Een jaar geleden zaten we middenin de verbouwing van ons tiny house. De vraag naar een wc was dringend. We wilden geen grijze waterput en zeker geen chemisch toilet.
▶Inhoudsopgave
De Separett stond op het lijstje. Na 365 dagen off-grid leven kan ik je vertellen: het is geen glamoureus feestje, maar het werkt.
Dit is het eerlijke verhaal van de Separett in een tiny house, zonder roze bril. Ik had me suf gelezen over droogtoiletten voordat we de knoop doorhakten.
De Separett is een Zweeds merk dat gespecialiseerd is in scheidingstoiletten. Het idee is simpel: scheiden van urine en ontlasting om geur te voorkomen en compostering te versnellen. In een tiny house is water besparen en geen zware septic tank nodig hebben een groot pluspunt.
Maar de realiteit van een jaar lang gebruik door twee volwassenen? Dat is anders dan een brochure.
Wat is een Separett scheidingstoilet precies?
Een scheidingstoilet maakt onderscheid tussen plas en drol. De urine wordt vooraan in de pot opgevangen en afgevoerd naar een aparte container.
De ontlasting valt achterin een emmer met zaagsel of bodembedekking. De Separett is een elektrisch toilet.
Dat betekent ventilatie via een ventilatiepijp en een waaier die de lucht afvoert. Zonder die stroomtoevoer werkt het systeem niet optimaal. De modellen verschillen. De meest gangbare voor tiny houses is de Separett Villa 9215. Dit is een vast model dat je inbouwt in je badkamer.
Er is ook de Separett Tiny, een compacter model geschikt voor kleinere ruimtes.
Het grote verschil zit 'm in de afvoer en de grootte van de opvangbakken. In een tiny house met beperkte ruimte kiezen veel mensen voor de Villa vanwege de betrouwbaarheid, maar de Tiny is ruimtebesparender. De techniek erachter is eenvoudig maar effectief.
De ventilatie zorgt ervoor dat nare luchtjes direct worden afgevoerd naar buiten. Dit voorkomt dat je huis gaat ruiken naar een openbaar toilet.
Belangrijk detail: je hebt een standaard 230V stopcontact nodig. Ga je volledig off-grid op zonne-energie?
Houd er dan rekening mee dat de ventilator constant loopt en dus stroom verbruikt.
De werking na een jaar: de praktijk
De theorie klinkt perfect: geen waterverbruik, geen riool, en compost voor de tuin. Na een jaar kunnen we zeggen dat de werking goed is, maar het vraagt discipline.
De urine-afvoer werkt feilloos. We hebben een slang van 3/4 inch aangesloten die uitkomt in een opvangvat van 50 liter.
Dit vat legen we eens in de twee weken, afhankelijk van het gebruik. We verdunnen de urine 1:10 met water en gebruiken het als stikstofrijke meststof voor onze fruitbomen. De droge delen vragen meer aandacht.
Na elk bezoek gooi je een schepje zaagsel of kattenbakkorrels in de pot. Dit neutraliseert geuren en zorgt voor de juiste droogte.
De emmer onder de pot heeft een inhoud van ongeveer 20 liter. Bij twee personen gaat deze ongeveer 4 tot 5 dagen mee. Het ledigen van de 'drol-emmer' is wennen. Je tilt de emmer eruit, goopt het lege zaagsel eruit in een composthoop en spoelt de emmer schoon.
Het is vies werk? In het begin wel.
Nu is het routine van 5 minuten. Het elektrische aspect is een aandachtspunt. De ventilator maakt een zacht zoemend geluid.
In een tiny house hoor je dat constant. Voor ons went het, maar zoals we ook beschrijven in ons eerlijke off-grid ervaringsverhaal, is het iets om rekening mee te houden als je een absolute stilte-liefhebber bent.
Stroomuitval betekent dat de afzuiging stopt. We hebben een backup nodig gehad tijdens een storm, en dan merk je hoe snel geur zich verspreidt als je niet ventileert.
Modellen, prijzen en opties voor je tiny house
Er zijn verschillende Separett-modellen geschikt voor tiny houses, zoals de Separett Weekend voor wisselend gebruik. De keuze hangt af van je budget en hoeveel ruimte je wilt opofferen.
- Separett Villa 9215 (of de opvolger 9020): Dit is de standaard voor vaste installaties. Prijs: ongeveer €1.200 - €1.500 exclusief installatiemateriaal. Hij is robuust en heeft ruime opvangbakken. Ideaal als je een dedicated badkamerruimte van minimaal 1m2 hebt.
