Een Separett toilet in je tiny house is fantastisch, maar die urine moet natuurlijk ergens naartoe. Je bent niet de eerste die met een emmer vol plas langs de trap moet sjouwen.
▶Inhoudsopgave
Dit is hét moment om na te denken over een slim afvoersysteem dat past bij jouw off-grid avontuur.
De urine-afvoer is de onzichtbare held van je droogtoilet. Zonder een goed plan zit je snel met stank, lekkage of een overlopende opvangtank. Het mooie is: er zijn verschillende slimme oplossingen, variërend van een simpel gat in de grond tot een geavanceerd infiltratiesysteem. Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden.
Wat is een Separett afvoerpijp eigenlijk?
Een Separett afvoerpijp is de verbinding tussen je droogtoilet en de plek waar de urine naartoe gaat. Bij een Separett Villa of Tiny gaat het om een specifieke slang van ongeveer 32mm doorsnee.
Deze leidt de vloeibare fractie (plas) van de vaste fractie (poep) af.
Je scheidt dus actief. Waarom is dat zo belangrijk? Door de urine direct af te voeren, blijft je composteerbare zak langer goed en ontstaat er geen ondragelijke ammoniaklucht in je huis.
De urine kan dienen als een fantastische, natuurlijke meststof. De afvoerpijp is je eerste stap naar een hygiënisch en duurzaam systeem.
Stel je voor: je gebruikt het toilet, drukt op de hendel en de urine verdwijnt geruisloos via een dun buisje naar buiten. De poep blijft achter in een zak, droog en geurloos. Dat is het principe. De uitdaging zit hem in de vraag: waar komt dat buisje precies uit?
Waar leid je de urine naartoe? Drie bewezen opties
De keuze voor een afvoer is afhankelijk van je grond, je vergunning en je eigen comfort.
Optie 1: De urinescheidingsput (de klassieker)
Er zijn drie hoofdopties die goed werken in een tiny house context. Elke optie heeft zijn eigen voor- en nadelen. Dit is een kleine, ondiepe put (zo'n 60x60cm) die je graaft op ongeveer 1,5 tot 2 meter afstand van je tiny house.
De urine-afvoerpijp loopt schuin (1:50 val) naar deze put toe. De put is gevuld met grind of hydrokorrels.
De urine sijpelt langzaam de grond in. Voordelen: Relatief makkelijk zelf te graven.
Gokoop (je kunt een oude ton of kruiwagenbak gebruiken als 'put'). Werkt goed in zandgrond. Nadelen: In klei- of veengrond werkt het minder goed. Je moet de put af en toe legen (als deze volloopt met niet-afgebroken urine). Geen optie bij een zeer hoge grondwaterstand. Kostenindicatie: €50 - €150 (als je hem zelf bouwt met een oude ton en grind).
Optie 2: Infiltratie in de bodem (de groene oplossing)
Hierbij graaf je een langgat of een greppel (bijvoorbeeld 10 meter lang, 30cm diep en 20cm breed). Je legt er een perforeerde drainagebuis in, omwikkeld met worteldoek en grind.
De urine wordt hierin gesproeideld en trekt direct de bodem in. Dit werkt perfect in combinatie met beplanting. Voordelen: Geen onderhoud nodig. De planten zuigen het vocht op.
Ziet er netjes uit. Ideaal voor een moestuin of fruittuin.
Nadelen: Vraagt meer werk in de aanleg. Je moet wel de ruimte hebben. Werkt niet op steenharde kleigrond of bij extreem hoge grondwaterstand. Kostenindicatie: €100 - €250 (afhankelijk van de lengte en of je materiaal zelf moet kopen).
Optie 3: Een opvangtank (voor de pragmatische gebruiker)
Soms is de grond ongeschikt of wil je de urine bewaren voor later gebruik als mest.
Dan kies je voor een opvangtank. Dit kan een simpele IBC-ton (1000 liter) zijn die je ondergronds of bovengronds plaatst. De urine-afvoerpijp mondt hierin uit. Voordelen: Werkt overal.
Je kunt de urine later verdunnen (1:10) en gebruiken als stikstofmest voor fruitbomen. Zoals beschreven in onze gids over het scheidingstoilet in een tiny house, kleven er ook praktische kanten aan dit systeem. Nadelen: Je moet de tank leegpompen (regelmatig, afhankelijk van gebruik). Je hebt een 'lege' plek nodig om de urine te lozen (bijv. via een infiltratiegebied of vergunde lozing). Kostenindicatie: €150 - €400 (voor een nieuwe of gebruikte IBC-ton).
