Een composttoilet in je tiny house: het klinkt voor veel mensen even wennen.
▶Inhoudsopgave
- Hoe voorkom ik geur bij een Nature's Head composttoilet?
- Hoe vaak moet ik de tank legen?
- Wat kost een Nature's Head en wat zijn de bijkomende kosten?
- Is het onderhoud moeilijk en tijdrovend?
- Wat doe ik met de urine en de compost?
- Hoe zit het met de vergunning voor een composttoilet?
- Kan ik de Nature's Head ook in een bestaande woning gebruiken?
- Hoe lang gaat de Nature's Head mee?
- Conclusie
Toch is het vaak de slimste keuze voor een off-grid bestaan. Geen dure septic tank, geen gesleep met riool.
Nature's Head is een van de populairste merken in de tiny house wereld. Maar voordat je er één aanschaft, wil je weten wat je te wachten staat. Hoe zit het met die geur? Wat kost het onderhoud?
En hoe vaak moet je het ding leegmaken? In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de Nature's Head, gebaseerd op de ervaringen van tientallen tiny house bewoners.
We gaan niet om de hete brij heen draaien; composttoiletten zijn geweldig, maar ze vragen wel een andere mindset.
Hoe voorkom ik geur bij een Nature's Head composttoilet?
Geur is de nummer één zorg voor iedereen die overweegt een composttoilet te nemen. Met de Nature's Head hoef je je daar geen zorgen over te maken, mits je de basisregels volgt. Het geheim zit 'm in de ventilatie en het droogmiddel.
De toiletunit heeft een ingebouwde ventilator die constant lucht afvoert via een 50 mm buis naar buiten.
Zonder deze ventilatie gaat het mis. De tweede cruciale stap is het gebruik van het juiste droogmiddel.
Na elk bezoek strooi je een flinke schepje (ongeveer 250 ml) van het Nature's Head 'coir' (kokosvezel) of zaagsel mengsel in de pot. Dit werkt als een spons, absorbeert vocht en voorkomt dat bacteriën geur produceren. Gebruik geen gewoon tuinaarde; dat bevat te veel klei en verstoort het compostproces.
De geur die je eventueel ruikt is die van de compostering zelf, een aardse, natuurlijke geur, niet de rioollucht die je kent van een normaal toilet.
Als je een vieze lucht ruikt, check dan als eerste je ventilatiesysteem. Is de slang geknikt? Zit er een vogelnest in? Een veelgemaakte fout is de slang te ver van het huis af te leggen, waardoor de lucht terugwaait.
Hoe vaak moet ik de tank legen?
De frequentie hangt af van twee dingen: hoeveel personen het toilet gebruiken en of je de vloeistof scheidt. De Nature's Head heeft een urinescheider.
Dit is een klein kanaal aan de voorkant waar vloeistof direct naar de tank onder de pot wordt geleid.
De vaste delen (poep en wc-papier) blijven in de bovenste bak. Als je de urinescheider correct gebruikt, hoef je de vaste delen maar één keer per 3 tot 4 maanden te legen voor één persoon. De urinetank daarentegen moet veel vaker geleegd worden.
Deze tank heeft een inhoud van ongeveer 12 liter. Voor één volwassene is deze vol na ongeveer 3 tot 5 dagen.
Het is dus geen 'once-a-week' klusje. De vloeistof kun je zonder problemen op de composthoop gooien (verdund met water) of als meststof gebruiken voor niet-eetbare planten. De vaste delen zijn na 3-4 maanden veranderd in bruikbare compost die je onder struiken kunt mengen. Zorg dat je altijd reserve tanks bij de hand hebt; voor een klein tiny house is één setje vaak genoeg, maar voor een gezin van vier heb je er meer nodig.
Wat kost een Nature's Head en wat zijn de bijkomende kosten?
De aanschafprijs van een Nature's Head composttoilet ligt in Nederland rond de € 1.100 tot € 1.300.
