Een composttoilet in je tiny house is een gamechanger voor je off-grid avontuur. De Nature's Head is een van de populairste opties.
▶Inhoudsopgave
- Wat je nodig hebt voordat je begint
- Stap 1: Kies de juiste plek en voorbereiding
- Stap 2: Het frame en de draagconstructie
- Stap 3: Ventilatie installeren – de levensader
- Stap 4: Elektrische aansluiting
- Stap 5: Het urinevat en compostvat plaatsen
- Stap 6: Testen en in gebruik nemen
- Veelgemaakte fouten en hoe je ze oplost
- Verificatie-checklist: Is je installatie klaar?
Geen geur, geen waterverbruik en je bent volledig zelfvoorzienend. Maar het installeren ervan is een klusje dat je goed moet aanpakken.
Een verkeerde installatie lekt, stinkt of maakt het toilet onbruikbaar. Deze handleiding leidt je stap voor stap door het proces, van voorbereiding tot het eerste gebruik. We doen dit op een manier die je direct kunt toepassen, zonder poespas.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Voordat je de schroevendraaier pakt, check je dit lijstje. Zonder deze spullen kom je halverwege stil te staan.
En dat is het laatste wat je wilt in je tiny house. Materialen: Gereedschap: Voorwaarden: Zorg dat je stroomvoorziening stabiel is. De ventilator in de Nature's Head verbruikt weinig (ongeveer 1,5W), maar heeft constante 12V nodig. Een losse accu of zonnestroomsysteem met voldoende capaciteit is essentieel.
- Nature's Head toilet (inclusief urine- en compostvat)
- 12V aansluiting (je kunt hem ook op 120V/240V aansluiten, maar 12V is efficiënter voor off-grid)
- 40mm PVC afvoerbuis voor de ventilatie (lengte hangt af van je dakhoogte)
- 40mm PVC bocht (90 graden) voor de overgang van verticaal naar horizontaal
- 40mm ventilatierooster (dakdoorvoer of wandrooster)
- Flexibele 40mm slang (optioneel, voor moeilijke hoeken)
- Kit (siliconen of MS-polymeer, waterdicht)
- Schroeven en pluggen (RVS, voor montage op hout of wand)
- Stevige plank of frame voor onder het toilet (minimaal 40x40 cm draagvlak)
- Standaard composteerbaar zakken (voor het afvalvat, maat 30-40 liter)
Check ook je vergunning. In Nederland en België mag je composttoiletten vaak gebruiken, maar sommige gemeentes eisen een aansluiting op het riool. Doe hier vooraf een pre-overleg.
- Boormachine met 40mm hout- en/of gatenzaag
- Schroevendraaier of boormachine met bitjes
- Waterpas
- Stanleymes
- Aftekenpotlood
- Stofzuiger
Stap 1: Kies de juiste plek en voorbereiding
De plek van je toilet bepaalt het comfort. Kies een hoek die makkelijk bereikbaar is, maar niet in de weg staat.
In een tiny house is elke vierkante meter goud waard. Houd rekening met de ventilatie. De Nature's Head heeft een ventilatiesysteem dat lucht via de pot aanzuigt en via een buis naar buiten afvoert. Dit voorkomt geuren. Plaats het toilet dus bij een buitenwand of onder het dak.
De ideale hoogte voor de zitting is 40-45 cm vanaf de vloer. Dit is standaard toilethoogte.
Meet dit af op je wand en teken de positie af. Veelgemaakte fout: Te dicht bij een wand plaatsen.
De deksel moet volledig open kunnen (minimaal 30 cm speling). Zorg ook dat je achter het toilet ruimte houdt voor de ventilatiebuis. Een veelgemaakte fout is het vergeten van de draairichting van de deksel.
De Nature's Head deksel scharniert aan de voorkant. Zorg dat je voldoende ruimte voor je hebt om hem open te klappen. Tijdsindicatie: 30 minuten voor het uitzoeken van de plek en het maken van de tekening.
Stap 2: Het frame en de draagconstructie
Je toilet is zwaar als het vol is. Het urinevat weegt ongeveer 2 liter per volle tank. Het compostvat kan na verloop van tijd ook zwaarder worden.
Een stevig frame is dus cruciaal. Gebruik geen losse planken.
Bouw een vierkant frame van 40x40 cm met stevig hout (bijvoorbeeld vurenhout 5x10 cm). Schroef dit frame vast aan de vloer en de wand.
Gebruik RVS-schroeven en pluggen. Zorg dat het frame waterpas staat. Gebruik een waterpas om horizontaal en verticaal te controleren.
Een scheef toilet is niet alleen oncomfortabel, maar belast ook de constructie verkeerd.
