Een tiny house en een elektrische auto: het is de droom van veel minimalistische minimalist die duurzaam wil leven. Je wilt vrij zijn, niet afhankelijk zijn van het energienetwerk, maar je auto moet natuurlijk ook opladen.
▶Inhoudsopgave
Een laadpaal op zonnepanelen lijkt dan de heilige graal. Maar hoe werkt dat precies? En is het wel haalbaar zonder een technische studie te volgen? Laten we eens kijken naar hoe je dit voor elkaar krijgt.
Wat is een laadpaal op zonnepanelen?
Een laadpaal op zonnepanelen is in feite een slimme laadoplossing die de energie die je zonnepanelen opwekken direct gebruikt om je elektrische auto te laden.
In plaats van dat je stroom van het net haalt, gebruik je je eigen opgewekte zonne-energie. Dit noem je ook wel 'dynamic load balancing' of 'zonnestroom laden'. In een tiny house context is dit extra interessant omdat je vaak off-grid wilt of semi-off-grid bent.
Je hebt geen zin om een dure aansluiting op het net te regelen. Je wilt je eigen stroom opwekken, opslaan in een accu en die accu gebruiken om je auto te vullen.
Het systeem meet continu hoeveel zonne-energie er beschikbaar is en past de laadsnelheid van je auto daarop aan.
Het grote voordeel is dat je je eigen, gratis stroom gebruikt in plaats van dure netstroom. Bovendien ontlast je het elektriciteitsnet, wat steeds belangrijker wordt. Zonder een dure netwerkaansluiting kun je toch je auto volgooien. Wel vraagt het om de juiste apparatuur en een slimme installatie.
Waarom is dit essentieel voor jouw tiny house?
Veel tiny houses staan op plekken waar geen stroomaansluiting is of waar een aansluiting extreem duur is (denk aan een stukje weiland of bos).
Een laadpaal op zonnepanelen lost dit op. Je bent niet afhankelijk van een energiebedrijf. Je bent je eigen energieleverancier.
Dat geeft een enorm gevoel van vrijheid. Daarnaast is het financieel slim.
Stroom van het net kost al gauw 40 tot 50 cent per kWh.
Je eigen zonne-energie kost je, na afschrijving van de installatie, nog maar een paar cent. Rijd je gemiddeld 15.000 kilometer per jaar? Dan bespaar je al snel honderden euros per jaar. Bovendien ben je minder vatbaar voor stijgende energieprijzen.
Er is ook een uitdaging: je hebt voldoende zonnepanelen en accucapaciteit nodig. Een auto slurpt energie.
Een gemiddelde EV verbruikt ongeveer 1 kWh per 6 tot 7 kilometer. Om een accu van 40 kWh vol te laden, heb je dus veel zonne-energie nodig. Dit werkt prima in de zomer, maar in de winter wordt het lastiger. Realisme is hier belangrijk.
De kern: werking en specifieke details
Het systeem bestaat uit drie hoofdonderdelen: zonnepanelen, een omvormer/accusysteem en een slimme laadpaal. De zonnepanelen wekken stroom op.
Die stroom gaat naar een hybride omvormer die de stroom geschikt maakt voor je huis en auto. Als je geen auto laadt, gaat de stroom naar je thuisbatterij. De magie zit in de slimme laadpaal.
Een voorbeeld is de Zaptec Go of de Alfen Eve Double.
Deze laadpalen kunnen meten hoeveel stroom er op dat moment wordt opgewekt en hoeveel er in huis wordt verbruikt. Stel, je kookt elektrisch en de zon schijnt fel. De laadpaal ziet dat er nog 3 kW over is en geeft de auto precies die 3 kW. Zo laad je nooit op kosten van je accu of het net.
Wil je echt off-grid? Dan kies je voor een systeem met een groot accupakket, bijvoorbeeld een Powerwall of een Victron Energy systeem.
Je laadpaal haalt de stroom uit de accu. Dit werkt het best als je een 'buffer' bouwt. Je laad de auto alleen op als de accu vol is (of bijna vol) overdag. 's Nachts laad je niet, tenzij je een extreem grote accu hebt.
Varianten en modellen met prijzen
Er zijn verschillende manieren om dit aan te pakken, afhankelijk van je budget en technische kennis. We onderscheiden drie niveaus. Voor de tech-savvy tiny house bewoner die graag zelf knutselt.
