Je staat op het punt om je tiny house te bekleden met thermowood. Mooie keuze.
▶Inhoudsopgave
Die warme, gouden gloed en het milieuvriendelijke verhaal passen perfect bij het tiny house leven. Maar dan komt de volgende vraag: moet je die gevelbekleding behandelen met olie?
Het antwoord is niet zo simpel als een ja of nee. Het hangt af van wat je wilt bereiken, hoe je tiny house eruit moet zien en hoeveel onderhoud je wilt doen. Laten we dit samen uitzoeken, zodat je geen geld verspilt aan onnodige producten of later spijt krijgt van een verkeerde keuze.
Wat is thermowood eigenlijk?
Thermowood is geen chemisch behandelde houtsoort. Het is een natuurlijk proces waarbij grens of vuren hout wordt verwarmd tot ongeveer 180 tot 210 graden Celsius.
Dit gebeurt in een afgesloten ruimte met stoom. Het doel? Het hout stabiel maken en bestand tegen vocht en schimmels. De hitte verandert de structuur van het hout op cellulair niveau.
Het vochtgehalte daalt drastisch en de houtvezels krimpen en zetten minder uit. Voor je tiny house betekent dit een gevelbekleding die minder snel kromtrekt of splijt.
Het is een duurzame optie omdat er geen chemicaliën worden gebruikt, alleen hitte.
In Nederland is thermowood vooral populair omdat het bestand is tegen ons wisselende klimaat. Denk aan regen, vorst en zon. Het is een stuk duurzamer dan standaard geïmpregneerd vuren, maar het is geen onderhoudsvrij materiaal. Dat is een misverstand dat we meteen de wereld uit helpen.
Waarom zou je thermowood behandelen?
Thermowood is van nature beter bestand tegen rot en schimmel dan normaal hout.
Toch is het niet volledig ongevoelig voor de elementen. Zonder behandeling zal het hout na verloop van tijd vergrijzen.
Dat geeft een mooie, natuurlijke uitstraling, vergelijkbaar met hardhout. Veel tiny house bewoners kiezen voor deze vergrijsde look omdat het naadloos past in de natuurlijke omgeving. Het is onderhoudsarm in de zin dat je het niet elk jaar hoeft te behandelen. Maar er is een maar.
Als je de warme, houten kleur wilt behouden, moet je het behandelen.
Zonlicht (UV-straling) breekt het lignine in het hout af, wat leidt tot verkleuring. Daarnaast beschermt een olie of beits de gevel tegen vuil en groene aanslag. In een vochtige omgeving, zoals aan de Nederlandse kust of in een bosrijke omgeving, kan onbehandeld thermowood sneller vuil aantrekken. Een behandeling verlengt de levensduur aanzienlijk, soms wel tot 15 jaar extra.
De kern van de zaak: wel of geen olie?
Hier komt het antwoord op je hoofdvraag. Voor thermowood gevelbekleding is het vaak aan te raden om het wél te behandelen, maar niet altijd met olie.
De keuze hangt af van het type product en het gewenste resultaat.
Er zijn drie hoofdopties: niets doen (laten vergrijzen), olie aanbrengen, of een speciale beits gebruiken. Laten we de werking per optie bekijken. Optie 1: Geen behandeling (laten vergrijzen)
Dit is de meest onderhoudsvriendelijke optie. Je laat het thermowood zijn gang gaan.
Binnen een jaar tot anderhalf jaar wordt de gevel mooi zilvergrijs. Het hout krijgt een prachtige, rustieke uitstraling. Het grote voordeel is dat je geen geld en tijd kwijt bent aan schilderen. Je hoeft alleen af en toe schoon te spuiten met water om vuil en aanslag te verwijderen.
Dit is perfect voor tiny houses die een robuuste, natuurlijke uitstraling moeten hebben.
De warmte-isolatie van het hout blijft gewoon goed. Optie 2: Olie aanbrengen
Olie dringt diep in het hout en voedt het van binnenuit. Het geeft een warme, diepe gloed aan het hout en behoudt de oorspronkelijke kleur.
Olie is waterafstotend en vuilwerend. Je kunt kiezen voor een transparante olie of een kleurolie. Voor thermowood wordt vaak een speciale thermowood-olie of dekkende beits aangeraden.
Let op: olie moet je regelmatig bijwerken. In de praktijk betekent dit elke 2 tot 4 jaar, afhankelijk van de weersbelasting.
Als je in een zonnige, droge streek woont, slijt de olie sneller. Optie 3: Beits of lak
Een beits vormt een film op het hout. Dit beschermt het oppervlak harder tegen UV-straling en vocht dan olie. Beits is ideaal als je een specifieke kleur wilt behouden, zoals een donkere tint.
Voor thermowood is het belangrijk om een beits te kiezen die specifiek geschikt is voor thermisch gemodificeerd hout. Niet alle beitsen hechten even goed.
De levensduur van een beitslaag is langer dan olie, vaak 5 tot 7 jaar.
Het nadeel is dat het onderhoud arbeidsintensiever is als de laag eenmaal moet worden vervangen; je moet het oude laagje eerst afschuren.
Prijzen en merken voor je tiny house gevel
De keuze voor een behandeling hangt ook af van je budget. Thermowood zelf is al een stukje duurder dan standaard vuren.
