Een tiny house bouwen is een avontuur, maar het regelen van je afvalwater is vaak een complex hoofdstuk.
▶Inhoudsopgave
Veel gemeentes eisen een oplossing voor grijs water. Je kunt niet zomaar je douchewater de sloot in laten lopen.
Een grijswaterput is dan de logische stap. Maar hoe groot moet die zijn? En wat is het verschil tussen een bezinkput en een filterput? In dit stappenplan help ik je met de dimensionering zodat je precies weet wat je nodig hebt.
Wat is een grijswaterput precies?
Grijs water is het afvalwater uit je douche, gootsteen en wasmachine. Het bevat geen uitwerpselen (dat is zwart water).
Omdat er geen fecaal materiaal in zit, mag het vaak op een andere manier verwerkt worden dan rioolwater.
Een grijswaterput verzamelt dit water. Je hebt grofweg twee types: een bezinkput en een filterput. Een bezinkput is een simpele opslagtank waar vaste deeltjes kunnen bezinken.
Een filterput is een actief systeem met bacteriën of filters die het water schoonmaken tot het hergebruikt mag worden of de bodem in mag. Waarom is dit zo belangrijk voor jouw tiny house?
Omdat je vaak geen aansluiting op het gemeentelijk riool hebt. Je staat op een perceel zonder nutsvoorzieningen. Of je wilt off-grid leven. Een goed gedimensioneerde put voorkomt stankoverlast, lekkages en problemen met de gemeente. Het is de ruggengraat van je waterhuishouding.
De basis: Dimensionering van je bezinkput
De grootte van je put hangt af van het aantal personen en het waterverbruik. Voor een tiny house met 1 of 2 personen gelden andere regels dan voor een gezin.
De meeste gemeentes hanteren een norm van 100 tot 150 liter water per persoon per dag.
Dit is inclusief douchen, wassen en koken. Een bezinkput moet genoeg volume hebben om het water vast te houden voordat het afgevoerd of gezuiverd wordt. Stel, je bent met z'n tweetjes.
Dan verbruik je ongeveer 250 liter per dag. Voor een week zou je dan 1.750 liter opslagruimte nodig hebben. In de praktijk kiezen tiny housers vaak voor een put van 3.000 tot 5.000 liter. Dit geeft voldoende speling voor periodes dat je langer thuis bent of als de afvoer tijdelijk niet kan.
Een kleine put van 1.500 liter is vaak te krap en leidt tot snelle overstroming.
Een maatwerk tank van 3.000 liter kost ongeveer €800 tot €1.200, afhankelijk van het materiaal (beton of kunststof). Let op de regelgeving.
In Nederland mag je grijs water vaak lozen op een infiltratievoorziening (grond). De put dient dan als buffer. De grondwaterstand speelt hierbij een rol.
Als je perceel laag ligt, heb je een waterdichte put nodig. Een betonnen put is zwaar maar duurzaam.
Een polyethyleen (PE) tank is lichter en goedkoper, maar moet goed verankerd worden om omhoog te drijven bij grondwater.
De filterput: Werking en techniek
Een filterput is de stap verder. Hier zuiver je het water actief.
Dit is nodig als je het water wilt hergebruiken voor bijvoorbeeld de toiletspoeling of de tuin. Of als de gemeente eist dat het water voldoet aan bepaalde zuiveringsgraden voordat het de bodem in gaat. Bij het grijswater in je tiny house recyclen is een helofytenfilter (rietbed) een bekend systeem.
Dit is een bak met grind, zand en riet waar bacteriën het water zuiveren. De werking is simpel maar effectief.
Het grijs water stroomt door de wortels van het riet. De bacteriën breken vetten en zeepresten af.
De grootte van zo'n filter hangt af van de waterbelasting. Een vuistregel is 1 vierkante meter filteroppervlak per persoon. Voor 2 personen is een filter van 2 tot 3 vierkante meter nodig. Dit is vaak te groot voor een klein perceel.
Daarom kiezen veel tiny housers voor compacte filtersystemen zoals de Aquacell of een helofytenfilter in een kruiwagen (voor extreem kleine huizen). Er zijn ook mechanische filters, vaak in combinatie met een slimme regenwateropvang voor je tiny house.
