Je staat ’s ochtends in je tiny house en je moet je gasfles wisselen. Weer. Het is koud buiten en je weet dat je straks weer naar de campingwinkel of tankstation moet. Herkenbaar?
▶Inhoudsopgave
Propaanverbruik is een van de grootste zorgen voor tiny house bewoners. Je wilt niet zonder komen te zitten, maar je wilt ook geen fortuin uitgeven aan gas dat je niet gebruikt.
In dit artikel help ik je precies uit te rekenen hoeveel propaan je per maand nodig hebt, gebaseerd op de realiteit van het tiny house leven. Ik ga uit van een gemiddeld tiny house van ongeveer 24 vierkante meter. Geen mega villa, maar een praktische woning.
We kijken naar verwarming, koken en warm water. Geen vage theorie, maar concrete cijfers die je direct kunt toepassen op jouw situatie. Laten we beginnen met de basis: wat bepaalt eigenlijk je verbruik?
Wat bepaalt je propaanverbruik in een tiny house?
Je verbruik hangt af van een paar simpele factoren. Allereerst de grootte van je huis. Een tiny house van 18 vierkante meter verbruikt minder dan een van 35 vierkante meter.
Simpelweg omdat je minder ruimte hoeft te verwarmen. Maar isolatie is minstens zo belangrijk.
Een goed geïsoleerd huis (Rc-waarde van 4,0 of hoger) houdt de warmte vast, waardoor je veel minder gas nodig hebt. De temperatuur die je binnen wilt hebben, speelt ook een rol.
Wil je 21 graden of vind je 18 graden wel prettig? Elk graadje warmer betekent meer gas. En dan is er nog je gebruikspatroon.
Kook je elke dag op gas? Gebruik je een gasboiler voor warm water?
Of heb je een houtkachel voor de verwarming? Alles telt mee. De locatie van je tiny house is cruciaal. In Zeeland aan de kust heb je minder vorsturen dan in Drenthe op een open veld. Wind en vochtigheid beïnvloeden je stookbehoefte.
Een tiny house in de schaduw van bomen verbruikt anders dan één die vol in de zon staat. Houd hier rekening mee bij je planning.
Je gasfles formaat bepaalt ook hoe vaak je moet wisselen. De meest gebruikte flessen in tiny houses zijn de 10,5 kg en 19 kg flessen van Primagaz of Campingaz.
Een 10,5 kg fles bevat ongeveer 21 liter propaan. Een 19 kg fles zit rond de 38 liter. Je kunt makkelijk wisselen tussen flessen, maar je moet wel weten hoeveel je verbruikt om niet zonder te komen staan.
Stap-voor-stap: bereken je eigen propaanverbruik
Je kunt je verbruik zelf redelijk inschatten. Dit helpt je bij het kopen van de juiste flessen en het plannen van je leveringen.
We doen dit in drie stappen. Pak pen en papier, of je telefoon, en reken mee. Wat heb je nodig: een notitieblok, een rekenmachine en een overzicht van je gasapparaten. Noteer welke apparaten op gas werken en wat hun vermogen is.
Stap 1: Inventariseer je gasapparaten
Dit vind je op het typeplaatje of in de handleiding. Een gemiddelde gaskeuken heeft een vermogen van 2 tot 3 kW.
Een gasboiler zit rond de 1,5 kW. Een gasverwarming voor een tiny house is vaak tussen de 2 en 4 kW.
Loop je tiny house door en noteer elk apparaat dat op gas werkt. Voorbeeld: een tweepits gasstel (2,5 kW), een boiler voor warm water (1,5 kW) en een gasverwarming (3 kW). Sommige tiny houses hebben een combiketel voor verwarming en warm water. Die zit vaak rond de 4 kW.
Check ook of je een gasoven of gas BBQ buiten hebt. Die tellen we voor nu even niet mee, want die gebruik je niet dagelijks.
Stap 2: Schat je gebruikstijd per dag
Hou het bij de essentiële dingen voor je berekening. Dit overzicht geeft je inzicht in je totale gasvermogen. Hoe lang gebruik je elk apparaat per dag? Wees realistisch.
Koken: gemiddeld 1 uur per dag (ontbijt, lunch, avondeten). Warm water: een douche van 5 minuten per persoon.
Een boiler van 1,5 kW doet er ongeveer 10 minuten over om 10 liter water op te warmen van 10 naar 60 graden. Dus voor één douchebeurt van 5 minuten warm water, reken je met 10 minuten boiler gebruik. Verwarming: dit is de grootste verbruiker.
In de winter stook je misschien 4 uur per dag. In de zomer 0 uur.
Stap 3: Reken je verbruik uit in liters per maand
We rekenen uit voor een gemiddelde maand, dus neem een schatting voor je specifieke seizoen. Voorbeeld: verwarming 4 uur per dag, koken 1 uur, boiler 0,5 uur (voor afwas en douchen). Propaan heeft een energie-inhoud van ongeveer 24,5 MJ per kg.
Omgerekend naar liters: 1 liter propaan levert ongeveer 12,7 kWh. We rekenen uit in kWh voor eenvoud.
Gebruik de formule: vermogen (kW) × gebruikstijd (uur) × aantal dagen = totaal kWh per maand.
Voorbeeldberekening voor een gemiddeld tiny house in de winter: Totaal: ongeveer 457,5 kWh per maand. Deel dit door 12,7 (kWh per liter propaan) en je komt uit op ongeveer 36 liter propaan per maand. In de zomer, zonder verwarming, zit je rond de 8 liter per maand. Dit is voor een alleenstaande.
