Stel je voor: je staat in je eigen tiny house, net verhuisd.
▶Inhoudsopgave
De zon schijnt door de ramen, je koffiezetapparaat pruttelt en je laptop laadt op. Dan springt de hoofdzekering eruit. Balen. Waarom? Omdat je niet weet welk apparaat de boel overbelast. Je gokt. Schakelt iets uit.
En hoopt dat het niet opnieuw gebeurt. Dit scenario is herkenbaar voor veel tiny house bewoners.
Je hebt een beperkte hoeveelheid vermogen tot je beschikking, vooral als je off-grid gaat of een compacte aansluiting hebt. Elke watt telt.
En elke ampère die je te veel trekt, kan je stroomvoorziening ontregelen. Hier komt de Shelly Pro 4PM om de hoek kijken. Dit is geen gadget. Het is een serieuze gamechanger voor je energiebeheer.
Het is een slimme schakelaar die je in je groepenkast monteert. En het meet precies wat er op vier afzonderlijke circuits gebeurt.
Stroomverbruik, spanning, vermogen – allemaal realtime. Inzicht is macht. En met dit apparaat krijg je de macht over je energiegebruik terug. Geen giswerk meer. Harde data. Laten we erin duiken.
Wat is een Shelly Pro 4PM eigenlijk?
De Shelly Pro 4PM is een compacte, inbouw-modules die vier schakelbare circuits kan aansturen én meten.
Je stopt hem in je elektrische installatiekast, achter je DIN-rail. Het is een product van Shelly, een merk dat bekend staat om zijn betaalbare en krachtige IoT-apparaten. Het apparaatje zelf is ongeveer vier modules breed (4M). Dat betekent dat het redelijk wat ruimte inneemt, dus meet goed voordat je een bestaande kast wilt verbouwen.
De Pro-lijn is de zwaardere versie, ontworpen voor professionele installaties. Dat maakt 'm perfect voor een tiny house, waar je installatie net zo serieus is als in een gewoon huis.
De kern van de zaak: elke van de vier kanalen heeft een eigen ingang (L) en uitgang (N).
Je kunt er vier verschillende groepen op aansluiten. Denk aan groep 1: verlichting, groep 2: keukenapparatuur, groep 3: boiler, groep 4: wasmachine. Via de Shelly-app of je Home Assistant dashboard zie je precies wat elk van deze groepen verbruikt.
Je kunt ze ook individueel schakelen. Dus als je wasmachine klaar is, schakel je 'm automatisch uit. Geen sluipverbruik meer. Het is een meterkast op steroïden, maar dan voor de gewone mens.
Waarom is vermogensmeting per circuit cruciaal in een tiny house?
In een normaal huis heb je vaak 3-fase aansluiting en een vermogen van 3 x 40A of meer.
In een tiny house is dat vaak anders. Veel tiny houses draaien op een 1-fase aansluiting van 16A of 25A. Soms ben je zelfs afhankelijk van een vaste caravanpaal of een tijdelijke aansluiting. Dat betekent dat je totale verbruik vaak al snel rond de 3.680 watt (bij 16A) of 5.750 watt (bij 25A) ligt.
Je bent dus extreem beperkt. Als je dan je koffiezetapparaat (1200W), je waterkoker (1500W) én je elektrische kachel (2000W) tegelijk aanzet, ben je direct door je limiet heen.
Zonder meting weet je niet welke combinatie de boel doet doorbranden. Je weet alleen dat de stroom uitgaat.
Met een Shelly Pro 4PM zie je in één oogopslag: "Hé, de boiler trekt 2000W en de kookplaat trekt er 3000W bij. Dat is te veel." Je kunt dan slim schakelen. Schakel de boiler even uit voordat je gaat koken.
Of stel in dat de wasmachine alleen draait als de zon volop schijnt en je accu's vol zijn. Het gaat om controle.
