Een tiny house off-grid leven, dat klinkt als ultieme vrijheid. Maar dan komt de WC-vraag. Je kunt niet zomaar je riool aansluiten.
▶Inhoudsopgave
Het Natur Closet scheidingstoilet is een Duitse uitvinding die belooft het afvalprobleem op te lossen zonder chemische troep.
Ik heb hem getest en vertel je of dit echt de moeite waard is voor jouw droomhuisje.
Wat is een scheidingstoilet eigenlijk?
Een scheidingstoilet is simpelweg een wc die urine en ontlasting apart opvangt. In plaats van alles door te spoelen met liters water, scheiden ze de twee stromen direct bij de bron.
Het Natur Closet werkt volgens hetzelfde principe als de bekendere Separett of EcoTec, maar dan in een Duits jasje gestoken.
Waarom doe je dit? Omdat ontlasting en urine chemisch gezien totaal verschillende dingen zijn. Ontlasting is droog en compact.
Als je het scheidt, hoef je niet meer met zware, stinkende tonnen vol stront te slepen. Urine is vloeibaar en bevat vooral stikstof en fosfaat, wat eigenlijk een prima meststof is.
Door ze te scheiden, beperk je de geur enorm en wordt het afvalbeheer in een tiny house plotseling heel erg makkelijk. In Nederland en België wordt het vaak een "droog toilet" genoemd. Het grote verschil met een klassiek chemisch toilet is het ontbreken van Formaldehyde. Dat spul wil je echt niet in je tuin hebben.
Het Natur Closet is volledig chemievrij. Dat maakt het veilig voor het milieu en voor jouw eigen composthoop.
Hoe werkt het Natur Closet precies?
De werking is briljant eenvoudig. Je zit op de pot en doet je ding. Zodra je klaar bent, draai je aan een hendel of druk je op een pedaal (afhankelijk van het model).
Een verdeelplaatje schuift onder de pot opening heen en weer. Dit zorgt ervoor dat de ontlasting in de opvangbak achterin de pot valt, terwijl de urine via een aparte buis naar voren wordt geleid.
De urine wordt afgevoerd via een slang. Je kunt dit direct lozen in de natuur (mits je ver van waterwegen bent) of opvangen in een ton.
Belangrijk detail: urine bevat geen pathogenen zoals bacteriën in ontlasting dat wel hebben. Je kunt het dus relatief veilig gebruiken als meststof voor bomen en struiken, mits je het verdund (1:10 met water). De ontasting valt in een opvangvat met zaagsel, houtsnippers of vulmiddel.
Dit zorgt voor een droge, geurloze compostering. In plaats van dat je een riool aansluit, leg je de afvoer van de urine naar buiten.
Voor het Natur Closet heb je ongeveer 10cm vrije hoogte nodig onder de vloer voor de urine-afvoer. Dat is vaak net te weinig voor een standaard vloerisolatieplaat, dus let daarop bij het bouwen. Een veelgehoorde angst is stank. Bij het Natur Closet is dat eigenlijk onnodig.
Door de scheiding ontstaat er geen ammoniakgeur (die ontstaat juist als urine en ontlasting mengen). De enige geur die je soms ruikt, is die van het houtsnippers. Dat ruikt eerder naar een bosbodem dan naar een openbaar toilet.
De modellen en prijsindicaties
Het Natur Closet komt in een paar varianten. De basis is de "Natur Closet Standard".
Dit is de manuele versie met een hendel. Hij is compact, vaak rond de 50 cm breed en 60 cm diep.
De hoogte is standaard 45-50 cm (zithoogte), wat voor de meeste mensen comfortabel zit. De prijs ligt rond de € 600 tot € 750, exclusief verzending. Wil je meer comfort? Kies dan voor de "Natur Closet Comfort".
Dit model heeft vaak een ventilator ingebouwd die direct de geur afzuigt via een kleine slang.
Dit is ideaal voor tiny houses waar je weinig ruimte hebt voor een aparte ventilatiepijp door het dak. De Comfort variant zit vaak rond de € 900 - € 1.100. De grootste kostenpost na aanschaf is de installatie.
Als je het zelf doet, kost het je vooral tijd. Je moet een gat boren in de vloer voor de urine-afvoer en de ventilatie regelen.
