Een tiny house bouwen is één ding. Maar hoe hou je in godsnaam je energieverbruik bij zonder gek te worden? Je bent net klaar met timmeren, je zonnepanelen liggen erop, en dan wil je weten: doet die koelkast het wel efficiënt?
▶Inhoudsopgave
Smappee is een naam die je vaak hoort voorbij komen. Een Vlaams bedrijf dat zich heeft gespecialiseerd in slimme energiemeting.
In een tiny house is elke watt tellend. Je hebt geen oneindige buffer van het net.
Daarom testte ik de Smappee Infinity. Is het wat voor jouw op maat gemaakte woning? Hieronder lees mijn review en hoe je hem installeert.
Waarom een energiemonitor in je tiny house?
In een gewoon huis kijk je eens per jaar naar je energierekening. In een tiny house is energie een dagelijks gespreksonderwerp.
Zit je batterij vol? Kan je de wasmachine aan? Is de zonnestraal genoeg om je koffiezetapparaat aan te zetten?
Zonder data gok je gewoon. En gokken leidt tot lege accu’s en frustratie.
De Smappee Infinity is een energiemonitor die realtime meet wat je opwekt, verbruikt en teruglevert. Het bijzondere aan de Infinity-lijn is dat het werkt met modulaire componenten. Je begint met een basisstation en voegt sensoren toe naarmate je systeem groeit.
Dit is ideaal voor tiny house bewoners die hun installatie vaak uitbreiden. Misschien begin je nu met zonnepanelen en een propane boiler, maar bouw je later een batterijbak bij.
Deze monitor geeft je inzicht via een app op je telefoon. Je ziet niet alleen hoeveel stroom je verbruikt, maar ook wanneer en waardoor.
Dat is het verschil tussen een domme meter en een slimme bespaarhulp.
De hardware: wat heb je nodig?
De Smappee Infinity bestaat uit een paar kerncomponenten. Allereerst het Infinity Home Station.
Dit is het brein van de set. Je hangt dit in je meterkast (of wat daarvoor door moet gaan in je tiny house). Het stuurt de data naar de cloud en je app.
Voor de meting zelf gebruik je CT-klemmen (Current Transformers). Dit zijn klemmen die je om de aders van je groepen klemt.
Ze meten de stroomsterkte zonder dat je de draad hoeft door te knippen. Handig. In een tiny house heb je vaak maar een paar groepen. Denk aan verlichting, stopcontacten, en eventueel een aparte groep voor je kookplaat of warmtepomp.
Ben je off-grid? Dan is de Smappee Solar versie interessant.
Deze meet specifiek de opbrengst van je zonnepanelen en koppelt dat aan je verbruik.
Als je geen aansluiting op het openbare net hebt, wil je precies weten of je genoeg opwekt voor je accucapaciteit. De installatie vereist wel dat je de juiste spanning meet. Een tiny house heeft vaak 230V systemen, maar sommige off-grid systemen draaien op 12V of 24V DC. Smappee is primair ontworpen voor 230V AC systemen.
Houd daar rekening mee. Prijsindicatie: Een Smappee Infinity startset (Home Station + 1 of 2 CT-klemmen) kost rond de €250 tot €350. Extra sensoren (zoals een watermeter sensor of extra stroomklemmen) kosten ongeveer €50 tot €80 per stuk.
Stap-voor-stap installatie in een tiny house
De installatie is redelijk straightforward, maar in een tiny house werk je vaak in krappe ruimtes. Meet alles dubbel. Hier is hoe je het aanpakt.
1. De voorbereiding
Wat heb je nodig? Een boormachine, een kruiskopsschroevendraaier, en een spanningzoeker.
Belangrijk: zorg dat je groepenkast toegankelijk is. In veel tiny houses zit de meterkast verstopt achter een wandje of in een keukenkastje. Zorg dat je er goed bij kunt zonder alles open te breken.
Check of je genoeg ruimte hebt in je DIN-rail (de metalen strip waar de automaten op zitten). De Smappee module moet daarop geklikt worden.
2. De Smappee monteren
Heb je geen DIN-rail? Die moet je eerst installeren. Kosten: ongeveer €15. Klik het Infinity Home Station op de DIN-rail. Zorg dat het apparaat stabiel zit.
Vervolgens installeer je de CT-klemmen. Dit is het spannendste deel.
Je moet de klem om de fasedraad van je groepen leggen. De meeste tiny house eigenaren hebben een zekeringkast met automaten. Let op: de klem heeft een pijltje.
Dat pijltje moet richting de stroomtoevoer wijzen (dus van de zekering naar de verbruiker). Als je hem omdraait, klopt de meting niet.
Voor een tiny house met 3 groepen (verlichting, wandcontactdozen, keuken) leg je drie klemmen. Voor de zonnepanelen leg je een klem op de uitgang van je omvormer. Zo zie je precies wat je opwekt.
De Smappee heeft wifi nodig. In een tiny house kan het signaal zwak zijn als je dikke houten muren hebt of als je ver van de router staat.
3. Aansluiten op het netwerk
Gebruik een wifi-versterker of, nog beter, trek een kabeltje naar de meterkast als dat kan.
De Smappee Infinity heeft een ethernetpoort voor een bedrade verbinding. Dat is stabieler. Download de Smappee app. Maak een account aan.
