Tiny house kap opbouwen stap-voor-stap: van gordingen tot dakbeschot

Een kap op je tiny house is het moment dat je huis echt vorm krijgt. Het dak is je schild tegen regen, wind en kou.

Zonder goede kap ben je nergens. Je kunt hier uren aan sleutelen, maar als de basis niet klopt, lekt het of waait het kapot.

Laten we de kap opbouwen, van de eerste gording tot het laatste dakbeschot. Geen gedoe, gewoon praktisch aan de slag. Je bent nu zover dat de wanden staan.

De vloer is stevig. De kap is het zwaarste en meest cruciale deel van je tiny house. Het bepaalt je isolatie, je wooncomfort en de uitstraling. We gaan stap voor stap.

Je hebt geen bouwteam nodig, maar wel een maatje om te helpen. Veiligheid voorop.

We werken met houten spanten, omdat dat het meest gangbaar is voor tiny houses.

Wat je nodig hebt: materialen en voorwaarden

Voordat je begint, check je de basis. Je tiny house moet waterpas staan.

De fundering moet stabiel zijn. Controleer de afmetingen van je wanden. Een tiny house is vaak maximaal 2,55 meter breed en 6 meter lang voor transport.

De kap steekt meestal 30-40 cm uit over de wanden (de overstekken).

Dat beschermt de gevel tegen regen. Je hebt hout nodig. Kies voor geïmpregneerd hout of hout dat geschikt is voor buitentoepassing.

• Spouwankers of houtdraadbouten M10 (lengte afhankelijk van je opbouw).
• Schroeven: RVS (geen verzinkt, dat roest in de buitenlucht). 5x80 mm voor plaatwerk, 5x100 mm voor constructie.
• Bitumen folie (dampremmende laag) of aluminiumfolie.
• Dakbedekking: EPDM (rubber) of PVC. Voor tiny houses vaak EPDM, omdat het meegaat en makkelijk is.
• Gereedschap: Accuschroefmachine (minstens 2), cirkelzaag, afkortzaag, waterpas, ladder, rolsteiger (aan te raden), hamer.
• Persoonlijke bescherming: Veiligheidsbril, gehoorbescherming, werkhandschoenen.

Denk aan Douglas of Red Cedar. Voor de gordingen (de draagbalken van je dak) gebruik je balken van 150x50 mm of 150x70 mm.

Voor de kepers (de schuinte van het dak) gebruik je 50x75 mm.

Je dakbeschot kan zijn: OSB-3 platen (18mm), of Zweeds rabat (houten planken). Verder: Prijsindicatie: Reken voor hout en schroeven ongeveer €800 - €1500, afhankelijk van je keuze. EPDM kost circa €300 - €600 voor een tiny house dak. Totaal materiaalbudget voor de kap: €1500 - €2500.

Stap 1: Voorbereiding en maatvoering van de gordingen

Je begint met de gordingen. Dit zijn de horizontale balken die de zijkant van het dak dragen.

Bij een tiny house kies je vaak voor een zadeldak (twee vlakken) of een lessenaarsdak (één vlak). Wij gaan uit van een zadeldak, omdat dat de meeste ruimte geeft bovenin. Stap 1: Zet de gordingen vast op de top van de wanden.

Gebruik spouwankers of bouten. Boor voor en zorg dat je bouten strak aandraait.

De gordingen liggen nu horizontaal. De hoogte van de nok (het hoogste punt) bepaal je nu. Voor een tiny house is een nokhoogte van 2,80 meter tot 3,20 meter ideaal. Dit hangt af van je maximale buitenhoogte (meestal 4 meter).

Stap 2: Teken de hart-op-hart afstand van je kepers uit. Kepers zijn de balken die schuin lopen van de gording naar de nok.

De standaard afstand is 60 cm hart-op-hart. Dit is sterk genoeg voor de meeste dakplaten. Gebruik een potlood en een lange lat om rechte lijnen te trekken.

Veelgemaakte fout: Vergeet de overstekken niet. Je gordingen moeten aan de uiteinden doorlopen of verlengd worden met een 'strekker' om het overstek (30-40 cm) te dragen.

Doe je dit niet, dan zakken je dakranden door. Tijdsindicatie: 4 tot 6 uur met z'n tweeën.