Dat is aanzienlijk meer dan een simpel chemisch toilet (ca. € 200), maar veel goedkoper dan de installatie van een septic tank (al snel € 3.000 tot € 6.000 inclusief graafwerk). Het grote voordeel is dat je geen wateraansluiting nodig hebt voor de spoeling, wat weer scheelt in je waterverbruik en loodgieterskosten. De bijkomende kosten zijn minimaal, maar wel belangrijk om mee te nemen. Je hebt een afvoerslang nodig voor de ventilatie (€ 20) en de speciale composteerbare zakken of emmers voor de vaste delen (€ 2 per stuk).
Het droogmiddel (coir briquettes) kost ongeveer € 15 per stuk en gaat voor een single persoon ongeveer 2 tot 3 maanden mee. De totale jaarlijkse kosten voor materiaal liggen dus ergens tussen de € 50 en € 100, afhankelijk van gebruik. Vergeet niet dat je met deze investering direct je maandelijkse waterrekening verlaagt, wat op de lange termijn een flinke besparing oplevert in een off-grid situatie.
Is het onderhoud moeilijk en tijdrovend?
Nee, het onderhoud is simpel, maar het vereist wel discipline. Het is geen 'installeer-en-vergeten' systeem zoals een modern riool.
De routine is simpel: na elk toiletbezoek strooi je droogmiddel. Dat duurt 10 seconden.
Een keer per week controleer je of de ventilatie nog loopt en of de urinetank vol raakt. Dat is het. Een keer per 3 tot 4 maanden komt het grotere werk: het legen van de compostbak. Dit duurt ongeveer 15 tot 20 minuten.
Je draait de bovenbak los, tilt deze eraf en giet de inhoud (de compost) in een composteerbare zak of emmer. Je hoeft het toilet niet schoon te schrobben; de compost valt er zo uit.
De urinetank spoel je even om met water. Het enige echte onderhoud aan de unit zelf is het schoonmaken van de ventilatorfilter, wat eens in de 6 maanden nodig is. Dit voorkomt storingen. Vergelijk dat met een septic tank die eens in de 4 jaar geleegd moet worden door een vrachtwagen (kost € 150 per keer) en het voordeel van de Nature's Head wordt duidelijk: je bent je eigen baas over je afval.
Wat doe ik met de urine en de compost?
Dit is een vraag die veel beginners bezighoudt. De urine wordt apart opgevangen en is een uitstekende stikstofrijke meststof.
Gooi het niet zomaar op je moestuin, want het is te sterk en kan planten verbranden. Meng het met water in een verhouding van 1:10 (één deel urine op tien delen water) en gebruik het als vloeibare mest voor groenten of fruitbomen. Je kunt het ook direct op een composthoop gooien; het versnelt het composteringsproces van het droge materiaal.
De vaste delen (de compost) mag je na 3 tot 4 maanden legen. Het is nog geen 'klaar' tuincompost; het bevat nog veel organisch materiaal.
Laat het nog een halfjaar tot een jaar nazakken in een aparte composthoop voordat je het in de moestuin gebruikt.
Voor struiken en bomen kun je het direct gebruiken, maar meng het wel even door de bovenste laag van de grond. In Nederland is het volgens de wet toegestaan om eigen compost te gebruiken, zolang je het niet als 'compost' verkoopt. Houd rekening met de geur; de composthoop moet op een plek staan waar je er geen last van hebt.
Hoe zit het met de vergunning voor een composttoilet?
Een veelgestelde vraag is of je een vergunning nodig hebt voor een composttoilet.
In Nederland is de regel simpel: een composttoilet mag als enige toilet dienen als er geen riolering aanwezig is. Dit is specifiek voor tiny houses die off-grid staan of op een plek zonder wateraansluiting. De gemeente eist meestal wel dat je aantoont dat je het afval verantwoord verwerkt. De Nature's Head composttoilet review laat zien dat dit een gesloten systeem is dat geen grondwater verontreinigt.