Schakel je een professional in voor de loodgieterij in je tiny house, reken dan op ongeveer € 400 - € 800 extra, afhankelijk van hoe complex je afvoersysteem is.
Vergeet de verbruikskosten niet. Je hebt vulmiddel nodig. Zaagsel is het goedkoopst (vaak gratis bij een lokale houtzagerij).
Speciale composteerbare vulmiddelen (zoals van Separett) zijn makkelijker in gebruik maar kosten ongeveer € 15 per 25 liter zak. Een gemiddeld tiny house huishouden doet hier een maand mee.
Voor- en nadelen in de praktijk
Pluspunten? Allereerst het waterbesparende aspect.
Je bespaart duizenden liters water per jaar. Ten tweede de compost. Na ongeveer een jaar (als je het goed bijhoudt) heb je prachtige grond voor je tuin.
Ten derde: geen dure septic tank nodig. In veel gemeentes mag je een droog toilet gebruiken zonder vergunning, mits je geen oppervlaktewater verontreinigt.
Er zijn ook uitdagingen. Je moet de tonnen legen. Afhankelijk van de grootte van de opvangbak (meestal 15-25 liter) moet je dit eens per 2-4 weken doen bij intensief gebruik. Dat is even een mentale drempel.
Daarnaast is het niet altijd even discrete. Als je bezoek hebt, moet je uitleggen hoe het werkt.
"Draai aan de hendel na gebruik" is een zin die je vaak zult herhalen. Een ander nadeel is de winter. Als je de urine-afvoer buiten hebt liggen, kan deze bevriezen.
De Duitse bouwers van Natur Closet adviseren om de afvoer te isoleren of de slang tijdelijk in een emmer te laten lopen tijdens vorstperiodes.
Dit vergt wat improvisatie van jou als bewoner. De grootste fout die mensen maken, is het verkeerde vulmiddel gebruiken. Gebruik geen kattenbakgrind of fijn zand.
Dit verstopt de verdelers en zorgt voor een vieze bende. Blijf bij houtsnippers of zaagsel. Het Natur Closet is hier specifiek op ontworpen.
Praktische tips voor jouw tiny house
Als je dit toilet in je tiny house wilt bouwen, begin dan met de vloer.
Meet de hoogte van de pot (meestal 45 cm) en tel daar de hoogte van de urine-afvoerpijp (minimaal 10 cm) bij op. Zorg dat je vloerconstructie dit gewicht en deze hoogte aankan.
Een tiny house vloer moet vaak verstevigd worden rond het toilet. Ga je een scheidingstoilet voor je tiny house uitkiezen? Denk dan goed na over de urine-afvoer. De slang moet een vaste val hebben (minimaal 2% helling) naar buiten.
In een tiny house op wielen is dit lastig omdat de huisbak soms scheef staat.
Een oplossing is een kleine opvangton onder de vloer die je leegt, in plaats van directe lozing. Ventilatie is key. Zelfs bij een scheidingstoilet wil je geen vocht in huis. Met een goede afzuiging via een klein 12V ventilatortje kun je een stinkend toilet in je tiny house eenvoudig voorkomen.
Dit voorkomt schimmelvorming in je tiny house, wat een veel groter probleem is dan het toilet zelf. Check altijd je gemeente.
Hoewel droog toiletten vaak gedoogd worden, mag je de urine soms niet zomaar lozen op de bodem.
In natuurgebieden zijn de regels streng. Een eenvoudig pre-overleg met de gemeente voorkomt verrassingen later. Meestal mag het wel als je aantoont dat je het waterverbruik minimaliseert.
Probeer het eerst. Voordat je een tiny house bouwt, kun je een losse toiletpot van het Natur Closet kopen of kijken naar een Kildwick scheidingstoilet als alternatief, en deze een week in je badkamer testen.
Zo ervaar je het gevoel en het legen zonder meteen je hele huis te verbouwen.
De investering in een Natur Closet is een investering in vrijheid. Je bent niet langer afhankelijk van een plek met riolering.
Met € 600 tot € 1.000 ben je klaar voor een duurzaam toilet dat jaren meegaat. Als je het onderhoud netjes bijhoudt, is het een van de beste keuzes voor een off-grid bestaan.