Stap 2: De spanten (kpers) monteren

Nu bouwen we het skelet van het dak. We werken met zogenaamde 'pre-fab' spanten of zagen ze ter plekke.

Voor een tiny house is zagen ter plekke vaak makkelijker omdat je geen grote werkplaats hebt. Stap 1: Zaag je eerste keper op maat.

De lengte hangt af van de helling (de 'val') van je dak. Een gemiddelde helling is 25 tot 30 graden. Gebruik een gradenboog of een handige truc: een driehoek van 30x70 cm geeft ongeveer 25 graden. Zaag de onderkant (voet) recht en de bovenkant schuin, zodat ie past tegen de nokbalk.

Stap 2: Zet de eerste keper vast. Til hem omhoog, plaats hem in de hoek van gording en nok.

Zet hem vast met een tijdelijke schoren (schuine latjes) zodat hij niet omvalt. Check waterpas en loodrecht. Schroef de keper vast met RVS-schroeven.

Gebruik een 'vloek' (hoekijzer) voor extra stevigheid, of boor schuin door de keper in de gording. Stap 3: Herhaal dit voor de laatste keper aan de andere kant.

Span een lijn tussen de top van de eerste en laatste keper.

Dit is je richtlijn voor alle tussenliggende kepers. Zaag en plaats nu de rest. Hou die 60 cm hart-op-hart aan.

Veelgemaakte fout: Niet waterpas werken. Als je eerste keper scheef staat, bouwt de fout zich op.

Na 5 meter dak zit je 5 cm uit het lood. Gebruik dus echt een waterpas op elke keper.

Tijdsindicatie: 1 dag (6-8 uur) met z'n tweeën.

Stap 3: De nok en het dakbeschot

Het dak is nu kaal. Tijd voor de dakbedekking.

Eerst de dampremmende laag (folie) of het dakbeschot. Wij kiezen hier voor OSB-3 platen (18mm) als dakbeschot. Dit is stevig, werkt makkelijk en is direct een goede ondergrond voor EPDM. Stap 1: De nok.

De nok is de balk op het hoogste punt. Als je kepers schuin gezaagd zijn, passen ze op elkaar.

Zet ze vast met een lange lat aan beide kanten, of gebruik een speciale nokflens.

Zorg dat de nok waterpas is. Dit is de drukste plek op het dak (wind en water), dus maak het stevig. Stap 2: Leg de OSB-platen. Begin onderaan.

De platen moeten precies aansluiten op de kepers. Zaag platen bij waar nodig.

Schroef de platen vast met 5x80 mm schroeven, om de 20 cm. Zet de schroeven in de kepers (niet ertussen laten zweven). Laat de platen over de rand van het dak steken (de overstek) of zaag ze netjes af.

Stap 3: De naden tussen de platen. Dit is cruciaal. De naden moeten op een keper vallen. Werk netjes.

De naad is later de plek waar water het makkelijkst naar binnen loopt als de dakbedekking faalt. Veelgemaakte fout: Te weinig schroeven gebruiken. Een OSB-plaat gaat golven als je te weinig schroeft.

Gebruik genoeg schroeven en draai ze goed aan, maar niet te diep (dan beschadig je de vezels).

Tijdsindicatie: 4 tot 6 uur.

Stap 4: Dakbedekking (EPDM) en afwerking

Je dak is nu klaar voor de daadwerkelijke bescherming. We kiezen voor EPDM (Ethyleen Propyleen Dieen Monomeer).

Het is duurder dan bitumen, maar gaat 40-50 jaar mee en is milieuvriendelijker.

Bij een tiny house is het gewicht belangrijk; EPDM is licht. Houd hier ook rekening mee bij een dakraam plaatsen in je tiny house. Stap 1: Voorbereiding. Maak het OSB schoon en stofvrij.

Breng de contactlijm aan op het OSB én op de EPDM folie. Wacht 10-15 minuten tot de lijm 'tacky' (plakkerig) is. Niet te nat, niet te droog. Stap 2: Leg de EPDM.

Rol de folie uit. Begin in het midden van het dak en werk naar de randen toe.

Druk de folie aan met een zachte borstel of een rubberen wisser. Werk vanuit de kern naar buiten om luchtbellen te voorkomen.

Snijd overtollig materiaal weg met een scherp mes. Stap 3: Afwerking randen. De randen van de EPDM moeten worden vastgezet.

