Off-grid tiny house accu berekening: hoeveel kWh heb je nodig?

Een off-grid tiny house bouwen is één ding, maar zonder stroom zit je ’s avonds in het donker met een koude kop koffie.

De accu is je hart. Te klein en je leeft met constange spanning over je batterijpercentage. Te groot en je gooit duizenden euros over de schutting voor capaciteit die je nooit gebruikt. Die keuze is lastiger dan het lijkt.

Je moet je verbruik kennen, de zon en wind begrijpen, en rekening houden met die ene gure week in november waarin de zon zich amper laat zien. Laten we samen uitrekenen wat jij echt nodig hebt, zonder poespas.

Wat je nodig hebt voor de berekening

Voordat je getallen gaat invullen, moet je het juiste materiaal verzamelen. Je kunt geen accucapaciteit kiezen zonder te weten wat je verbruikt en wat je kunt opwekken. Zorg dat je deze gegevens bij de hand hebt.

1. Een energieverbruiksscan: Schrijf al je apparaten op die straks in je tiny house draaien. Denk aan verlichting, koelkast, waterpomp, eventuele wasmachine en je laptop. Zet ze in een lijstje.
2. Specificaties van je zonnepanelen: Weet hoeveel watt (Wp) je hebt liggen. Bij een tiny house gaat het vaak om 600 tot 1500 Wp, afhankelijk van je dakoppervlakte.
3. Een zonurenkaart van Nederland: In de zomer heb je in Nederland zo'n 5 tot 6 zonuren per dag, in de winter maar 1 tot 2 uur. Die variatie is cruciaal voor je accugrootte.
4. Je accusoort: Kies je voor een Lithium-ferro-fosfaat (LFP/LiFePO4) accu? Die is veiliger en langer houdbaar dan loodzuur. LFP is de standaard voor tiny houses geworden.
5. Een multimeter of energiemeter: Als je al een tijdelijke stroomvoorziening hebt, meet dan alvast je daadwerkelijke verbruik. Gokken is leuk, maar meten is weten.

Stap 1: Bepaal je dagelijks verbruik in kWh

De meeste beginners schatten hun verbruik te laag in. Ze vergeten dat een waterpomp of een infraroodpaneel flink wat trekt.

We gaan uit van een realistisch tiny house scenario, zonder gas. Stel je voor: je bent alleenstaand of met z’n tweetjes. Je gebruikt: Tel je dit bij elkaar op?

• Een kleine 12V koelkast (zoals een Dometic of Waeco): 0,6 kWh per dag.
• LED verlichting (50 watt totaal): 0,2 kWh per dag (bij 4 uur gebruik).
• Laptop en telefoon opladen: 0,15 kWh per dag.
• Waterpomp (12V, 5 liter/min): 0,1 kWh per dag.
• Een kleine ventilator of ontvochtiger: 0,3 kWh per dag.
• Eventueel een elektrisch kookplaatje (inductie): 1,0 kWh per dag (als je 15 minuten kookt).

Zit je op ongeveer 2,35 kWh per dag. Rond dit af naar 2,5 kWh voor kleine spiegelingen en onverwachte verbruikspieken.

Voor een gemiddeld tiny house huishouden (inclusief koken) ga je uit van 2,5 tot 3,5 kWh per dag. Voor een heel zuinig huisje met houtkachel en weinig elektrisch koken ligt dit op 1,5 kWh. Veelgemaakte fout: Mensen vergeten het sluimerverbruik van omvormers en laders. Een goede omvormer verbruikt zelf 10-20 watt als die aan staat.

Dat is zo 0,5 kWh per dag extra. Reken hier altijd mee.

Stap 2: Bereken je piekbelasting (Watt)

Naast het totale energieverbruik (kWh) heb je te maken met piekvermogen (Watt). Dit is belangrijk voor de keuze van je omvormer, maar ook voor je accu die deze stoot moet kunnen leveren zonder in te storten.

Stel je voor dat je op een regenachtige dag alles tegelijk aanzet:

• Waterpomp (200 watt)
• Koelkast compressor (150 watt)
• Licht (50 watt)
• Laptop (60 watt)
• Kookplaat (1500 watt)

Totaal: 1960 watt. Je accu moet dit kunnen leveren zonder dat de spanning (V) te ver naar beneden zakt. Een LFP accu met een goede BMS (Battery Management System) kan dit aan, maar je omvormer moet minimaal 2000 watt continu vermogen hebben.

Tip: Kook op gas of een houtkachel met kookplaat. Dit scheelt je 1500 watt piek. In een tiny house is het verstandig om je grootste energievreters (koken en verwarmen) fossielvrij te houden van de accu.

Stap 3: De zonuren in Nederland meerekenen

Hier gaat het vaak mis. Je rekent je accu groot genoeg voor je dagverbruik, maar vergeet dat je in de winter veel minder zon hebt.

In Nederland leveren 1000 Wp zonnepanelen in de zomer ongeveer 5 kWh per dag op, maar in de winter maar 0,5 tot 1 kWh.

• Zomer: 5 zonuren x 1000 Wp = 5 kWh opbrengst.
• Winter: 1,5 zonuren x 1000 Wp = 1,5 kWh opbrengst.

Om off-grid te gaan moet je rekening houden met de "slechtste maand". In Nederland is dat December of Januari. Stel je hebt 1500 Wp aan panelen.

In de winter leveren die je maximaal 2,25 kWh op. Als je 2,5 kWh verbruikt, kom je net tekort. Je hebt dus buffer nodig voor dagen dat het bewolkt is. Realistische aanpak: Je accucapaciteit moet het verschil overbruggen tussen je dagverbruik en je opbrengst in de slechtste maand. Daarnaast is een backup (aggregaat of open haard) vaak noodzakelijk voor de allerdonkerste dagen.

