Een off-grid toilet zonder netstroom. Dat klinkt als een vrijheidsdroom voor elke tiny house bewoner.
▶Inhoudsopgave
Je staat midden in het bos, of op een boerenerf ver van de bewoonde wereld, en je hebt geen zin in een gat in de grond of een chemisch toilet dat elke week geleegd moet worden. Je wilt gewoon kunnen plassen en poepen zoals je thuis deed, maar dan volledig self-supporting. De Separett is hierin je beste vriend.
Deze Zweedse droogtoiletten zijn gemaakt voor precisie. Ze scheiden urine en ontlasting zonder druppel water te verbruiken.
Geen riool, geen septic tank, geen stank. Alleen maar droog comfort. Als je een tiny house bouwt of koopt, is de wc vaak een van de grootste technische kopzorgen. Met een Separett op 12V los je dat elegant op.
Je sluit hem aan op je zonnepanelen en klaar. In dit artikel leg ik je precies uit hoe je zo’n systeem in je tiny house integreert, welke modellen er zijn en hoe je ervoor zorgt dat het jarenlang werkt zonder geuren of problemen.
Wat is een Separett en waarom kies je voor droog scheiden?
Een Separett is een droog toilet dat urine en fecaliën direct van elkaar scheidt bij de bron.
In plaats van water te gebruiken om alles weg te spoelen, gebruikt het lucht en een kleine ventilator. De urine loopt via een aparte buis naar een opvangtank of wordt direct afgevoerd naar de tuin.
De ontlasting valt in een emmer met zaagsel of een composteerbaar zakje. Omdat de twee stromen gescheiden blijven, ontstaat er geen ammoniakgeur en begint het afval niet te rotten. Het systeem werkt volledig elektrisch op 12V. Dat betekent dat je alleen een accu en zonnepaneel nodig hebt. Geen 230V nodig.
Ideaal voor off-grid tiny houses. Waarom is dit belangrijk voor tiny house eigenaren?
Ten eerste bespaar je liters water. Een gemiddeld toilet spoelt 6 liter per keer. Op een dag zijn dat al snel 30 liter.
Als je off-grid bent, moet je dat water oppompen, filteren en opslaan. Dat is energie en geld.
Ten tweede bespaar je op installatiekosten. Een septic tank aanleggen kost al snel €2000 tot €4000, inclusief grondwerk.
Een Separett kost een fractie daarvan. Ten derde is het milieuvriendelijker. Je produceert geen vervuild grijs water.
Je composteerbare zakjes kun je zelfs in je tuin gebruiken als de tijd rijp is. De werking is simpel maar doordacht.
Een kleine ventilator zuigt lucht uit de toiletpot en voert deze af via een buis naar buiten.
Dit zorgt ervoor dat er geen geurtjes ontsnappen. De ventilator verbruikt maar 1,5 watt.
Op een 12V accu van 100Ah kun je hier maanden mee doen. Het toilet zelf heeft een zitting, een deksel en een eenvoudig bedieningspaneel. De meeste modellen hebben een lichtje dat aangeeft wanneer de urine-emmer vol is of wanneer de ontlastingsemmer geleegd moet worden.
De kern: 12V aansluiting in je tiny house
De 12V aansluiting is het hart van je off-grid toilet. Zonder stroom werkt de ventilatie niet en dat betekent stank. Je moet dus zorgen dat je elektrische systeem stabiel is.
In een tiny house bouw je vaak een eigen stroomvoorziening op basis van zonnepanelen.
Een 12V Separett sluit je direct aan op die accubank. Je hoeft geen omvormer te gebruiken naar 230V.
Dat scheelt weer efficiency verlies. Hoe sluit je hem aan? De meeste Separett modellen hebben een kabel met een 12V aansluiting.
Je kunt deze direct op een 12V voedingsrail aansluiten of via een zekering.
Een 5A zekering is vaak voldoende. De kabel is ongeveer 2 meter lang. Als je toilet ver van je accubank staat, moet je een verlengkabel gebruiken. Kies voor dikke kabels om spanningsverlies te voorkomen.