Bevestig het toilet op dit frame. De Nature's Head heeft montagegaten aan de onderkant. Boor gaten in je frame die overeenkomen met de gaten in de toiletbodem. Zet het toilet vast met RVS-bouten en moeren.
Draai niet te strak aan om het kunststof niet te beschadigen. Veelgemaakte fout: Geen stevig frame bouwen en het toilet direct op een dunne vloer plaatsen. Dit leidt tot doorzakken en lekkage. Gebruik altijd een frame dat de volledige onderkant ondersteunt. Tijdsindicatie: 1-2 uur, afhankelijk van je klusvaardigheid.
Stap 3: Ventilatie installeren – de levensader
De ventilatie is het allerbelangrijkste onderdeel van de Nature's Head. Zonder goede ventilatie ontstaat er geur.
De ventilator zuigt lucht uit het compostvat en stuurt deze naar buiten.
De luchtstroom moet vrij zijn. Meet de plek voor de ventilatiebuis. De ventilatiebuis moet zo recht mogelijk naar buiten lopen.
Een hoek van maximaal 45 graden is acceptabel, maar een rechte lijn is beter. Boor een gat van 40 mm in de buitenwand of het dak. Gebruik een gatenzaag voor een net gat. Plaats de 40mm PVC-buis.
Steek de buis vanuit het toilet naar buiten. Gebruik een bocht (90 graden) om van verticaal naar horizontaal te gaan als dat nodig is.
Kit de naden waterdicht. Gebruik MS-polymeer kit die geschikt is voor buitengebruik.
Bevestig het ventilatierooster aan de buitenkant. Zorg dat het rooster insectenwerend is. Sluit de ventilatiebuis aan op de uitlaat van de Nature's Head.
De uitlaat zit achterin het compostvat. Druk de slang erop en zet vast met een klem.
Veelgemaakte fout: Te veel bochten in de ventilatiebuis. Elke bocht vermindert de luchtstroom. Probeer het aantal bochten te beperken tot maximaal twee.
Ook het vergeten van een terugslagklep is een fout. De Nature's Head heeft er geen nodig, maar een externe terugslagklep kan helpen bij sterke wind.
Tijdsindicatie: 1,5 - 2,5 uur. Dit is het meest secuur deel.
Stap 4: Elektrische aansluiting
De Nature's Head heeft een 12V ventilator. De stroomverbruik is laag (1,5W), maar constant.
Je kunt hem aansluiten op je hoofdenergiesysteem of op een aparte accu. In een tiny house sluit je hem meestal aan op je 12V DC systeem. Zoek de aansluitkabel van de Nature's Head.
Deze heeft een rode (plus) en zwarte (min) draad. Sluit de rode draad aan op je 12V plus en de zwarte op de min.
Gebruik een zekering van 1A tot 3A direct bij de aansluiting. Dit voorkomt kortsluiting. Test de ventilator direct na aansluiting. De ventilator moet meteen gaan draaien als je de stroom aanzet. Hoor je niets?
Check dan de polairiteit en de zekering. De ventilator kan ook op 120V/240V worden aangesloten met een adapter, maar voor off-grid is 12V efficiënter.
Veelgemaakte fout: De draadjes verkeerd om aansluiten. De ventilator draait dan niet of gaat kapot.
Controleer altijd de plus en min. Ook het vergeten van een zekering is gevaarlijk. Zonder zekering loop je risico op brand. Tijdsindicatie: 30 minuten.
Stap 5: Het urinevat en compostvat plaatsen
De Nature's Head heeft twee aparte compartimenten. De voorkant is voor urine, de achterkant voor vast afval.
De urine-afvoer zit standaard op de voorkant. De urinebak heeft een inhoud van ongeveer 2,5 liter. De compostbak heeft een inhoud van ongeveer 20 liter.
Schuif het urinevat eronder. De Nature's Head heeft een speciale urine-afvoerconnector.
Sluit hier een slang op aan (meestal 32mm of 38mm) als je de urine wilt afvoeren naar een opvangvat. Voor een tiny house is het vaak praktischer om de urinebak leeg te gooien. Zorg dat je een makkelijke manier hebt om het bakje eruit te halen.
Plaats het compostvat erin. Dit vat klik je vast aan de zijkanten.
Zorg dat het goed vastzit. Het deksel van het compostvat moet soepel open en dicht kunnen.
De draaiknop aan de voorkant zorgt voor het vermalen van het afval. Test dit mechanisme. Veelgemaakte fout: Het urinevat niet goed waterpas plaatsen. Dit leidt tot lekkage. Gebruik de waterpas op de pot zelf, niet op de vloer.