Budget: De 'Doe-het-zelf' oplossing
Je koopt losse componenten. Een goede optie is de Shelly EM (€60) in combinatie met een simpele laadpaal zoals de EVBox Elvi (€800 - €1.100).
De Shelly meet de stroom die je teruglevert aan het net (of uit de accu haalt) en schakelt de laadpaal aan/uit of past de snelheid aan via een Modbus communicatie. Kostenindicatie: Zonnepanelen (3kW set): €2.000, Accu (5kWh DIY): €2.500, Laadpaal: €1.000. Totaal: ± €5.500. Dit is exclusief installatie.
Middenklasse: Geïntegreerde systemen
Dit is de meest betrouwbare optie voor een tiny house. Kies voor een merk dat alles integreert, zoals SMA of Fronius in combinatie met een Zaptec Go. Deze systemen communiceren naadloos, zeker als je kiest voor een moderne generatie zonnecellen.
De Zaptec Go heeft een ingebouwde 'solar boost' functie. Je sluit hem aan op je bestaande zonne-omvormer en klaar. Kostenindicatie: Hybride omvormer (SMA Sunny Boy Smart Energy): €1.500, Accu (8kWh): €4.000, Zaptec Go laadpaal: €1.200.
Premium: Volledig off-grid met V2G
Installatie door elektricien: €1.500. Totaal: ± €8.200. Voor wie echt los wil. Een Victron Energy systeem met een grote Lithium-ijzerfosfaat accu (15kWh+) en een Wallbox Quasar. De Wallbox Quasar is een V2G (Vehicle-to-Grid) laadpaal.
Dit betekent dat je auto niet alleen laadt, maar ook stroom terug kan leveren aan je huis tijdens een piekbelasting of als de zon niet schijnt. Dit is complex en duur. Kostenindicatie: Victron systeem incl. accu: €10.000+, Quasar laadpaal: €2.500. Installatie: €2.500. Totaal: ± €15.000+.
Praktische tips voor jouw installatie
Als je een tiny house bouwt of verbouwt, begin dan met de energiebehoefte. Bereken hoeveel kWh je auto verbruikt per dag en hoeveel je huis verbruikt.
Een tiny house verbruikt vaak minder dan een normaal huis (3-6 kWh per dag), maar een auto verbruikt veel (10-20 kWh voor 100 km). Je hebt dus flink wat zonnepanelen nodig, minimaal 6 tot 8 panelen (2.5 kWp) om serieus te laden. Denk bijvoorbeeld aan een carport met zonnepanelen om je oppervlakte slim te benutten.
Zorg voor de juiste netaansluiting. Als je volledig off-grid bent, hoef je geen zware aansluiting, maar als je wel aangesloten bent op het net (bijvoorbeeld een 1-fase 16A aansluiting), let dan op de limieten.
Een slimme laadpaal voorkomt dat je de hoofdzekering eruit gooit wanneer je oven en de auto tegelijk aan staan. Denk na over de locatie van de laadpaal. In een tiny house is elke meter ruimte kostbaar.
Een wandgemonteerde laadpaal aan de buitenkant of in een schuur is vaak de beste optie. Zorg dat de kabels netjes weggewerkt zijn en beschermd tegen weer en wind.
Veelgemaakte fout: te weinig accucapaciteit inslaan. Een auto laadt met 3.7 kW (1-fase) of 11 kW (3-fase).
Een kleine accu van 5 kWh is dan in minder dan 2 uur leeg. Zorg dat je accu minimaal de helft van je dagelijkse autogebruik kan bufferen, of reken erop dat je soms toch moet bijladen van het net.
Conclusie
Een laadpaal op zonnepanelen in je tiny house is een geweldig concept, maar voor EV opladen met slimme laadstrategieën is een goede planning essentieel.
Het is geen 'plug and play' oplossing. Je moet rekening houden met je energiebehoefte, je budget en de techniek. Kies voor een systeem dat bij je past: een simpel systeem voor de beginner of een geavanceerd Victron systeem voor de professional. Onthoud dat je in de winter altijd minder zon hebt.
Plan in dat je in de winter soms wel van het net moet laden, of accepteer dat je minder kilometers maakt. Met de juiste setup ben je echter voor een groot deel van het jaar energie-onafhankelijk en rijd je op zonnestroom. Dat is de moeite waard.