Een voorbeeld is de "Grijswater Recycler" van Tiny House leveranciers. Deze filters het water in een compacte unit. De kosten liggen hoger: een compact filter systeem kost tussen de €1.500 en €3.000. Een helofytenfilter kost minder in materiaal (€500 - €1.000) maar vergt meer grondoppervlak en onderhoud (schoonmaken van de put).
Varianten en prijsindicaties per model
Er zijn verschillende manieren om je grijswater te verwerken. De keuze hangt af van je budget en hoe off-grid je wilt zijn.
- De klassieke infiltratieput (bezinkput): Een gesloten tank met een infiltratiering. Water loopt langzaam de grond in. Kosten: €1.000 - €2.500 inclusief graafwerk. Merk: Wavin of Polypipe.
- Helofytenfilter: Een rietveld. Ziet er mooi uit, werkt biologisch. Kosten: €1.200 - €2.000 (zonder installatie). Let op: het vergt 4-6 weken voordat het filter actief is (inrijden).
- Compacte recycler (off-grid): Een gesloten systeem met membraanfilters. Kosten: €2.000 - €4.000. Merk: Hydraloop (duurder, maar zeer efficiënt) of ClearFox.
- Zelfbouw opzet: Een oude IBC-container (1.000L) als buffer, met een zelfgemaakte filterput erachter. Kosten: €300 - €600. Dit is de budget optie, maar vergt technische kennis.
De installatiekosten zijn vaak het grootste deel. Graven kost al snel €500 tot €1.000, afhankelijk van de bereikbaarheid van je perceel. Als je zelf graaft, bespaar je veel geld, maar zorg dat je leidingen diep genoeg legt (minimaal 60 cm onder het maaiveld) om vorstschade te voorkomen.
Praktische tips voor plaatsing en onderhoud
Plaats de put nooit te dicht bij je fundering. Een afstand van 2 tot 3 meter is veilig om lekkages te voorkomen. Zorg dat de put bereikbaar is voor een wagen of aanhanger voor onderhoud.
Je wilt niet door je tuin moeten sjouwen met zware slangen. Leg de leidingen met voldoende afschot (minimaal 1:50) zodat het water makkelijk stroomt zonder te verstoppen.
Onderhoud is essentieel. Een bezinkput moet eens per jaar geleegd worden.
Dit kun je doen met een vuilwaterwagen of door de put leeg te pompen naar een andere opvang (als je een recycler hebt). Bij een helofytenfilter moet je de bovenlaag (het grind) eens in de 5 jaar vervangen. Bij compacte filtersystemen vervang je de filters cartridges volgens de handleiding, meestal elke 6 tot 12 maanden.
Een veelgemaakte fout: het vergeten van de geur. Een grijswaterput kan gaan stinken als er te veel vet in zit.
Gebruik een vetafscheider voor je gootsteen. Dit is een kleine investering (€50 - €100) die geurproblemen voorkomt. Zorg ook voor voldoende ventilatie in de put, maar sluit deze goed af tegen muggen en ongedierte.
Conclusie: Kies wat bij je levensstijl past
De keuze voor een bezinkput of filterput hangt af van je situatie.
Wil je simpel en goedkoop? Kies dan voor een bezinkput met infiltratie, mits de grondwaterstand en gemeente dit toestaan. Dit is, naast een goede grondwater aanpak rondom je fundering, de meest basale oplossing voor een tiny house.
De kosten zijn beperkt en het onderhoud is minimaal. Wil je volledig off-grid of water besparen?
Dan is een filterput of recycler de betere keuze. Je kunt het water hergebruiken voor je toilet of tuin.
Dit scheelt enorm in je waterverbruik. Het is duurder in aanschaf (vanaf €1.500), maar op de lange termijn duurzamer. Check altijd eerst de gemeentelijke regels voordat je koopt. Soms is een vergunning nodig voor het plaatsen van een grijswaterput. Met de juiste dimensionering en een beetje technisch inzicht los je deze uitdaging makkelijk op.