Je moet wel een 'waterloze' oplossing kunnen aantonen. In de vergunningsaanvraag voor je tiny house moet je aangeven dat je geen waterleiding naar het toilet hebt lopen.
Vaak vragen gemeentes om een tekening of technische omschrijving. Het voordeel van de Nature's Head is dat het een goedgekeurd systeem is dat voldoet aan de normen voor afvalverwerking zonder water.
Let op: als je wel wateraansluiting hebt, mag je dit toilet vaak niet als enige toilet gebruiken; dan moet je een normaal toilet hebben. Check dit altijd bij je gemeente voordat je begint met bouwen. Een telefoontje vooraf voorkomt teleurstellingen later.
Kan ik de Nature's Head ook in een bestaande woning gebruiken?
Ja, dat kan, maar het is vaak niet de meest logische keuze.
De Nature's Head is ontworpen voor off-grid situaties waar geen riolering is. In een bestaand huis heb je vaak al een riool aansluiting. Waarom dan een composttoilet nemen? In de vergelijking tussen de Nature's Head vs Separett Villa zie je dat mensen vaak kiezen voor milieuoverwegingen of omdat de riolering kapot is en vervangen moet worden (wat duur is).
De uitdaging in een bestaand huis is de ventilatie. Je moet de 50 mm ventilatieslang naar buiten kunnen leiden.
Dat is vaak lastiger dan in een tiny house waar je de wanden nog open hebt.
Je kunt de slang via een kruipruimte of een buitenmuur naar buiten leiden, maar dit vereist soms boren door muren. Ook de ruimte is een factor; de Nature's Head heeft een footprint van ongeveer 45x50 cm, maar voelt smaller aan dan een normaal toilet door de ronde vorm. Als je een klein appartement of schuur verbouwt tot woning en geen riolering wilt aanleggen, is het een prima optie. Voor een doorsnee gezinswoning met bestaande rioolaansluiting is het vaak goedkoper en makkelijker om een gewone toilet te installeren.
Hoe lang gaat de Nature's Head mee?
De levensduur van een Nature's Head is indrukwekkend. De fabrikant geeft geen exacte garantie op jaren, maar de constructie is extreem robuust.
De behuizing is gemaakt van massief HDPE (High-Density Polyethylene), een materiaal dat niet corrodeert en bestand is tegen chemicaliën.
De bewegende delen zijn minimaal: alleen een ventilator en een simpele draaiknop voor de urine-afvoer. De ventilator is het enige onderdeel dat na verloop van tijd slijt. Deze gaat gemiddeld 3 tot 5 jaar mee voordat hij vervangen moet worden (kost ongeveer € 50).
De rest van de unit, de bak en de scheider, gaat makkelijk 15 tot 20 jaar mee of langer, mits je hem niet fysiek beschadigt. Veel tiny house bouwers kopen tweedehands Nature's Head toiletten die al 10 jaar meegaan en werken nog perfect. De lange levensduur maakt de initiële investering van € 1.200 relatief gezien niet zo hoog. Als je de kosten deelt over 15 jaar, ben je minder dan € 100 per jaar kwijt aan je toilet, inclusief onderhoudsmateriaal.
Conclusie
De Nature's Head is een uitstekende keuze voor wie off-grid wil wonen, zeker als je zelf de Nature's Head gaat installeren in je huisje.
Het vraagt wel een andere gewoonte: het strooien van droogmiddel en het regelmatig legen van de urinetank. Geur is geen issue als je de ventilatie serieus neemt.
De kosten zijn aan de hoge kant bij aanschaf, maar de lage onderhoudskosten en de vrijheid van geen riolering maken het goed. Ben je een beginnende tiny house bewoner? Begin dan met een simpele versie en upgrade later. Voor de gevorderde off-gridder is dit toilet een blijvertje.
Zorg dat je altijd reserve materiaal in huis hebt, vooral de coir briquettes, want zonder droogmiddel sta je snel met een vieze lucht in je huis.
Met de juiste voorbereiding en discipline is dit toilet een zegen voor je tiny house droom.