Ook het vergeten van het schoonmaken van het urinevat voor het eerste gebruik is een fout. Spoel het vat even om met azijn of water. Tijdsindicatie: 20 minuten.
Stap 6: Testen en in gebruik nemen
Voordat je echt gaat gebruiken, test je alles. Vul het urinevat met een halve liter water.
Check of er geen lekkage is. Doe hetzelfde met het compostvat (lege composteerbare zak erin). Draai de hendel. Werkt de vergruizing?
Check de ventilatie. Steek een lucifer aan en houd deze bij de potopening. De rook moet direct naar buiten worden gezogen door de ventilator.
Als de rook blijft hangen, is de luchtstroom niet goed. Check dan je ventilatiebuis op knikken of verstoppingen.
Gebruik het toilet voor het eerst. Gooi geen normaal toiletpapier in de pot (dat composteert niet goed in de Nature's Head). Gebruik toiletpapier van 100% cellulose of gooi het in een aparte emmer. De Nature's Head is ontworpen voor vast afval en urine.
Vloeibaar afval spoel je door met water (maar niet te veel, want het vat is niet waterdicht).
Veelgemaakte fout: Te veel papier in één keer doorspoelen. Dit verstopt de vergruizer. Doe kleine beetjes tegelijk.
Ook het vergeten van het composteerbare zakje in het compostvat is een fout. Zonder zakje is het leegmaken een vieze klus. Tijdsindicatie: 15 minuten voor testen.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze oplost
Zelfs met deze handleiding kunnen dingen misgaan. Hier zijn de meest voorkomende problemen en hoe je ze oplost.
1. Geur in de tiny house: Dit is de grootste angst. In deze Nature's Head FAQ lees je alles over de oorzaak: vaak slechte ventilatie of lekkage.
Controleer of de ventilator draait (je hoort een zacht zoemend geluid). Controleer alle naden op lekkage.
Soms helpt het om de ventilatiebuis iets langer te maken (minimaal 1 meter uitsteken) om windopvang te verbeteren. 2. Lekkage aan de urine-afvoer: De slang zit niet goed vast of het vat zit vol. De Nature's Head urine-afvoer heeft een sifon-effect.
Als de slang te laag hangt, kan het teruglopen. Zorg dat de slang een lichte boog maakt en hoger zit dan het vat.
Vang de urine op in een gesloten container. 3. De vergruizer draait niet: Te veel vast afval of een verstopping.
Draai de hendel met beleid. Forceer niet. Open het toilet en kijk of er iets klem zit. Verwijder overtollig materiaal. Het compostvat mag niet meer dan 60% vol zijn voor optimale werking. 4. Vochtig compostvat: Te veel vocht in het compostvat.
De Nature's Head is een droog composteerend toilet. Ben je nog aan het oriënteren?
Bekijk dan de vergelijking tussen populaire composttoiletten. Gooi in ieder geval nooit vloeistoffen in het compostvat. Vang urine apart op.
Als het te vochtig is, voeg dan gedroogde zaagsel of kokosvezel toe (een handjevol) om het droger te maken. 5. Bevriezing in de winter: Als je tiny house niet verwarmd wordt, kan het toilet bevriezen.
De ventilator zuigt koude lucht uit. De Nature's Head zelf kan bevriezen als het onder de 0 graden komt. Gebruik een isolatiehoes (verkrijgbaar bij tiny house leveranciers) of zorg voor minimale verwarming in de ruimte.
Verificatie-checklist: Is je installatie klaar?
Gebruik deze checklist voordat je het toilet in gebruik neemt. Vink elk punt af.
- Stabiliteit: Staat het toilet stevig? Beweegt het niet als je erop zit?
- Waterpas: Is de zitting waterpas? (Gebruik een waterpas op de deksel).
- Ventilatie: Loopt de ventilatiebuis recht naar buiten?
- Luchtstroom: Wordt rook van een lucifer direct afgezogen?
- Stroom: Draait de ventilator bij aansluiting op 12V?
- Lekkage: Zijn alle verbindingen (urinevat, ventilatiebuis) water- en luchtdicht?
- Bediening: Draait de vergruizer soepel?
- Composteerbare zakken: Liggen er zakken klaar in het compostvat?
- Leegmaken: Weet je hoe je de vaten moet legen?
- Vergunning: Is de installatie goedgekeurd door de gemeente (indien nodig)?
Als je iets niet kunt afvinken, los het op voordat je begint met gebruiken.
Als je alle punten kunt afvinken, ben je klaar. Je tiny house is nu uitgerust met een professioneel composttoilet. Je bent klaar voor een off-grid bestaan zonder zorgen over water of riool.