En in een kleine ruimte met beperkte middelen is controle het verschil tussen een comfortabel leven en constante stress over je stroom. Daarnaast is het essentieel voor je veiligheid en je apparaten. Een 16A groep die continu wordt belast met 18A, wordt heet.
De kabels slijten sneller. De zekering springt misschien niet direct, maar op lange termijn is het een brandgevaar.
De Shelly Pro 4PM waarschuwt je op je telefoon als een groep te veel vermogen trekt. Of je stelt een limiet in waarna de groep automatisch wordt uitgeschakeld. Het is alsof je een persoonlijke elektricien in je broekzak hebt die 24/7 je installatie in de gaten houdt.
Hoe werkt de Shelly Pro 4PM in de praktijk?
De installatie van de Shelly Pro 4PM is vrij rechttoe rechtaan, maar het vereist wel basiskennis van elektra. Je werkt namelijk met 230V.
Dit is geen klusje voor de beginner die net een boor kan vasthouden.
Als je twijfelt, schakel een elektricien in. De module wordt direct aangesloten op de fases en nuldraden van je groepenkast. Elke uitgang van de Shelly sluit je aan op een installatieautomaat (zekering) voor een specifieke groep.
De module zelf heeft een eigen voeding nodig, die haalt hij uit de L en N van de hoofdaansluiting. Eenmaal geïnstalleerd en van stroom voorzien, verbind je de Shelly met je thuisnetwerk via Wi-Fi.
Dit doe je via de Shelly Smart Control app. De app is gratis en werkt intuïtief. Na de installatie en configuratie in de app, begint de Shelly direct met meten. Je ziet de spanning (V), de stroomsterkte (A) en het vermogen (W) per kanaal.
De metingen zijn behoorlijk nauwkeurig, vaak met een foutmarge van minder dan 1%.
Dit is professionele kwaliteit voor een consumentenprijs. Het echte werk begint met de automatiseringen. De Shelly Pro 4PM ondersteunt 'scenes' en scripts.
Je kunt hem koppelen aan een Home Assistant omgeving, of werken met de ingebouwde cloud-functies (hoewel je in een off-grid situatie wellicht de local-only modus prefereert voor privacy en betrouwbaarheid). Stel in: "Als het vermogen op kanaal 3 (wasmachine) langer dan 2 uur onder de 50W zit, schakel dan kanaal 3 uit." Of: "Als de totale som van alle kanalen boven de 4000W komt, stuur me dan een notificatie." Dit bespaart energie en voorkomt storingen.
Een specifieke functie voor tiny houses is de 'Scheduled Power'. Je kunt de boiler of de vloerverwarming programmeren om alleen aan te gaan tijdens de 'zonnige uren' (als je zonnepanelen veel produceren) of juist 's nachts (als je een goedkoper nachttarief hebt, mocht je aangesloten zijn op het net via een omvormer met dubbele AC-ingang). De Shelly zorgt er automatisch voor dat de schakelaar op het juiste moment aan of uit gaat. Zo benut je je eigen opgewekte stroom optimaal en voorkom je dat je 's avonds je accu's leegtrekt met onnodige apparaten.
Modellen, prijzen en alternatieven
De Shelly Pro 4PM is het paradepaardje voor wie per circuit wil meten en schakelen. De adviesprijs ligt rond de €60 tot €70 per stuk.
Bij grotere webshops in Nederland (zoals Conrad of de Shelly officiële store) betaal je vaak iets minder. Voor een tiny house met vier hoofdgroepen is één module vaak voldoende. Heb je meer dan vier groepen?
Dan kun je meerdere Shelly's stapelen of kiezen voor een combinatie met andere Shelly modules.
Er zijn varianten. De Shelly Plus 4PM is de opvolger van de Pro 4PM. Hij is iets kleiner (maar 2 modules breed!) en heeft een snellere processor.
De Plus 4PM is ongeveer even duur (€60-€75). Het voordeel van de Plus-variant is dat hij beter werkt met Home Assistant en sneller reageert.
De Shelly Pro 4PM is robuuster en heeft een iets andere behuizing.
