Wat is InfluxDB en waarom gebruik je het in een tiny house?
InfluxDB is een tijdreeksdatabase. Klinkt technisch, maar het is simpel: het is een plek waar je metingen opslaat met een tijdstempel.
▶Inhoudsopgave
Denk aan je zonnepaneel opbrengst om 14:02, je batterijspanning om 14:03, en je verbruik om 14:04.
In een tiny house draait alles om zelfvoorzienendheid. Je hebt geen energiebedrijf dat alles voor je regelt. Jij bent de energieleverancier.
Om slim te zijn, moet je weten wat er gebeurt. Zonder data gok je gewoon. Stel je voor: je batterij is leeg om 5 uur ’s nachts. Waarom? Omdat de koelkast te veel stroom vrat terwijl de zon al onder was.
InfluxDB legt deze patronen vast. Je kunt terugkijken en zien: “Ah, tussen 22:00 en 06:00 verbruik ik 800 watt per uur.”
Het werkt samen met Grafana. Dat is de visuele kant.
Je maakt dashboards met mooie grafieken. Zo zie je in één oogopslag of je accu’s het redden deze week. Het is de ruggengraat van je energiebeheer.
Waarom niet gewoon een simpele app? Simpele apps geven alleen het huidige getal.
InfluxDB geeft je het verhaal over tijd. Je ziet trends, pieken en dalen. Dat is essentieel voor off-grid wonen.
De kern van je energiemonitoring: hardware en werking
Om InfluxDB te vullen, heb je sensoren nodig. Je kunt niet zomaar data uit de lucht plukken.
Je moet stroom, spanning en vermogen meten. In een tiny house gaat dit meestal via een ESP32 of Raspberry Pi. De ESP32 is een mini-computer van ongeveer €10 tot €15. Je sluit hem aan op sensoren.
Een veelgebruikte sensor is de SCT-013-000. Dit is een stroomtang die je om de kabel van je zonnepaneel of omvormer klemt.
Hij meet de stroom zonder dat je draden hoeft door te knippen.
Prijs: zo’n €5 tot €10 per stuk. Voor spanning meet je vaak rechtstreeks op je 12V of 24V accubank. Gebruik hier een spanningdeler voor, veiligheid eerst.
De ESP32 stuurt de data via WiFi naar je InfluxDB server. Die server draait vaak op een Raspberry Pi 4 (circa €60-€80) die in de meterkast van je tiny house staat.
De werking is simpel: de ESP32 leest elke seconde de sensor uit. Het stuurt de data naar de InfluxDB. InfluxDB slaat het op als “meetpunt”.
Je geeft elk meetpunt een naam, bijvoorbeeld “solar_production”, en een tag zoals “location=roof”.
Je kunt veel meer meten dan alleen zonnepanelen. Meet de temperatuur in je huis (DS18B20 sensor, €2).
Meet het waterpeil in je tank. Meet het gasverbruik van je CV-ketel (als je die hebt). Alles wordt tijdreeksdata.
Stappenplan: bouw je eigen logging systeem
Je bouwt dit systeem zelf. Het is goedkoper dan kant-en-klare systemen zoals de Victron VRM, en je hebt volledige controle.
Hier is de handleiding voor een basissysteem. Wat heb je nodig:
- Raspberry Pi 4 (4GB RAM is prima) met SD-kaart en voeding (€70).
- ESP32 development board (€10).
- Stroomsensor SCT-013-000 (€5).
- Weerstand en condensator voor de sensor (€2).
- Kabels en breadboard (€5).
Stap 1: Installeer InfluxDB op de Raspberry Pi
Gebruik Docker voor de makkelijkste installatie. Open de terminal op je Pi en typ de commando’s om InfluxDB te draaien. Maak een database aan, noem hem ‘tinyhouse_energy’.
Maak een user aan. Noteer je token; die heb je straks nodig.
Stap 2: Sluit de sensor aan op de ESP32
De SCT-013 heeft een klemmetje. Doe deze om de draad van je zonnepaneel (de plus of min, niet allebei!). Sluit de uitgang van de sensor aan op de ADC pin van de ESP32. Zorg dat je een weerstand gebruikt om de spanning te stabiliseren.
Let op: spanning meten op een 12V systeem vereist een spanningdeler (twee weerstanden) om de ESP32 niet door te branden.
Stap 3: Programmeer de ESP32
Gebruik de Arduino IDE. Schrijf code die de analoge input leest, omrekent naar Ampères (calibratie is key!), en deze via WiFi naar InfluxDB stuurt. Er zijn veel voorbeelden online te vinden voor ‘ESP32 InfluxDB example’.
