabels gebruikt om storingen te voorkomen. Een andere optie is een oude laptop of PC die je nog hebt liggen.
Als je een laptop hebt die je niet meer gebruikt, kun je daar Venus-OS op installeren.
Dit scheelt nog meer in de kosten. Het nadeel is het stroomverbruik. Een Raspberry Pi verbruikt maar een paar watt.
Een draaiende laptop verbruikt al gauw 20-30 watt. In een off-grid situatie telt elk wattje. De Raspberry Pi is daarom de betere keuze voor de meeste tiny houses.
Stap-voor-stap: Venus-OS installeren
De installatie begint met het downloaden van de juiste software. Ga naar de website van Victron en zoek naar "Venus-OS Raspberry Pi image". Download dit bestand.
Dit is een image die je direct op je microSD kaart kunt zetten. Gebruik een programma zoals "Raspberry Pi Imager" of "Balena Etcher" om het bestand op de SD kaart te schrijven. Stop de kaart in je Raspberry Pi, sluit de stroom aan en je bent al een eind op weg.
Zodra de Raspberry Pi opstart, gaat hij zoeken naar Victron apparaten. Sluit je USB-naar-VE.Direct kabel aan op de Raspberry Pi en op je Victron MultiPlus of MPPT.
Zorg dat de Victron apparaten aanstaan. Open op je computer of telefoon een webbrowser.
Typ het IP-adres van je Raspberry Pi in de adresbalk. Je zult de bekende Victron interface zien. Dit is je eigen, lokale VRM portal. Je kunt nu alle data inzien zonder internet.
Om dit makkelijker te maken, kun je een vast IP-adres toewijzen aan je Raspberry Pi in je router. Zo hoef je nooit meer te zoeken naar het juiste adres.
Wil je ook kunnen inloggen vanaf je telefoon als je niet bij de Raspberry Pi bent (binnen je eigen WiFi netwerk)? Dat werkt direct. De interface is responsive. Je kunt hem toevoegen als een web-app op je telefoon, net als een normale app. Het voelt hetzelfde als de officiële VRM app, maar dan sneller.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze oplost
Een veelvoorkomend probleem is een verkeerde USB-kabel. Veel goedkope USB-kabels zijn alleen gemaakt voor stroom en niet voor data. De verbinding tussen je Raspberry Pi en je Victron apparaat zal dan steeds wegvallen.
Je ziet dan "Device offline" verschijnen. De oplossing is simpel: gebruik een kabel van hoge kwaliteit.
Of beter nog, koop de officiële Victron USB-VE.Direct kabel. Die werkt altijd. Het bespaart je uren frustratie.
Een andere fout is het verkeerd uitlezen van de data. Soms lijkt het alsof de waardes niet kloppen. Dit kan komen doordat de instellingen in de software niet overeenkomen met je hardware.
Controleer altijd de "Device List" in de interface. Elk apparaat moet herkend worden.
Als een apparaat niet verschijnt, controleer dan of de kabel goed zit en of het apparaat aan staat. Soms moet je de USB-poorten herstarten door de stroom van de Raspberry Pi even eraf te halen. Vergeet niet om backups te maken. Zodra je je systeem hebt ingericht met de juiste instellingen, maak je een kopie van de microSD kaart.
Als de kaart kapotgaat (en dat gebeurt bij intensief gebruik), ben je alles kwijt. Kopieer de kaart naar je computer en bewaar het image op een veilige plek.
Zo kun je altijd snel herstellen. Dit is essentieel voor een stabiel off-grid systeem.
Geavanceerde opties: Node-RED en Home Assistant
Als je eenmaal je eigen server draait, kun je veel meer. Venus-OS bevat Node-RED. Dit is een visuele programmeertool waarmee je je eigen automatiseringen kunt bouwen. Wil je een alarm krijgen op je telefoon als de batterij onder de 30% zakt?
Of wil je de verwarming automatisch uitzetten als de zon ondergaat en de batterij leeg raakt?
Dat kan allemaal met Node-RED. Je kunt dit lokaal draaien, zonder dat er data je huis uitgaat.
Een andere krachtige optie is integratie met Home Assistant. Veel tiny house bewoners gebruiken Home Assistant al voor hun verlichting en verwarming. Je kunt je Victron systeem koppelen aan Home Assistant.
Zo krijg je één centraal dashboard voor alles. Je ziet je energieproductie naast je verbruik van de koelkast en de waterpomp.
Dit geeft je totale controle. De integratie werkt via het lokale netwerk. Het is de ultieme vorm van slimme, offline wonen.
Conclusie: Onafhankelijkheid met eigen data
Het lokaal draaien van Victron VRM is de volgende stap in echte onafhankelijkheid.
Het stopt je afhankelijkheid van internet en externe bedrijven. Het is goedkoper, sneller en beter voor je privacy. Met een Raspberry Pi van €100 bouw je een systeem dat net zo krachtig is als een officiële Cerbo GX. Het vraagt wat technische moeite, maar de beloning is groot.
Je bent echt de baas over je eigen energie en data. Begin klein. Koop een Raspberry Pi en een kabel. Probeer het uit.
Als het werkt, ben je verlost van die cloud. Je zult merken dat het een geruststellend gevoel geeft.
Zelfs als de rest van de wereld offline gaat, weet jij precies hoeveel stroom je hebt om je avond door te brengen. Dat is de essentie van tiny house leven.