Een tiny house is pas echt van jou als je er comfortabel kunt wonen, inclusief een wc die bij je past. Een scheidingstoilet is voor veel tiny house bewoners de uitkomst. Je scheidt meteen urine en ontlasting.
▶Inhoudsopgave
Dat ruikt minder, het composteren gaat sneller en je hoeft minder vaak de tank te legen.
Maar welke kies je? En waar moet je op letten voordat je geld uitgeeft? Laten we de opties bekijken.
Wat is een scheidingstoilet en waarom kiezen tiny house bewoners ervoor?
Een scheidingstoilet is een toilet dat urine en ontlasting direct scheidt. Meestal gebeurt dat met een apart opvangsysteem.
De urine gaat naar een urineopvangvat. De ontlasting belandt in een droogbak met toiletrollen of bodembedekking. Het werkt zonder water en zonder riolering.
Ideaal voor off-grid tiny houses. In een tiny house is ruimte schaars.
Een scheidingstoilet is vaak compacter dan een gewone wc met ingebouwde tank.
Het gewicht is lager. Dat is belangrijk als je tiny house op een aanhanger staat of moet voldoen aan aslastnormen. Je bespaart ook water. Geen doorspoelen betekent tot wel 30 liter water besparing per persoon per dag.
De grootste winst zit in de geur. Omdat urine en ontlasting niet mengen, ontstaat er minder ammoniakgeur.
Dat maakt het wonen in een kleine ruimte aangenamer. Ook het composteerproces wordt sneller en schoner. Je hebt minder last van vliegen en ongedierte. Voor wie off-grid wil, is dit een logische stap.
Hoe werkt een scheidingstoilet precies?
De meeste scheidingstoiletten werken volgens hetzelfde principe. Je zit boven een verdeelde opvang.
Een hendel of knop zorgt dat urine naar de urinebak stroomt. De ontasting valt in een aparte bak.
Soms zit er een ventiel dat urine doorspoelt naar een aparte tank. Andere systemen vangen alles direct op in twee aparte bakken onder de zitting. Urine is een uitstekende meststof. In een tiny house kun je urine opvangen en verdunnen met water (1:10) om je tuin te bemesten.
Sommige systemen voegen een kleine hoeveelheid zuur toe (zoals boorzuur) om geur te remmen.
De ontlasting wordt gedroogd of gecomposteerd. Veel tiny houses gebruiken een droogbak met houtkorrels of kattenbakkorrels. Na 6 tot 12 maanden is het composteerbaar en veilig voor de tuin.
Belangrijk is de ventilatie. Een goed scheidingstoilet heeft een afvoerpijp met een klein windkapje of een ventilator.
Dat voert geurtjes af. Zonder ventilatie blijft vocht hangen en krijg je geur.
Ook de afvoer van urine is belangrijk: een aparte leiding naar een opvangvat voorkomt lekkage en stank.
Welke varianten zijn er en wat kosten ze?
Er zijn drie hoofdtypen voor tiny houses: composttoiletten met scheidingsmechanisme, urine-scheidende droogtoiletten en compacte elektrische scheidingstoiletten.
Elk type heeft eigen voor- en nadelen. Hieronder een overzicht met prijsindicaties voor de Nederlandse markt (incl. btw, excl. installatie). Prijzen kunnen variëren door accessoires. Een urineafvoerkit kost € 50–€ 150.
- Composttoiletten met scheidingsmechanisme (NIU, Separett, BioLet): prijs € 350 – € 900. Werken zonder stroom, vaak met handbediende scheidingshendel. NIU (Nieuw toilet) is een Nederlands merk dat compact is en geschikt voor tiny houses. Separett (Zweeds) heeft modellen met urineafvoer. BioLet (Noors) heeft elektrische ventilatie. Gewicht: 15–30 kg. Capaciteit: 2–4 personen. Onderhoud: leegmaken elke 1–2 weken.
- Urine-scheidende droogtoiletten (Dry toilet, Cuddy, Boxio): prijs € 250 – € 600. Simpelste oplossing: aparte urine-emmer en ontlasting-emmer. Boxio is een populair compact model voor tiny houses. Cuddy is een budgetoptie. Vaak licht (5–10 kg). Capaciteit: 1–2 personen. Onderhoud: urine elke 2–3 dagen legen, ontlasting wekelijks. Geurbeheersing hangt af van bodembedekking en ventilatie.
- Elektrische scheidingstoiletten (Separett Villa, Nature Loo, Sun-Mar): prijs € 900 – € 2.500. Werken met ventilator en soms verwarming. Separett Villa is een bekend model dat urine en ontlasting scheidt en de ontlasting droogt. Capaciteit: 2–4 personen. Stroomverbruik: 20–50 W. Onderhoud: legen elke 2–4 weken. Geschikt voor wie meer comfort wil en stroom beschikbaar heeft.
- DIY scheidingstoiletten: prijs € 100 – € 400. Vaak zelf te bouwen met emmers en een zitting. Goedkoop, maar je moet zelf zorgen voor ventilatie en stabiliteit. Niet altijd geschikt voor vergunningen. Let op dat je voldoet aan eisen voor hygiëne en veiligheid.
Een ventilatiepijp € 30–€ 80. Een composteerbak voor ontlasting € 100–€ 300.
Voor tiny houses met kinderen kies je een model met meer capaciteit en stabielere zitting.
Voor singles of stellen is een compact model vaak voldoende.
Waar moet je op letten bij de aanschaf voor je tiny house?