Een kabel van 2,5 mm² is veilig voor deze lage stroom. Je kunt ook kiezen voor een losse voeding.
Sommige mensen kopen een losse 12V adapter die je in het stopcontact kunt steken.
Maar dat is niet off-grid. In een tiny house wil je direct op je batterijen werken. De ventilator verbruikt zo weinig dat je hem gerust 24/7 aan kunt laten staan.
In de praktijk merk je nauwelijks dat het energie kost. Let op: de ventilator moet altijd werken. Als je accu’s leeg zijn, loopt de stank je tegemoet.
Zorg dus voor voldoende zonnepanelen en een backup. Een kleine powerbank van 12V kan een nacht overbruggen.
Of sluit de ventilator aan op een aparte accu die je apart oplaadt. In de praktijk zie ik vaak dat bewoners een aparte 10Ah LiFePO4 accu gebruiken voor het toilet. Die laad je eens per week op met een zonnepaneeltje van 20W.
Modellen en prijzen: wat kies je?
Er zijn verschillende Separett modellen geschikt voor tiny houses. Het Zweedse merk maakt kwaliteit, maar de prijzen verschillen.
De meest populaire is de Separett Villa. Dit is een compact model dat geschikt is voor 1 tot 4 personen. De Villa kost ongeveer €900 tot €1100.
Het is een staand toilet met een urine-scheidingssysteem en een ventilator. De urine-emmer heeft een inhoud van 15 liter.
De ontlastingsemmer is 20 liter. Je moet deze elke paar dagen legen. Voor wie meer ruimte heeft of een groter gezin heeft, is de Separett Tiny een goede optie.
Dit model is speciaal ontworpen voor kleine ruimtes. Het is compacter dan de Villa en kost ongeveer €800 tot €950.
Het heeft dezelfde techniek maar een iets kleinere urine-opvang. Ideaal voor een tiny house van 20 tot 30 vierkante meter.
Wil je meer luxe? Kies dan voor de Separett Weekend Plus. Dit model is bedoeld voor recreatief gebruik, maar werkt ook prima als permanent toilet. Het heeft een Comfort-zitting en een ingebouwde luchtsluis.
De prijs ligt rond de €1200 tot €1400. Het voordeel is dat het nog stiller is en minder gevoelig voor temperatuurwisselingen.
Accessoires kosten extra. Een urine-opvangtank van 20 liter kost ongeveer €50. Composteerbare zakjes voor de ontlasting zijn €0,30 per stuk.
Een set van 100 zakjes kost €25. Een ventilatiebuis met bochten en een dakdoorvoer kost €80 tot €120. Reken op een totaalbedrag van €1000 tot €1600 voor een complete installatie, inclusief bekabeling en materiaal.
Stappenplan: hoe bouw je het in je tiny house
Stap 1: Kies de plek. Een toilet heeft weinig ruimte nodig, maar je wilt wel privacy. Een hoek van 1 bij 1 meter is genoeg, zeker als je kiest voor een compact urinoir in plaats van een volledig toilet.
Zorg dat je de urine-afvoer naar buiten kunt leiden. Een gat door de vloer of wand is vaak nodig.
Gebruik een dichting voor het gat om lekkage te voorkomen. Stap 2: Zorg voor 12V voeding.
Bouw je elektrische systeem met een accubank van minimaal 100Ah. Sluit de Separett aan op een aparte zekering. Gebruik een 12V verdeelblok voor extra aansluitingen.
Test de stroomvoorziening voordat je het toilet monteert. Een multimeter is je vriend.
Stap 3: Monteer het toilet. Volg de handleiding. De pot moet waterpas staan. Bevestig de ventilatiebuis. De buis moet zo recht mogelijk naar buiten lopen. Gebruik een dakdoorvoer met een regenkap.
De afvoer moet minimaal 2 meter hoog zijn om stank te voorkomen. Stap 4: Installeer de urine-afvoer.
Je kunt kiezen voor een tank of directe afvoer naar de tuin.
Als je een tank gebruikt, zorg dan dat deze stabiel staat. Voor directe afvoer moet je een infiltratiesysteem maken. Gebruik een drainagbuis met geotextiel.
