Off-grid tiny house installatie checklist: alles wat je nodig hebt

Een off-grid tiny house is het ultieme vrijheidsgevoel, maar de installatie is een complex karwei. Zonder goede voorbereiding eindig je met een lege accu en koude voeten.

Deze checklist helpt je om direct goed te beginnen, zonder dure beginnersfouten te maken. We pakken het stap voor stap aan, van stroom tot water en alles daartussenin.

Stap 1: De Energiebron - Zonnepanelen en Omvormers

Je stroomvoorziening is het hart van je off-grid systeem. Zonnepanelen zijn je primaire bron.

Voor een gemiddeld tiny house (30m²) met normaal gebruik (koelkast, verlichting, laptop, waterpomp) begin je met een set van 6 tot 8 panelen van 400 Wattpiek (Wp) per stuk.

Dat levert op een zonnige dag ruim voldoende op. De zon schijnt helaas niet altijd. Daarom is een accubank essentieel.

Kies voor een lithium-ferro-fosfaat (LFP) accu, zoals een Victron SmartLiFePO4 of een Pylontech US3000. Ze zijn veiliger en gaan langer mee dan loodzuur. Reken voor een redelijke buffer op minimaal 5 kWh capaciteit. De omvormer zet de 12V of 24V DC-spanning van je accu om naar 230V AC voor je stopcontacten.

• 6-8 x Zonnepaneel 400Wp (Monokristallijn): Onmisbaar. Kosten: ca. €120 - €150 per paneel.
• 1 x Omvormer 3000W (24V): Victron MultiPlus-II of Growatt. Kosten: €900 - €1400.
• 1 x Acculithium 5kWh (24V): Victron SmartLiFePO4 of Pylontech. Kosten: €2500 - €3500.
• 1 x Acculader (als je nog een generator gebruikt): Optioneel, maar handig voor de winter.

Een Victron MultiPlus-II 24/3000 is een gouden standaard in tiny house-land. Hij combineert omvormer, acculader en AC-overschakelaar in één.

Voor een budget alternatief kijk je naar een Growatt 3000W omvormer. Let op: de omvormer moet qua vermogen groter zijn dan je grootste motor, zoals een waterpomp of een koelkast die aanslaat. Een startpiek van 1500W betekent dat je minimaal een 2500W omvormer nodig hebt.

Stap 2: De Gasvoorziening - Veiligheid en Koken

Gas is in een tiny house vaak nog onmisbaar voor koken en soms verwarming. Je kunt kiezen voor een vaste gasfles of een losse gasfles die je bijvult.

Een 10 kg propaanfles (losse fles) is makkelijk te wisselen, maar een 33 kg fles (of groter) is efficiënter voor langere tijd. Voor een vaste installatie met een gasbuis moet je denken aan een gasfles met vaste aansluiting en een gasmelder. Veiligheid gaat boven alles.

Zorg altijd voor een koolmonoxidemelder en een gasmelder die direct de hoofdkraan dicht kan draaien bij een lekkage.

Bij een vaste installatie is een gasdrukregelaar en een overloopbeveiliging verplicht. De meeste tiny house-bouwers werken met een RVS-gasbuis die via een bodemdoorvoer naar buiten gaat. Wil je van het gas af?

Kies dan voor een inductiekookplaat. Let wel: die verbruikt veel stroom.

Je zult je zonnepaneelset moeten uitbreiden (denk aan 4 extra panelen) en je accucapaciteit verhogen.

Voor de verwarming is een houtkachel (met rookmelder!) vaak een betere keuze dan een elektrische boiler.

• Gasfles 10kg of 33kg: Losse fles voor flexibiliteit of vast voor gemak. Kosten: €50 - €100 (huur), €150 - €250 (koop).
• Gasdrukregelaar met veiligheidsventiel: Essentieel voor een veilige druk. Kosten: €40 - €70.
• Kooktoestel (2-pits): Een eenvoudig gasfornuisje of losse branders. Kosten: €80 - €200.
• Gas- en koolmonoxidemelder: Plaats deze laag bij de grond (gas) en hoog (koolmonoxide). Kosten: €30 - €60 per stuk.

Stap 3: Waterinstallatie - Pomp, Filter en Afvoer

Water is zwaar. Een volle watertank van 500 liter weegt 500 kilo. Zorg dat je chassis dit kan dragen.