- Separett Tiny: Specifiek ontworpen voor kleine ruimtes en campers. Prijs: rond de €800 - €1.000. Hij is compacter maar de opvangbakken zijn kleiner. Je moet hem dus vaker legen. Dit model is vaak draagbaar.
- Separett Weekend: Een eenvoudiger model voor recreatief gebruik. Niet aan te raden voor permanent gebruik in een tiny house omdat de capaciteit te laag is. Prijs: rond de €400.
Hieronder een overzicht van de meest voorkomende opties met prijsindicaties (prijzen zijn indicatief en kunnen variëren per leverancier).
Bij de aanschaf moet je ook rekening houden met extra kosten. Een ventilatiekit (pijp naar buiten) kost ongeveer €50-€100. Voor de urine-afvoer heb je leidingmateriaal nodig (PVC of flexibele slang).
Als je zelf handig bent, installeer je de Villa zelf. Schakel je een professional in, reken dan op €300-€500 arbeidsloon, afhankelijk van de complexiteit van de doorvoer in je tiny house wand.
De keuze voor een model hangt ook af van je vergunning. In Nederland mag je vaak geen permanente septic tank plaatsen zonder vergunning, maar een droogtoilet valt vaak onder 'tijdelijke bewoning' of 'niet-watergebonden afvalverwerking'. Check dit altijd bij je gemeente. De Separett Villa wordt vaak gezien als een vast onderdeel van de woning, wat soms meer administratieve rompslomp met zich meebrengt dan de draagbare Separett Tiny.
Praktische tips voor een jaar lang plezier
Als je besluit een Separett te kopen, doe het dan goed. Een paar dingen die wij hebben geleerd in het afgelopen jaar:
- Kies de juiste bodembedekking: Wij zijn fan van kattenbakkorrels met koolstof (geen clumpende variant). Zaagsel werkt ook, maar stuift meer. Gebruik ongeveer 1 tot 2 liter per week per persoon. Te veel vocht in de emmer zorgt voor stank en composteert niet goed.
- De urine-afvoer: Zorg dat de afvoerslang geen horizontale stukken heeft langer dan 2 meter. De zwaartekracht doet het werk, maar een te lange slang verstopt. Gebruik een hellingshoek van minimaal 2 graden. Als je de urine opvangt in een IBC tank (1000 liter), kun je een jaar vooruit met twee personen.
- Winterklaar maken: In de winter kan de urine-afvoer bevriezen als hij buiten loopt. Wij hebben de slang geïsoleerd met folie en een klein verwarmingskabeltje (van €30) toegevoegd. De ventilatiepijp moet altijd boven de dakrand uitkomen om terugwaaien te voorkomen.
- Geurbeheersing: Als het toch een keertje ruikt, controleer dan of de waaier draait. Soms zit er een insectennetje verstopt. Ook helpt een drupje etherische olie (tea tree) in de urine-opvangbak om de ammoniakgeur te reduceren.
- Compostering: De inhoud van de drol-emmer mag niet direct op de moestuin. Het bevat nog pathogenen. Wij doen het in een aparte composthoop met bladeren en laten het 1,5 jaar rijpen. De urine is direct bruikbaar, mits verdund.
Een ander dingetje: het schoonmaken van de pot. De Separett heeft een keramische deksel die je moet schoonmaken.
Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen; de kunststof onderdelen kunnen hierdoor beschadigen. Wij doen het met een sopje van groene zeep. Werkt prima.
Conclusie: Is de Separett het waard voor jouw tiny house?
Na een jaar kunnen we zeggen: ja, het is een goed systeem, maar het is geen magische doos die alles voor je oplost.
Het vereist een mentale switch. Je bent verantwoordelijk voor je eigen afval.
Als je lui bent en de emmer te lang vol laat zitten, ga je het ruiken. Als je de urine niet regelmatig leegt, krijg je stankoverlast. Het is een actief systeem. Voor wie is het geschikt?
Als je tiny house off-grid staat en je geen toegang hebt tot riolering, is de Separett een van de betere opties.
Het is hygiënischer dan een chemisch toilet en milieuvriendelijker. Als je een gezin hebt met kinderen, let dan op de grootte van de opening en de hoogte van de pot. De Villa is vrij hoog; voor kleine kinderen is een opstapje handig.
Wil je een systeem dat volledig onderhoudsvrij is? Zoek dan verder. Een composttoilet zonder elektriciteit vergt nog meer discipline.
De Separett is de gulden middenweg: modern, relatief eenvoudig en echt geurloos in je tiny house.
Wij blijven hem gebruiken, maar met de wetenschap dat 'tiny house life' betekent dat je je handen uit de mouwen steekt, ook voor je wc.