Let op: urine is sterk en kan de bodem verontreinigen. Meng het met water (1:10) voordat je het in de grond laat lopen. Stap 5: Test alles.
Zet de ventilator aan. Controleer of er geen lucht ontsnapt via de zitting.
Doe een plas en kijk of de urine goed wordt afgevoerd. Doe een kleine hoeveelheid ontlasting en controleer of de zak goed valt.
Pas de ventilatorsnelheid aan indien nodig. De meeste modellen hebben een draaiknop.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
Een veel voorkomende fout is het vergeten van de ventilatie. Zonder luchtstroom gaat het stinken.
Zorg dat de ventilator altijd aan staat. Gebruik een timer of een schakelaar die je niet per ongeluk uitzet.
Sommige tiny house bouwers sluiten de ventilator aan op de verlichting. Dat is slim bij een compact toilet voor wisselend gebruik: als het licht aan is, ventileert het toilet. Maar zorg voor een back-up.
Een andere fout is verkeerde bekabeling. Te dunne kabels zorgen voor spanningsverlies.
De ventilator draait dan te langzaam en de afzuiging is minder. Gebruik altijd 2,5 mm² kabel voor 12V. Zekeringen horen bij de accu, niet bij het toilet. Plaats een zekeringhouder binnen handbereik.
Veel mensen vergeten de urine-afvoer goed te isoleren. In de winter bevriest de urine en breekt de leiding.
Gebruik vorstvrije leidingen of een verwarmingskabel. Een simpele 12V verwarmingsdraad van 5 watt per meter werkt goed. Zorg dat de leiding schuin loopt naar buiten, zonder dalen waar water kan blijven staan.
Composteerbare zakjes zijn handig, maar niet alle zakjes werken even goed. Sommige zakjes scheuren als ze nat worden.
Kies zakjes van hennep of maïs. Die zijn sterker en composteerbaar. Test ze eerst. Vervang de zakjes regelmatig.
Een volle zak kan scheuren en dat is vies. De ventilator moet schoon blijven.
Stof en haren kunnen de ventilator blokkeren. Maak de ventilator eens per maand schoon met een borstel.
Controleer of de rooster niet verstopt is. Een schone ventilator is stiller en efficiënter.
Praktische tips voor off-grid comfort
Gebruik zaagsel of kattenbakvulling na elke ontlasting. Dit absorbeert vocht en voorkomt geur. Giet een laagje zaagsel in de emmer voordat je begint.
Na elke plas hoef je niets te doen, want de urine scheidt direct af.
De ontlastingemmer hoeft maar eens per week geleegd te worden bij 1 tot 2 personen. Plaats een klein nachtlampje in de toiletruimte.
De 12V verlichting verbruikt bijna niets en voorkomt dat je in het donker moet zoeken naar de schakelaar. Een warm wit LED lampje van 2 watt is voldoende. Houd rekening met de temperatuur.
In de winter kan het toilet koud worden. De ventilator voert warme lucht af.
Isoleer de toiletruimte goed. Gebruik isolatieplaten van 4 cm dik. Dit voorkomt dat de urine bevriest en dat het toilet koud aanvoelt. Test je systeem voordat je verhuist.
Zet het toilet op in je werkplaats of garage. Sluit de 12V voeding aan en gebruik het een week.
Zo ontdek je problemen vroeg. Meet de stroomopname. Check of de ventilator stil is.
Een stille ventilator is essentieel voor comfort. Denk aan de vergunning. In Nederland mag je een droog toilet gebruiken, maar de gemeente kan eisen stellen aan de afvoer.
Informeer bij je gemeente over de regels voor urine-afvoer. Soms is een vergunning nodig voor een infiltratiesysteem. Een opvangtank is vaak wel toegestaan zonder vergunning.
De Separett Villa op 12V is een slimme keuze voor tiny houses.
Het is duurzaam, efficiënt en betaalbaar. Met de juiste voorbereiding geniet je van zorgeloos off-grid leven.
Je bespaart water, geld en energie. En je hebt altijd een schoon toilet, waar je ook bent. Dat is pas vrijheid.