4. Configureren in de app
De app loodst je door de installatie. Je scant de QR-code op het apparaat.
Vervolgens geef je aan welke groep welke is (bijv. "Koelkast", "Verwarming", "Algemeen"). Hier begint het nuttige werk. Zet een dag je normale apparaten aan en kijk wat de app zegt. Zie je een piek van 2000W?
Dan weet je dat je kookplaat aanslaat. Zie je een constante lage baseline van 50W?
Dat is waarschijnlijk je router en standby apparaten.
Veelgemaakte fouten bij Smappee installaties
Ik heb de fouten gezien in de praktijk. Voorkom deze problemen om je eigen zenuwen te sparen.
Fout 1: De verkeerde groep meten.
Veel tiny house bouwers schakelen later nog wat groepen om.
Ze vergeten de CT-klem dan te verplaatsen. Resultaat: je app laat zien dat je 500W verbruikt, maar in werkelijkheid is het 1500W omdat je de kookplaat op een andere groep hebt gezet die niet gemeten wordt. Oplossing: label direct je groepen en houd de app bij zodra je iets aan je installatie verandert.
Fout 2: Wifi-problemen negeren.
Een tiny house van staal of met aluminium folie isolatie (Houtskool of damp-open folie) kan een faradaykooi-effect hebben. Je wifi-signaal knapt er niet van op.
Als de Smappee geen verbinding maakt, krijg je geen data. Oplossing: test de verbinding voordat je de kast dichtschroeft. Hang desnoods een Access Point in de buurt. Fout 3: Te weinig sensoren.
Je installeert alleen de hoofdstroom. Dan weet je dat je totaal verbruikt, maar niet waar het naartoe gaat.
In een tiny house is de koelkast vaak een sluipverbruiker. Oplossing: reserveer budget voor minstens één extra sensor voor de groep met de meeste verbruikers. Fout 4: De accu niet integreren.
Als je een lithium-ijzerfosfaat (LiFePO4) accubak hebt, meet de Smappee die niet standaard.
Je ziet alleen wat er van het net of de zonnepanelen komt. Oplossing: Smappee heeft opties voor extra inputs, maar voor veel tiny houses is het voldoende om de laadstroom van de accu te meten via een extra CT-klem op de laadlijn.
De kosten en de baten
Een energiemonitor is een investering. Met een Nederlandse energiemonitoring app zetten we de cijfers op een rij voor een typisch tiny house scenario.
De aanschaf:
- Smappee Infinity Start: €300
- Extra CT-klemmen (3 stuks): €200
- Installatiemateriaal (kabels, DIN-rail): €50
- Totaal initiële kosten: €550 Dat is best wat geld voor een tiny house budget. Twijfel je over deze investering? Je kunt ook een tiny house energiecoach inschakelen voor advies op maat.
Maar kijk naar de return. De besparing:
Stel: je ziet dat je koelkast 1,5 kWh per dag trekt (wat hoog is voor een moderne 12V compressor koelkast).
Je vervangt deze voor een zuiniger model (0,8 kWh per dag). Dat scheelt 0,7 kWh per dag. Op jaarbasis is dat 255 kWh. Als je stroom van het net haalt (bijvoorbeeld tijdens een lange winter in Nederland), kost dat al snel €0,40 per kWh. Jaarlijkse besparing: €102.
Als je op zonnepanelen draait, bespaar je de aanschaf van extra accucapaciteit. Je weet namelijk precies wanneer je pieken zijn en kan je verbruik verschuiven.
Daarnaast is er de emotionele waarde. Geen angst voor een lege accu meer. Je ziet in één oogopslag: "Ik heb nog 30% buffer, ik kan de wasmachine aan zetten." Dat rustgevende gevoel is goud waard.
Conclusie: Is Smappee iets voor jou?
Is de Smappee Infinity perfect voor elk tiny house? Ja en nee.
Ja, als:
- Je een elektrisch systeem bouwt (dus geen gasflessen voor koken/verwarming, tenzij je die apart meet via waterverbruik).
- Je van data houdt en graag optimaliseert.
- Je een systeem wilt dat meegroeit met je tiny house.
- Je budget hebt voor een setup van rond de €500-€600. Nee, als:
- Je volledig off-grid bent met een 12V DC systeem zonder omvormer. Smappee is primair gemaakt voor 230V AC. Er zijn betere DC-monitors (zoals de Victron BMV-712) voor pure 12V systemen.
- Je budget extreem krap is. Er zijn goedkopere opties zoals Shelly EM (maar die vereisen meer technische kennis om te installeren en zijn minder mooi geïntegreerd).
- Je huis niet stabiel genoeg is qua stroomvoorziening tijdens de bouw.
Ik gebruik de Smappee nu een half jaar. Het heeft me geholpen mijn verbruik te verlagen met ongeveer 15% door simpelweg te zien welke apparaten aan stonden als ik sliep.
De installatie was even priegelen in de smalle meterkast, maar de app maakt het goed.
Voor de gemiddelde tiny house bouwer die elektrisch wil leven, is dit een topstuk gereedschap. Het zet energie om van een abstract concept naar iets tastbaars, zeker in combinatie met energiezuinige apparaten voor je tiny house. En dat is precies wat je nodig hebt als je in 20 vierkante meter woont.