Je hebt twee tanks nodig: een schoonwatertank en een vuilwatertank. De vuilwatertank moet altijd onder de schoonwatertank staan, zodat deze door de zwaartekracht leegloopt.

Je hebt een dompelpomp nodig om het water uit de tank te pompen. Een DAB E.Sybox Mini is een stille en slimme pomp die de druk constant houdt.

Gebruik een 12V pomp om stroom te besparen. Vergeet het filteren niet: een sedimentfilter (5 micron) haalt zand en slib weg, en een actieve koolfilter zorgt voor betere smaak. De afvoer is simpel: een 50mm buis naar de vuilwatertank.

Let op dat je de tank makkelijk kunt legen (bij een waterleiding of grijswaterput).

Voor de douche: een elektrische boiler van 10 liter is vaak genoeg voor één douchebeurt. Die boiler verbruikt wel veel stroom, dus douchen moet als de zon schijnt.

• Schoonwatertank (500 liter): Kunststof, stevig en donker tegen algengroei. Kosten: €150 - €300.
• Vuilwatertank (500 liter): Identiek aan de schoonwatertank. Kosten: €150 - €300.
• 12V Waterpomp (met drukvat): DAB E.Sybox Mini of een eenvoudige Shurflo. Kosten: €200 - €500.
• Waterfilters (Sediment + Kool): Plaats ze na de pomp. Kosten: €50 - €100.
• Boiler (10 liter elektrisch): Voor de douche of keuken. Kosten: €100 - €200.

Stap 4: Verwarming en Koeling - Comfort het hele jaar door

Verwarming in een off-grid huis draait om efficiëntie. Een houtkachel is een klassieker.

Kies voor een compact model met een vermogen van 4-6 kW, geschikt voor kleine ruimtes (zoals een Hobbit SE of Salamander). Het nadeel: je moet hout opslaan en je bent veel bezig met stoken. Een alternatief is een airco met warmtepomp (split-unit).

Dit is zuinig en koelt ook in de zomer. Een Mitsubishi Heavy Industries SRK20ZSP-W of een Daikin Stylish is stil en efficiënt.

Je hebt wel 230V nodig, dus je omvormer moet dit aankunnen. Voor een volledige off-grid stroominstallatie is een airco vooral een optie als je een generator of een mega-accubank hebt.

Isolatie is je beste vriend. Zonder goede isolatie ben je je warmte snel kwijt. Kies voor houtvezelplaten of schapenwol in de wanden en vloer. Voor het dak is PIR-schuim (Rc-waarde van 6+) een goede optie. Goede isolatie bespaart je hout en stroom.

• Houtkachel (4-6 kW): Compact model met externe luchttoevoer. Kosten: €800 - €1500 inclusief schoorsteen.
• Airco/Warmtepomp (Split-unit): Mitsubishi of Daikin. Kosten: €1200 - €2000.
• Isolatiemateriaal: Houtvezel (Rc 4,5) of PIR (Rc 6). Kosten: €30 - €60 per m².
• Rookmelder & Koolmonoxidemelder: Verplicht bij houtkachel. Kosten: €30 - €50.

Stap 5: Sanitair - Douche en Toilet

Het toilet is vaak een dilemma. Een composttoilet (zoals een Separett of een eigenbouw emmertoilet) is waterloos en ideaal voor off-grid.

Je scheidt daarmee urine en ontlasting. Dit voorkomt stank en zorgt dat de compostering lukt.

Het vergaat tot waardevolle mest voor je tuin. Wil je een normale toilet? Dan is een incineratie toilet (verbrandingstoilet) een optie. Dit verbruikt wel stroom (ca.

1-1,5 kWh per verbranding) en is prijzig in aanschaf. Een septic tank is vaak geen optie in een tiny house vanwege de vergunningen en de grootte.

De douche. Een elektrische douchekop (met boiler) is standaard, maar let op het stroomverbruik. Een andere optie is een boiler die op gas verwarmt, maar dat is zeldzaam. De meeste tiny houses hebben een simpele douchecabine met een afvoer die direct naar de vuilwatertank gaat.

• Composttoilet (Separett Villa): Scheiding van urine en ontlasting. Kosten: €900 - €1200.
• Emmertoilet (Droogtoilet): Zelfbouw of kant-en-klaar. Kosten: €150 - €400.
• Douchecabine: Een eenvoudige douchewand of een hoekcabine. Kosten: €200 - €500.
• Waterafvoer: Slang van 32mm naar de vuilwatertank. Kosten: €20 - €40.