Pas de code aan je eigen netwerk en database naam aan. Stap 4: Visualiseer met Grafana
Installeer Grafana op de Raspberry Pi (ook via Docker). Koppel Grafana aan je InfluxDB database.
Maak een nieuw dashboard. Voeg een paneel toe en query je data: “SELECT mean(“value”) FROM “solar_production” WHERE time > now() - 7d GROUP BY time(1h)”. Nu zie je een mooie grafiek van je weekproductie.
Varianten: van budget tot premium
Je hoeft niet alles zelf te solderen. Er zijn kant-en-klare oplossingen, maar die zijn vaak duurder. Hier bekijken we drie niveaus voor je tiny house.
Niveau 1: De Doe-Het-Zelf (Budget - €100)
Dit is wat we hierboven beschreven.
Een Raspberry Pi en ESP32. Dit is het goedkoopst en het meest flexibel. Je leert veel. Het nadeel? Het kost tijd.
Je moet code schrijven en fouten oplossen. Als je geen zin hebt in programmeren, sla dit niveau over. Niveau 2: Gebruik een bestaand platform (Midden - €200 - €500)
Je kunt een Home Assistant Yellow kopen (circa €250). Dit is een plug-and-play hub voor je slimme huis.
Home Assistant heeft integraties voor bijna alle energiemeters. Je kunt je data daar opslaan en doorsturen naar InfluxDB.
Dit is makkelijker dan losse ESP32’s programmeren. Een andere optie is een Victron GX device (zoals de Cerbo GX, circa €350). Als je Victron zonnepanelen en accu’s hebt, is dit de beste keuze. Het stuurt automatisch data naar de Victron VRM cloud, maar je kunt het ook uitlezen naar je eigen InfluxDB. Niveau 3: Professioneel energiemanagement (Premium - €800+)
Systemen zoals de Fronius Smart Meter of een Solax inverter met logging dongle.
Deze systemen zijn heel accuraat en veilig. Ze kosten snel €800 tot €1500. Voor de meeste tiny houses is dit te duur, tenzij je een groot zonnesysteem hebt (6kW+). Prijsindicatie per component:
- Stroomtang (SCT-013): €5
- ESP32: €10
- Raspberry Pi 4: €70
- Victron GX (als je Victron spullen hebt): €350
- Home Assistant Yellow: €250
Praktische tips voor je tiny house energiebeheer
Je systeem is draaiende. Nu komt het echte werk: het interpreteren van de data.
Dit is waar je echt geld bespaart en stress voorkomt. Tip 1: Stel alarmen in
Gebruik Grafana of InfluxDB’s chronografie om alerts te maken. Stel een alarm in als je acculading onder de 20% zakt. Of als je zonneproductie nul is terwijl de zon schijnt (dan is er iets mis met je panelen).
Je krijgt een notificatie op je telefoon. Dit redt je accu’s. Tip 2: Focus op piekverbruik In tiny houses zijn het vaak de grote apparaten die het moeilijk maken.
Kijk in je data naar de pieken. Zie je een piek van 2000 watt om 08:00?
Dat is waarschijnlijk je waterkoker en koffiezetapparaat tegelijk. Oplossing: zet ze niet tegelijk aan, of schaf een energiezuinige waterkoker aan (vermijd de goedkoopste van €15). Tip 3: Monitor de nachtverbruik Dit is de belangrijkste grafiek voor off-grid wonen. Hoeveel stroom verbruik je tussen zonsondergang en zonsopgang? Als je nachtverbruik 500Wh is en je accu is 2000Wh, dan red je het makkelijk.
Als het 1500Wh is, moet je isolatie verbeteren of je verbruik aanpassen. Kijk naar je koelkast.
Is die ouder dan 10 jaar? Vervang hem door een D- of A-klasse koelkast (prijs: €400-€800). Dat scheelt vaak 50% in nachtverbruik. Tip 4: Wees realistisch over de data Data liegt niet, maar het zegt ook niet alles.
Een hoge temperatuur in huis betekent niet altijd dat je kachel te hard staat.
Misschien is je isolatie slecht. Gebruik de data om keuzes te maken voor de lange termijn, niet alleen voor het dagelijkse gedrag. Tip 5: Veiligheid gaat boven alles Als je zelf met spanning en stroomtangen werkt, wees voorzichtig. Raadpleeg een elektricien als je niet zeker bent.
Je tiny house is klein, en kortsluiting heeft grote gevolgen. Gebruik altijd geïsoleerde kabels en zekeringen.