Tiny house accu DoD dagelijks: effect op LiFePO4 levenscyclus

Een accu in je tiny house is meer dan een stroomvoorziening; het is je hartslag. Zonder accu ben je namelijk geen off-grid-woning, maar een caravan met ramen.

De manier waarop je ermee omgaat, bepaalt hoe lang je plezier hebt van je LiFePO4-batterij.

Vooral de diepte van ontlading (DoD) is de sleutel. Je leest het overal, maar wat betekent het nu echt voor jouw dagelijkse leven en de levensduur van je accu?

Wat is DoD en waarom is het je nieuwe beste vriend?

DoD staat voor Depth of Discharge, ofwel de diepte van ontlading. Simpel gezegd: hoeveel procent van je acculading je gebruikt.

Als je een accu van 100 kWh volledig leegtrekt tot 0%, is je DoD 100%.

Laat je hem nooit zakken onder de 50%? Dan is je DoD 50%. Waarom boeit dit? Omdat elke accu een beperkt aantal 'lade-ontlaadcycli' heeft.

Dit is je totale energie-voorraad voor de hele levensduur. Een cyclus is één keer volledig laden en ontladen.

De relatie is simpel: hoe dieper je dagelijks ontladt (hoe hoger je DoD), hoe sneller je deze 'cyclus-voorraad' opgebruikt. Je betaalt als het ware met levensduur voor directe energie. Voor LiFePO4-accu's (Lithium IJzer Fosfaat) gelden andere regels dan voor de oude loodzuur-accu's. Waar die laatste grof werden beschadigd door diep te ontladen, is LiFePO4 een stuk stoerder.

Toch is de basiswet van de chemie niet te omzeilen: minder diep ontladen, betekent langer leven.

Het is de fundament van je energie-strategie.

De magische grens van 80% en hoe je dagelijks leven eruitziet

Veel experts adviseren voor LiFePO4 een maximum DoD van 80%. Dit betekent dat je de accu tot 20% van zijn capaciteit leeg mag trekken. Waarom niet 100%?

Omdat de allerlaatste procenten de meeste spanningsschade aanrichten en de cellen onnodig opwarmen. Door op 20% te stoppen, spaar je de accu aanzienlijk. Wat betekent dit in de praktijk?

Stel, je hebt een 5 kWh accubank. Bij 80% DoD mag je 4 kWh gebruiken.

Dat is genoeg voor een avond lampen, laptop en een waterpomp. De rest bewaar je voor de volgende dag.

Je leert als het ware je eigen energie-gedrag aanvoelen. Waar gaat je stroom heen? Is die airfryer nu echt nodig? De impact op de levensduur is extreem groot.

Bij een dagelijkse DoD van 80% gaat een kwalitatieve LiFePO4-accu zo'n 3000 tot 5000 cycli mee. Bij een dagelijkse DoD van 50% schiet dat omhoog naar 6000 tot 10.000 cycli.

Reken je dat uit? Dan verdubbelt of verdrievoudig je feitelijk de levensduur van je investering, simpelweg door je verbruik iets te matigen.

De realiteit van een off-grid weekend: een casestudy

Laten we een zondagmiddag in je tiny house bekijken. Je bent net terug van een wandeling.

De zon schijnt nog een beetje, de accu staat op 90%. Je zet de waterketel aan voor thee (2000 watt) en de koffiemachine draait (1200 watt). De accu zakt in een half uur naar 70%.

Het is herfst, de zon gaat vroeg onder. Je kookt inductie (2 kW) en zet de verlichting aan.

Je partner doet de afwas met warm water. Tegen 20:00 uur kijk je op je monitor: de accu staat op 40%.

Je hebt dus een DoD van 60% bereikt. Dit is een prima dag. Je hebt comfort gehad en je spaart je accu. Stel nu dat je in de winter bent na een bewolkte dag.

Je begint met 30% en je moet noodgedwongen tot 10% ontladen om te kunnen koken en je telefoons op te laden. Je DoD is 90% geweest.

Dit is een 'zware' cyclus. Doe je dit elke dag, dan slijt je accu veel sneller. Dit is de uitdaging van off-grid leven: je bent afhankelijk van je eigen energiebalans.

Prijskaartje: investeren in capaciteit is investeren in levensduur

De makkelijkste manier om je DoD laag te houden, is simpelweg meer capaciteit kopen. Een grotere accubank betekent dat je met hetzelfde verbruik een veel lagere DoD per dag hebt.

Dit is vaak slimmer dan een kleiner systeem constant op de rand van de afgrond pushen. Laten we kijken naar prijzen voor LiFePO4 modules (2024). Een losse 5 kWh module van een merk als Pylontech of Dyness kost ongeveer €1.500 - €2.000.

Om die te laten werken, heb je een omvormer nodig (zoals een Victron MultiPlus-II, ca. €1.000) en een BMS (Battery Management System, vaak inbegrepen).

Totaal voor een basis 5 kWh systeem: rond de €3.000 exclusief installatie. Voor een comfortabel tiny house met een normaal verbruik (koken, koelen, werken) wordt 10 kWh vaak als minimum gezien. Een systeem van 10 kWh (bijv. twee Pylontech US5000) kost ongeveer €3.000 - €3.500 aan cellen, plus de omvormer en installatie.

Totaal zit je dan rond de €5.000 - €6.000. Dat is flink geld, maar het bespaart je een hoop stress en het verlengt de levensduur van je accu aanzienlijk.

Praktische tips om je DoD laag te houden (zonder in te leveren op comfort)

De truc is slim verbruiken op het juiste moment. Probeer je zware verbruikers (koken, water verwarmen) te laten draaien als de zon volop schijnt en je accu vol is.

Gebruik 's avonds de reststroom van de dag. Dit heet 'load shifting' en het is de heilige graal van off-grid leven.

Koop een monitoringsysteem dat je waarschuwt. Een Victron GX of een Bluetooth Dongle op je accu is essentiel. Zodra je ziet dat je onder de 30% (70% DoD) zakt, moet je actie ondernemen: stop met koken, zet de verwarming uit of start een hulpgenerator.

Wees proactief, niet reactief. Overweeg een kleine 'nood-accu'.

Sommige tiny housers hebben een aparte, kleinere 12V accu voor de verlichting en router. Deze kan je altijd laten draaien, terwijl je de grote 48V accu voor de zware dingen gebruikt. Of nog beter: zorg voor een backup. Een simpele bus met een tweedehands accu die je bij extreme nood kunt aansluiten, redt je van een complete stroomuitval en voorkomt dat je je hoofdaccu diep moet ontladen.