De keuze hangt af van je situatie. Een tiny house op een perceel met vergunning heeft andere eisen dan een tiny house op een wielen (vervoersbare woning).
Ook je budget, stroomvoorziening en ruimte onder de vloer spelen een rol. Hieronder de belangrijkste criteria. 1. Ruimte en gewicht: een tiny house heeft beperkte vloeroppervlakte.
Kies een toilet dat past in je badkamer of toiletruimte. Een compact model zoals Boxio of NIU past vaak onder een trap of in een hoek. Controleer het gewicht.
Een licht model (5–15 kg) is makkelijker te verplaatsen en belast de vloer minder. Zwaardere elektrische modellen (20–40 kg) vereisen een stevige ondergrond. 2. Stroomvoorziening: zonder stroom kies je voor een composttoilet met natuurlijke ventilatie.
Met zonnepanelen en accu’s kun je een elektrisch model overwegen. Een Separett Villa verbruikt weinig stroom, maar je moet wel een ventilatiepijp naar buiten hebben.
Zonder stroom werkt een droogtoilet nog steeds, maar geurbeheersing is minder actief. 3.
Onderhoud en leeggemak: hoe vaak wil je legen? Een urine-emmer van 5 liter moet elke 2–3 dagen leeg voor 1 persoon. Een ontlasting-bak van 10–15 liter gaat 1–2 weken mee. Kies voor een model met makkelijke leegsystemen.
Een urine-opvangvat met slangetje naar buiten maakt legen makkelijker. Ook de reiniging: sommige modellen hebben uitneembare bakken die je in de douche kunt spoelen. 4.
Ventilatie en geur: een goed ventilatiesysteem is essentieel. Een klein ventilator of natuurlijke trek via een pijp naar buiten. Zonder ventilatie blijft geur hangen.
Kies voor een model met geurafvoer en een windkapje. Voor tiny houses met beperkte buitenwand is een flexibele pijp van 50–75 mm handig. 5.
Vergunning en regelgeving: in Nederland zijn tiny houses soms vergunningsplichtig. Voor een composttoilet gelden eisen voor hygiëne en afvoer. Een scheidingstoilet mag alleen als het goed is afgesloten en je geurtjes in je tiny house voorkomt.
Check bij je gemeente of een composttoilet is toegestaan. Voor tiny houses op een perceel met riolering is een duurzaam scheidingstoilet vaak welkom omdat het water bespaart. 6.
Gebruikerscomfort: een stabiele zitting, voldoende beenruimte en makkelijke bediening zijn belangrijk. Voor gezinnen met kinderen is een groter model aan te raden. Ook de hoogte van de zitting: een standaard wc-hoogte (40–45 cm) is comfortabeler voor volwassenen.
Een lager model is geschikt voor kinderen of kleine ruimtes. 7. Prijs-kwaliteitverhouding: een goedkoop model kan prima werken, maar let op lekkage en geur.
Een duurder model heeft vaak betere ventilatie en stevigere materialen. Lees ervaringen van andere tiny house bewoners.
Merken als NIU, Separett en Boxio hebben veel gebruikersfeedback.
Praktische tips voor installatie en gebruik in je tiny house
Begin met de plek. Kies een hoek of nis waar je voldoende ruimte hebt om te zitten en te bewegen. Meet de afstand tot de wand: minimaal 30 cm voor comfort.
Zorg dat de vloer waterpas is. Een scheidingstoilet moet stabiel staan om lekkage te voorkomen.
Plan de ventilatie. Boor een gat van 50–75 mm door de buitenwand of dak.
Plaats een flexibele pijp met een windkapje. Voor elektrische modellen sluit je de ventilator aan op je 12V of 230V systeem. Zorg dat de pijp niet naar beneden helt, anders loopt condens terug.
Regel de urine-afvoer. Sluit een slang aan op de urineopvang.
Gebruik een afsluitbare kraan of ventiel. Zet de urine-emmer vast met een houder of band om kantelen te voorkomen. Voor tiny houses met tuin kun je een buitenopvang maken. Gebruik een kunststof vat van 20–50 liter met deksel en kraantje.
Test het systeem voordat je verhuist. Vul de urine-emmer met water en controleer op lekkage.
Controleer de ventilatie: voel of er luchtstroom is. Test de bediening van de scheidingshendel.
Zorg dat je reserve-onderdelen hebt, zoals een extra ventiel of slangklem. Onderhoud is eenvoudig maar regelmatig. Legen volgens schema: urine elke 2–3 dagen, ontlasting wekelijks.
Gebruik biologisch afbreekbare toiletpapier en een beetje houtkorrels of kattenbakkorrels voor de ontlasting. Reinig de bakken met azijn of milde zeep. Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen die de compostering verstoren.
Voorkom fouten bij de installatie zoals: te weinig ventilatie (geur), te zware belasting van de vloer (wiebelen), verkeerde afvoer van urine (lekkage) of het vergeten om de urine-emmer vast te zetten (kantelen).
Voorkom dit door vooraf te meten, te testen en te kiezen voor kwaliteit. Een goedkoop model zonder ventilatie is op lange termijn duurder door geurproblemen en extra onderhoud.
Sluit af met een keuze. Voor wie net begint en weinig budget heeft, is een compact droogtoilet zoals Boxio of Cuddy een goede start. Voor wie meer comfort wil en stroom heeft, is een elektrisch scheidingstoilet zoals Separett Villa een slimme investering.
Voor wie compost wil maken en off-grid leeft, is een NIU composttoilet met aparte urine-afvoer een praktische keuze.
Kies wat bij je tiny house past, je budget en je leefstijl.