De installatie: van toilet naar grond
Het aanleggen van de afvoer is precisiewerk. Een te strakke bocht of te weinig val zorgt voor verstopping. De regel is simpel: de afvoerpijp moet altijd een klein beetje naar beneden lopen.
Zo loopt de urine vanzelf weg. Meet allereerst de afstand tussen je toilet en de plek van bestemming.
Je hebt een flexibele slang nodig (meestal 32mm) die je door de vloer en onder het huis door kunt leiden. Gebruik geen harde PVC-buis, tenzij je zeker bent van een rechte lijn. Flexibel is makkelijker.
Je moet de leiding vorstvrij houden. Als je tiny house op staalveren staat (zoals een chassis), loop je het risico dat de buis bevriest als hij in de koude luchtstroom hangt. Je kunt de buis isoleren met schuimrubberen isolatie of hem binnenshuis (achter een schot) naar beneden leiden.
Zorg dat je de buis bij de uitgang kunt afkoppelen voor schoonmaak.
Stappenplan voor de aansluiting:
- Boor een gat in de vloer of wand op de juiste plek (meestal recht onder de toiletpot).
- Sluit de flexibele afvoerslang aan op de uitgang van je Separett.
- Leid de slang schuin naar beneden naar de put/tank. Minimale val: 1cm per meter.
- Zorg dat de slang niet knikt of omhoog gaat.
- Sluit de slang af in de put met een 'mof' of zorg dat deze vastzit zodat dieren er niet in kunnen.
Prijzen en modellen: Wat kost het?
De Separett Tiny en Villa hebben beide een standaard afvoerset. Dit bestaat meestal uit een 3 meter lange slang. Vaak is dit niet genoeg.
Je zult extra materiaal moeten kopen. Originele Separett accessoires: Alternatieven (de doe-het-zelf-winkel): Je bent niet verplicht om Separett-materiaal te kopen.
- Afvoerset 3 meter: Rond de €35 - €45. Goed voor een directe aansluiting.
- Verlengset: Rond de €25 per 3 meter. Je kunt meerdere keren verlengen.
Bij de bouwmarkt (Gamma, Praxis) koop je: Volledige afvoersysteem kostenplaatje: Als je een infiltratiegreppel van 10 meter graaft en de slang zelf koopt, ben je inclusief grind en worteldoek ongeveer €200 tot €300 kwijt. Kies je voor een simpele ton en grind, dan kom je al vanaf €100 uit. De investering is echt minimaal vergeleken met de besparing op water en riolering.
- Flexibele afvoerslang 32mm: Rond de €10 - €15 per meter.
- Drainagebuis (voor infiltratie): Rond de €5 - €10 per meter.
- Worteldoek: Rond de €15 per rol.
Praktische tips voor een zorgeloze urine-afvoer
Een goed systeem werkt jarenlang zonder problemen. De meeste issues ontstaan door verkeerde aanleg of vergeten onderhoud.
Hier zijn een paar tips die je leven makkelijker maken. 1. Voorkom bevriezing: Dit is de grootste valkuil in Nederlandse winters. Als je de slang buiten langs de wand leidt, moet je deze isoleren. Lukt dat niet?
Dan kun je de slang 's nachts leeg laten lopen door hem tijdelijk los te koppelen (als dat praktisch is).
Of kies voor een opvangtank in de schuur. Door in je tiny house urine te scheiden, houd je de afvoer schoon en de compost droog. 2. Gebruik de juiste vloeistof: Separett adviseert om na elke plas een scheutje water of speciale urine-verdunner te gebruiken.
Dit spoelt de leiding door en voorkomt kalkaanslag. Als je pure urine erdoorheen laat stromen en de boel stilvalt, kan de geur ontstaan en de leiding verstoppen. 3.
Check je grondwater: Voordat je een put graaft: bel even met je gemeente of kijk op de grondwaterkaart.
Als het grondwater in de winter bijna aan de oppervlakte komt, loopt je put vol met water en werkt het niet. Dan is een tank de enige optie. 4. Maak de leiding schoon: Eens per jaar of twee jaar kan er een laagje kalk of aanslag ontstaan. Door de slang af en toe door te spoelen met een mengsel van water en azijn (of een speciale cleaner) blijft alles schoon. 5.
Denk na over de plek: Graaf je put niet te dicht bij je fundering, maar ook niet te ver weg. Elke meter slang die je moet leggen kost moeite en materiaal.
Een hoek van 45 graden is beter dan een scherpe 90-graden bocht. De urine-afvoer is het sluitstuk van je Separett-systeem. Met een uurtje meten, graven en leggen via de infiltratie methode in de grond heb je een oplossing die naadloos past bij je off-grid levensstijl. Zonder gedoe, zonder stank, en met een nuttige bijdrage aan de natuur.