De kosten voor de behandeling komen daar nog bovenop. Hieronder een overzicht van de kosten voor materialen, exclusief arbeid.
De prijzen zijn indicaties voor de Nederlandse markt (2023/2024). Thermowood gevelbekleding (basis)
- Budget: Vuren thermowood (Fins of Russisch) kost ongeveer €35 - €50 per m2. Dit is de meest voorkomende keuze voor tiny houses.
- Middenklasse: Thermowood van Noord-Europese kwaliteit (bijv. van leveranciers als ThermoWood Nederland of Woodbase) kost €50 - €70 per m2. Dit hout heeft minder noesten en is stabiler.
- Premium: Thermowood met een specifieke afwerking of afmetingen (bijv. brede planken van 20cm) kan oplopen tot €80+ per m2. Behandeling: Olie en Beits
- Transparante olie: Een liter olie (geschikt voor thermowood) kost €15 - €25.
Eén liter dekt ongeveer 8 tot 12 m2, afhankelijk van de poreusheid van het hout. Voor een gemiddeld tiny house (40m2 gevel) ben je dus €100 - €200 kwijt aan olie, vergelijkbaar met de kosten om Red Cedar gevelbekleding te behandelen.
- Kleurige beits: Een emmer dekkende beits (10 liter) kost €50 - €80. Merken zoals Sikkens (Cetol) of Woodcare hebben specifieke lijnen voor thermohout. Een liter beits dekt ongeveer 10m2 per laag.
Je hebt meestal twee lagen nodig. Reken op €150 - €250 aan materiaal voor de gehele gevel.
- Speciale Thermowood coatings: Er zijn speciale coatings die UV-blockers bevatten.
Deze zijn iets duurder (€30 per liter), maar gaan langer mee. Arbeidskosten (als je het uitbesteed)
Als je de gevel wilt laten oliën of beitsen door een professional, reken dan op €30 - €50 per m2. Dit is inclusief materiaal en arbeid.
Voor een tiny house van 40m2 kost dat al snel €1.200 - €2.000 extra. Veel tiny house bouwers kiezen daarom voor de doe-het-zelf-optie. Het is prima te doen met een kwast of roller, mits je de juiste voorbereiding treft.
Praktische tips voor behandelen
Als je besluit om je thermowood te behandelen, doe het dan goed.
Een verkeerde behandeling kan leiden tot lelijke vlekken of houtrot. Hier zijn concrete stappen die je nu kunt nemen. 1. Kies het juiste moment
Behandel nooit thermowood als het net geïnstalleerd is.
Het hout heeft een vochtgehalte van ongeveer 6-8%. Laat het minimaal 4 tot 6 weken acclimatiseren aan de buitenlucht.
In de praktijk betekent dit: gevelbekleding monteren, en dan een maand wachten met oliën.
Als je te snel begint, sluit je het vocht op en kan het hout gaan rotten van binnenuit. 2. Voorbehandeling is essentieel
Schuur het hout licht op (korrel 120) om eventuele verkleuringen of oneffenheden te verwijderen. Maak het daarna grondig schoon met water en een borstel om zaagstof en vuil te verwijderen. Laat het volledig drogen.
Als je dit overslaat, hecht de olie of beits niet goed en loop je het risico op blaarvorming bij regenweer. 3. Gebruik de juiste applicatie
Voor olie: gebruik een kwast of roller.
Werk altijd in de richting van de houtnerf. Veeg overtollige olie na 15 minuten weg met een doek; anders blijft het plakkerig. Voor beits: gebruik een spuitpistool voor een egaal resultaat, of een vachtroller.
Let op de randen van de planken; hier trekt water het snelst naar binnen.
Behandel deze extra. 4. Onderhoudsschema
- Olie: Controleer elk jaar. Als water niet meer intrekt maar op het oppervlak blijft liggen, is het tijd om lokaal bij te werken.
Volledig oliëren doe je eens in de 3-4 jaar.
- Beits: Controleer op barstjes of slijtageplekken.
Bij kleine beschadigingen schuur je lokaal op en lak je bij. Een volledige renovatie is nodig na 5-7 jaar.
- Onbehandeld: Spoel af en toe af met water om groene aanslag te voorkomen. Gebruik geen hogedrukreiniger; die beschadigt de toplaag van het thermowood. 5.
Veelgemaakte fouten
Een fout die ik vaak zie: het behandelen van thermowood bij temperaturen onder de 5 graden of in de volle zon. De verf droogt te snel of te langzaam en hecht niet goed.
Ook het vergeten van de achterkant van de planken is een gevaar.
Thermowood is behandeld, maar de zijkanten en achterkant zijn dat niet. Als je de gevelbekleding vastmaakt, zorg dan dat de achterkant geventileerd wordt of licht behandeld is om vochtproblemen te voorkomen; lees meer over de levensduur van thermowood gevelbekleding voor een duurzaam resultaat. Uiteindelijk is de keuze persoonlijk. Wil je een warme, onderhoudsintensieve uitstraling? Kies voor olie.
Wil je een stoere, grijze look die jaren meegaat? Laat het vergrijzen. En wil je een specifieke kleur behouden met minimale moeite op de lange termijn?
Ga voor een kwalitatieve beits. Wat je ook kiest, Thermowood gevelbekleding op een tiny house blijft een prachtige keuze. Het geeft karakter en duurzaamheid. En dat is precies wat je wilt als je je droom realiseert.