Stap 6: De Fysieke Installatie - Zelf doen of Uitbesteden?

Elektra en gas mag je zelf installeren, maar wees heel voorzichtig. Zorg dat je een duidelijk schema maakt.

Gebruik alleen materialen die geschikt zijn voor 12V of 230V en zorg voor goede bekabeling. Een verdeelkast met automaten is essentieel voor veiligheid. Twijfel je? Schakel een elektricien in voor de eindcontrole.

De waterleidingen leg je het beste in een trekbuis. Zo kun je ze later vervangen zonder dat je de vloer of wanden open hoeft te breken.

Gebruik drinkwaterslangen (PTFE-tape!) en zorg voor stevige klemmen. De gasleiding moet vastgezet worden met gasklemmen en mag niet trillen. Test alles voordat je de wanden dichtmaakt!

Druk op de knoppen, controleer op lekkages met zeepsop en meet de spanning. Een multimeter is je beste vriend. Het is veel makkelijker om nu een fout te vinden dan als je er al woont.

• Verdeelkast met automaten: Zorg voor differentieelschakelaars en aardlekschakelaars. Kosten: €100 - €200.
• Draad en kabels: Dikke kabels voor de stroom van accu naar omvormer (minimaal 35mm²). Kosten: €5 - €10 per meter.
• Waterleiding in trekbuis: Flexibele leiding in een beschermende buis. Kosten: €2 - €5 per meter.
• Gasleiding (RVS): Alleen geschikte materialen gebruiken! Kosten: €10 - €15 per meter.

Stap 7: De Checklist voor de Aanschaf - Wat moet je nú bestellen?

Voordat je begint met bouwen, moet alles besteld zijn. Raadpleeg onze off-grid tiny house beginnersgids zodat je niets vergeet; niets is vervelender dan een week op een omvormer wachten terwijl je dak al dicht is.

Maak een Excel-sheet en hou de levertijden in de gaten. Veel materialen zijn online te bestellen, maar zonnepanelen en accu's kun je soms lokaal kopen.

Let op de garantievoorwaarden. Bij Victron heb je vaak 5 jaar garantie, bij budgetmerken 1 of 2 jaar. Het is soms slimmer om iets meer te investeren in kwaliteit, vooral voor de accu's en de omvormer.

Dit zijn de duurste onderdelen en de kern van je systeem. Zorg dat je de juiste tools hebt. Een goede boormachine, een decoupeerzaag, een soldeerbout en een waterpomptang zijn essentieel. Een ladder is ook handig voor het leggen van de panelen.

• Accu & Omvormer: Bestel als eerst, langste levertijd. (Victron, Pylontech).
• Zonnepanelen: Check of ze op je dak passen (formaat en gewicht).
• Toilet: Keuze bepaalt de ruimte indeling.
• Gasfles & Kookplaat: Bestel bij een lokale leverancier voor de veiligheid.
• Verdeelkast & Automaten: Kies voor A-merken (Hager, Eaton).

Veelgemaakte Fouten (en hoe je ze voorkomt)

Een veelvoorkomende fout is het te klein kopen van de omvormer. Je koopt een 2000W omvormer, maar je waterpomp trekt een piek van 1800W én je koelkast start op.

De omvormer klapt eruit. Koop altijd minimaal 30% meer vermogen dan je denkt nodig te hebben.

Een andere fout is het vergeten van de externe luchttoevoer voor de houtkachel en de verbrandingslucht voor de cv-ketel (als je die hebt). In een tiny house is de luchtvochtigheid vaak hoog en de ruimte klein. Zonder toevoer verbrand je alle zuurstof en loop je risico op koolmonoxide.

• Te kleine omvormer: Reken uit wat je piekvermogen is en tel 1000W op.
• Geen externe luchttoevoer: Essentieel voor kachels en verbranding.
• Water op de wanden: Zorg voor dakgoten of afvoer.
• Te weinig accucapaciteit: Reken 1 dag buffer bij bewolking.

Tenslotte: het vergeten van de regenpijp. Zonnepanelen op een schuin dak werken als een glijbaan. Als je geen dakgoten hebt, spoelt al het water langs je wanden. Zorg voor een simpele goot of een afvoer aan de zijkant van het dak.

Met deze complete inkoperslijst voor 2026 ben je klaar om te beginnen.

Het is een hoop geregel, maar het resultaat is een huis dat van jou is en volledig draait op je eigen kracht. Succes met bouwen!