Voor de meeste tiny houses is de Plus 4PM de beste keuze vanwege de compactheid. Elke millimeter in de meterkast is goud waard. Zoek je een slimme schakelaar op 12V voor je off-grid systeem? Als je alleen wilt meten en niet wilt schakelen, is er de Shelly EM.
Dit is een setje van een energiemeter en een stroomklemmen die je om de hoofdkabels legt. Je ziet dan je totale verbruik en productie, maar niet per groep.
De Shelly EM is goedkoper (rond de €40). Wil je per groep meten zonder te schakelen? Dan is de Shelly 3EM een optie, maar dat is vaak te groot voor een tiny house.
De Shelly Pro 4PM (of Plus 4PM) biedt de meeste waarde: meten én schakelen in één compact apparaat. Vergeet de accessoires niet.
Je hebt een goede DIN-rail nodig. De Shelly schuift er zo op. Zorg dat je groepenkast genoeg ruimte biedt.
Als je een bestaande kast verbouwt, moet je misschien een paar automaten verplaatsen.
De kosten voor installatie door een elektricien kunnen variëren van €100 tot €200, afhankelijk van de complexiteit. Als je het zelf doet, bespaar je dat, maar weeg het risico af. Goedkoop kan duurkoop zijn bij elektra.
Praktische tips voor je tiny house installatie
Tip 1: Denk na over je groepsindeling voordat je de Shelly aansluit. Het is zonde om je verlichting en stopcontacten op hetzelfde kanaal te zetten als je zware keukenapparatuur. Verdeel je verbruik logisch.
Maak een schema op papier. Groep 1: Licht en CV-pomp.
Groep 2: Woonkamer stopcontacten (laptop, opladers). Groep 3: Keuken stopcontacten (exclusief kookplaat).
Groep 4: Boiler en wasmachine. Dit geeft je de meeste controle. Tip 2: Let op de totale belasting van de module.
De Shelly Pro 4PM kan maximaal 16A per kanaal schakelen (bij 230V is dat ongeveer 3680W).
De totale belasting van alle kanalen samen mag vaak ook 40A of 63A zijn (check de datasheet!). In een tiny house met een 16A of 25A aansluiting zit je hier waarschijnlijk nooit overheen. Als je echter ooit overschakelt op een 3-fase aansluiting of een krachtstroomaansluiting, let hier dan op. Je wilt geen module doorbranden.
Tip 3: Gebruik de data voor gedragsverandering. Het is leuk om te zien hoeveel vermogen je koffiezetapparaat trekt, maar het echte voordeel komt als je je gedrag aanpast.
Zie je dat je boiler 2000W trekt? Overweeg dan om deze later op de dag aan te zetten als de zon schijnt.
Zie je dat je vriezer 's nachts veel pieken heeft? Misschien is die isolatie niet optimaal. De Shelly is een leermeester voor je energieverbruik.
Tip 4: Denk aan de veiligheid. De Shelly is een hulpmiddel, geen vervanging voor goede zekeringen en een correct geïnstalleerde groepenkast. Zorg dat je hoofdzekeringen (de automaten) nog steeds correct zijn afgestemd op je kabels.
De Shelly kan een groep uitschakelen bij overbelasting, maar de hoofdzekering moet altijd de uiteindelijke veiligheid garanderen.
En sluit de Shelly aan met de juiste draadmaten (2,5mm² of 4mm² afhankelijk van de groep). Als je een off-grid systeem bouwt, koppel de Shelly dan aan je omvormer of acculader data.
Sommige systemen (Victron, BYD) kunnen via een communicatiebus praten met de Shelly. Zo kun je automatisch laadstromen aanpassen op basis van je werkelijke verbruik. Dat is de ultieme vorm van slim wonen.
Je tiny house wordt een levend organisme dat zijn eigen energiebeheer regelt, bijvoorbeeld met een slimme balkonkrachtcentrale. En jij?
Jij geniet van je koffie, zonder zorgen over de hoofdzekering.