Dit kan met aluminium daktrimmen. Zet deze vast met RVS schroeven op de dakrand.

Dit voorkomt dat de wind de folie los trekt. Vergeet de hemelwaterafvoer niet (pijpje in het midden of aan de zijkant). Boor een gat, lijm de doorvoer vast.

Veelgemaakte fout: Luchtbellen onder de EPDM. Dit ontstaat als je te snel werkt of de lijm verkeerd aanbrengt.

Een luchtbel kan uitzetten door de zon en de folie scheuren. Neem je tijd, werk vanuit het midden.

Tijdsindicatie: 1 dag (inclusief droogtijd lijm). Doe dit bij droog weer en temperaturen boven de 5°C.

Stap 5: Isolatie en afwerking binnenzijde

De kap is waterdicht. Nu moet het comfortabel worden.

Een tiny house moet goed geïsoleerd zijn, anders is het onbewoonbaar in de winter of zomer. Stap 1: Isolatie aanbrengen. De ruimte tussen je kepers is ideaal voor isolatie.

Gebruik PIR-platen (polyisocyanuraat) of glaswol. PIR heeft een hogere isolatiewaarde per cm (Rc-waarde van ongeveer 5,0 per cm).

Zaag de platen op maat (iets groter dan de opening) zodat ze klemmen.

Druk ze tussen de kepers. Stap 2: Dampremmende folie. Dit is essentieel om vochtproblemen te voorkomen. Plaats een aluminium dampremmende folie over de isolatie heen, aan de binnenzijde.

Plak de naden met speciale aluminium tape. Zorg voor een luchtdichte afsluiting.

Stap 3: Dakbeschot binnenzijde. Dit is je plafond. Je kunt kiezen voor wit gipsplaat (strak) of hout (warm).

Veel tiny housers kiezen voor multiplex of vuren planken (15mm dik) voor een warme uitstraling.

Schroef dit vast op de kepers. Werk af met plinten. Veelgemaakte fout: Geen ventilatiespouw laten tussen dakbedekking en isolatie. Je dak moet kunnen 'ademen'.

Zorg dat er onder de EPDM (op het OSB) een luchtstroom is (via ventilatieroosters aan de randen).

Dit voorkomt condensatie en houtrot. Tijdsindicatie: 1 tot 2 dagen.

Veelgemaakte fouten: De top 3

Er zijn een paar valkuilen die je kosten en tijd flink opdrijven.

Let hier extra op. 1. Verkeerde helling berekenen: Een te plat dak (minder dan 15 graden) houdt water vast. Sneeuw blijft liggen en lekt door. Bij een tiny house raad ik een helling van minimaal 25 graden aan, zeker wanneer je een kraan voor de dakconstructie laat komen.

Dit vermindert ook de sneeuwlast op het hout. 2. Hout niet voorbewerken: Zaag je hout op de grond en zet het daarna vast?

Grote kans dat je maten net niet kloppen. Werk met een stabiele zaagtafel.

Meet twee keer, zaag eens. Vooral bij de nok is precisie key. 3. Vergeten aan te sluiten op de wanden: De aansluiting tussen dak en wand is kwetsbaar.

Zorg dat het dakbeschot en de EPDM over de wanden heen doorlopen (minstens 20 cm). Gebruik loodslabben of speciale aansluitprofielen voor de ramen.

Checklist: Is je kap klaar?

Voordat je verder gaat met de binnenkant, loop deze checklist af. Wees streng voor jezelf. Als je ja hebt op alles, is je tiny house kap klaar voor de volgende fase, zoals de wanden en het tijdelijk aansluiten van elektra.

• Waterpas: Staat de nok waterpas? Zijn de gordingen waterpas?
• Stevigheid: Kraakt het hout niet als je erop staat? Zitten er genoeg schroeven in?
• Dakbedekking: Zitten er geen gaten of scheuren in de EPDM? Zijn de naden gelijmd?
• Afwatering: Loopt het water weg van de ramen? Zit de hemelwaterafvoer goed vast?
• Isolatie: Zitten alle platen strak? Zit de folie luchtdicht?
• Veiligheid: Zijn alle schroeven ingedraaid (geen uitstekende punten)?

Dit is het moment om te genieten van het uitzicht vanaf je eigen dak.

Je hebt iets gebouwd dat je beschermt. Dat voelt goed.