- Verwarming: 3 kW × 4 uur × 30 dagen = 360 kWh
- Koken: 2,5 kW × 1 uur × 30 dagen = 75 kWh
- Boiler: 1,5 kW × 0,5 uur × 30 dagen = 22,5 kWh
Met z’n tweeën verbruik je meer warm water, dus reken op 10-12 liter in de zomer. Vergeet niet: dit is een schatting.
Je werkelijke verbruik hangt af van je isolatie en stookgedrag. Een slecht geïsoleerd huis kan makkelijk 50% meer verbruiken. Een super goed geïsoleerd huis (met vloerverwarming op gas) kan 20% minder verbruiken. Pas je cijfers aan op jouw situatie.
Veelgemaakte fouten bij propaanverbruik in tiny houses
Veel tiny house bewoners maken dezelfde fouten. Ze kopen te veel flessen en laten ze leeg staan, of te weinig en komen zonder te zitten.
Ik help je ze te vermijden. Deze fouten kosten geld en stress. Fout 1: Te weinig flessen kopen in de winter. Mensen denken: ik heb één 19 kg fles en dat is genoeg. In de zomer klopt dat.
In de winter ben je die fles in 2 weken kwijt. Je staat midden in de nacht zonder verwarming.
De oplossing: koop minimaal twee 19 kg flessen of vier 10,5 kg flessen voor de wintermaanden. Wissel ze af en houd een reserve. Fout 2: Geen rekening houden met levertijden. Propaanleveranciers zoals Primagaz hebben soms lange levertijden, vooral in drukke periodes. Je bestelt één dag te laat en je zit zonder.
De oplossing: bestel je nieuwe fles als je nog 30% over hebt. Zet een wekker op je telefoon.
Of sluit een abonnement af met vaste levering, dat is vaak voordeliger en zekerder. Fout 3: Verkeerde fles kiezen voor je opstelling. Een 19 kg fles is zwaar (leeg nog steeds 10 kg).
Als je tiny house op een bovenverdieping staat of moeilijk bereikbaar is, is een 10,5 kg fles handiger. Je moet hem wel vaker wisselen. De oplossing: kies flessen die passen bij je fysieke situatie en zorg voor een brandveilige opslag van je gasflessen. Gebruik een verrijdbaar plateau voor zwaardere flessen. Fout 4: Vergeten te controleren op lekkages. Een klein lek in je gassysteem verbruikt ongemerkt liters.
Je merkt het pas als je gas ineens veel sneller op is. De oplossing: controleer elke maand je slangen en koppelingen met zeepsop. Zie je bubbels? Dan lekt het.
Bel direct een professional. Doe dit nooit zelf. Fout 5: Geen rekening houden met andere energiebronnen. Sommige tiny houses hebben zonnepanelen die een elektrische boiler voeden. Of een houtkachel. Als je die gebruikt, daalt je gasverbruik.
De oplossing: houd een logboek bij. Noteer hoe vaak je de houtkachel aan hebt en hoe lang je elektrisch kookt. Pas je gasaankoop hierop aan.
Kostenindicatie: wat kost propaan per maand?
Propaan is een stuk duurder dan aardgas, maar in een tiny house verbruik je veel minder. Vergeet naast de kosten niet de veiligheidseisen voor gas en ventilatie.
Een 19 kg fles propaan kost ongeveer €35-€45 bij Primagaz of een andere leverancier.
Een 10,5 kg fles zit rond de €20-€25. Dit is afhankelijk van je regio en leverancier. In de winter verbruik je 2 flessen van 19 kg, dus ongeveer €80 per maand.
In de zomer één fles van 10,5 kg, dus €25 per maand. Jaarlijks kom je uit op €500-€800 voor propaan, afhankelijk van je verbruik en het type fles.
Tel daar de kosten van een gaskeurmerk bij (verplicht voor nieuwe installaties, rond €150). En eventuele huur van de flessen (€5-€10 per jaar per fles). Koop je een eigen fles? Dan ben je eenmalig €50-€100 kwijt. Vergelijk leveranciers.
Primagaz is populair, maar lokale tankstations bieden soms goedkopere vulling aan. Vul nooit een fles bij die niet gekeurd is.
Dat is gevaarlijk en illegaal. Houd rekening met prijsstijgingen in de winter. Propaan wordt duurder als de vraag stijgt. Zorg dat je wat reserve flessen hebt voor de koude maanden.
Verificatie-checklist: controleer je plan
Voordat je gas gaat bestellen, loop deze checklist af. Zo weet je zeker dat je goed zit.
- Stap 1: Heb ik alle gasapparaten genoteerd met hun vermogen?
- Stap 2: Heb ik mijn gebruikstijden realistisch ingeschat voor winter en zomer?
- Stap 3: Is mijn tiny house goed geïsoleerd? (Rc-waarde minimaal 3,5)
- Stap 4: Heb ik genoeg flessen gerekend? (Minimaal 2x 19 kg voor winter)
- Stap 5: Weet ik waar ik mijn flessen ga kopen/leveren?
- Stap 6: Heb ik gecontroleerd op lekkages (zeepsop test)?
- Stap 7: Zijn mijn gasslangen niet verouderd (max 5 jaar oud)?
Als je alles kunt afvinken, ben je klaar. Je weet nu hoeveel propaan je nodig hebt en hoe je het aanpakt.
Tiny house leven met propaan is prima te doen, mits je slim plant en de meest gemaakte installatiefouten voorkomt. Begin klein, meet je verbruik en pas aan. Zo houd je geld over voor andere leuke dingen.