Stap 4: De daadwerkelijke accu berekening

Nu gaan we rekenen. We willen weten hoeveel kWh je nodig hebt om 1 tot 2 dagen zonder zon te overleven (autonomie), en om je energiepieken op te vangen.

Formule:
(Dagelijks verbruik in kWh x Aantal dagen autonomie) / Diepte van ontlading (DoD) = Benodigde totale capaciteit.

Voorbeeldberekening (Gemiddeld tiny house): Nadat je jouw off-grid stroomverbruik hebt berekend, volgt de som:
2,5 kWh x 2 dagen = 5 kWh totale energie die je wilt opslaan.
5 kWh / 0,8 (DoD) = 6,25 kWh totale accucapaciteit. Dit betekent dat je een accubank nodig hebt van minimaal 6,25 kWh. In de praktijk koop je vaak een standaard module. Een populaire keuze voor tiny houses is de Pylontech US3000C (3,5 kWh) of de Freedom 50 (5 kWh).

1. Dagverbruik: 2,5 kWh.
2. Dagen autonomie: 2 dagen (om te overleven bij slecht weer).
3. DoD (Depth of Discharge): Bij LFP accu’s mag je tot 80-90% ontladen. Wij rekenen veilig met 80% (0,8).

Voor dit voorbeeld zou je dus 2x een Pylontech US3000C nodig hebben (7 kWh totaal). Veelgemaakte fout: Een loodzuur accu kopen. Deze mag maar tot 50% ontladen worden.

Dan heb je dus een accu van 12,5 kWh nodig voor hetzelfde resultaat. Die is zwaarder, groter en duurder. Blijf bij LFP voor tiny houses en verdiep je in handige off-grid boeken voor beginners.

Stap 5: De omvormer en laadcontroller kiezen

Een accu is nutteloos zonder de juiste elektronica eromheen. Je hebt een hybride omvormer nodig die zowel kan laden als ontladen, en een MPPT laadcontroller voor je panelen.

De omvormer:
Kies voor een omvormer met vermogen gebaseerd op je piekbelasting (Stap 2). Voor 2000 watt piek kies je minimaal een 24V of 48V systeem.

Een 12V systeem is voor een tiny house vaak te zwak voor grotere vermogens (je krijgt dan te dikke kabels nodig).
Tip: Kijk naar merken zoals Victron Energy (Compact GX serie) of Growatt. Een Victron 24V 3000W omvormer kost ongeveer €800,-. De laadcontroller (MPPT):
Deze zet de spanning van je panelen om naar de juiste spanning voor je accu. Zorg dat de totale spanning (Voc) van je panelen niet boven de maximale invoerspanning van je controller uitkomt.
Voor 1500 Wp panelen op een 24V accu systeem heb je een 60A MPPT controller nodig (zoals de Victron SmartSolar 100/60). Veelgemaakte fout: Een PWM controller kopen om geld te besparen. Dit werkt prima voor een tuinhuisje, maar voor een off-grid tiny house verlies je tot 30% opbrengst. Altijd MPPT gebruiken.

Stap 6: Kostenoverzicht en budgettering

Het hangt er flink vanaf hoeveel geld je uitgeeft. Hier een indicatie voor een systeem van 6,25 kWh (genoeg voor de meeste tiny houses). Let op: Dit zijn materiaalkosten. Als je de installatie door een professional laat doen, tel daar dan €50,- tot €80,- per uur bij op. Een complete set installeren kost al snel €800 tot €1500 extra.

• Budget optie (China/Alternatieve merken):
  Accu (6kWh LiFePO4): €1.800,-
  Omvormer (Hybride 3000W): €600,-
  Laadcontroller (MPPT 60A): €250,-
  Kabels & Vloerbox: €200,-
  Totaal: ± €2.850,-
• Middenklasse (Victron/Goodwe):
  Accu (Pylontech 7kWh): €2.500,-
  Omvormer (Victron 24V 3000W): €850,-
  Laadcontroller (Victron 100/60): €400,-
  Kabels & Monitor: €300,-
  Totaal: ± €4.050,-
• Premium (Volledig Victron off-grid):
  Accu (10kWh): €4.000,-
  Omvormer (MultiPlus 48V): €1.200,-
  Extra’s (Color Control GX, kabels, veiligheid): €500,-
  Totaal: ± €5.700,-

Checklist: Klopt jouw berekening?

Voordat je op 'bestellen' drukt, loop je deze lijst na. Dit voorkomt teleurstellingen en veiligheidsrisico’s.

• ✅ Heb ik mijn daadwerkelijke verbruik gemeten of realistisch ingeschat (minimaal 2,5 kWh voor een gemiddeld huis)?
• ✅ Is mijn accucapaciteit minimaal 1,5x mijn dagverbruik (liefst 2x voor de winter)?
• ✅ Zijn al mijn 230V apparaten uitgeschakeld als de omvormer uitgaat (slaapstand)?
• ✅ Is mijn accubank 24V of 48V (ipv 12V) voor een tiny house met meer dan 1500W verbruik?
• ✅ Heb ik rekening gehouden met de laagste zonopbrengst in December?
• ✅ Zijn alle kabels dik genoeg (minimaal 6mm2 voor 230V delen, dikker voor 12V delen)?
• ✅ Heb ik voldoende ventilatie in de accuruimte (LFP is veilig, maar wil geen extreme hitte of kou)?
• ✅ Is er een backup plan voor dagen met 0% zon (aggregaat of houtkachel)?

Als je deze stappen hebt doorlopen, weet je precies hoe groot je accu moet zijn. Je bent nu beslagen ten ijs en voorkomt de klassieke beginnersfout: een te kleine accu kopen en na drie maanden al moeten bijbouwen. Succes met bouwen!