Micro-omvormer vs string omvormer tiny house: wanneer kies je wat?

Een zonnepaneel op je tiny house dak, dat is de droom. Onafhankelijk, groen en goedkoop.

Maar dan komt de volgende vraag: hoe sluit je die panelen aan? De discussie gaat vaak over micro-omvormers versus string omvormers. Het klinkt technisch, maar het is een keuze die je voor je hele systeem maakt.

Het bepaalt hoeveel stroom je op een bewolkte dag opwekt, hoe makkelijk je systeem later uit te breiden is en hoe je omgaat met schaduw. Voor een tiny house is die keuze nog belangrijker dan voor een gewoon huis.

Je dak is klein, elke watt telt en je budget is vaak beperkt.

Laten we het simpel houden, zodat jij de juiste keuze kunt maken.

Wat is een string omvormer en waarom is 'ie zo populair?

Een string omvormer is de klassieke keuze. Stel je voor: je hebt vier zonnepanelen. Je sluit ze alle vier aan op één kabel, die loopt naar de omvormer.

Die ene omvormer zet de stroom van alle vier de panelen om.

Zo'n string, dat is gewoon een serie schakeling. Het is de techniek die al decennia wordt gebruikt en werkt als een paard.

Groot voordeel: het is goedkoop. Je hebt maar één apparaat nodig, in plaats van vier. Het nadeel zit 'm in de zwakste schakel.

Stel dat er één paneel in de schaduw ligt. Misschien door een schoorsteen of een grote boom.

Dat ene paneel levert minder, en de hele string doet het niet beter dan dat ene zwakke paneel. De opbrengst van de hele groep zakt naar het niveau van de minste performer. In een tiny house, waar je dak vaak onregelmatig is of waar schaduw van bomen kan vallen, is dat een serieus risico. Je investering levert dan minder op dan je had gehoopt.

De installatie van een string omvormer is verder eenvoudig. De kabels lopen van het dak via een gat naar de omvormer aan de muur.

Die omvormer stuurt de stroom daarna naar je groepenkast. Omdat het een bewezen techniek is, zijn de kosten laag.

Een goede string omvormer van een merk als Growatt of GoodWe heb je al voor een paar honderd euro. Voor een basisysteem met een beperkt budget is dit nog steeds een logische optie.

De micro-omvormer: aparte stroom voor elk paneel

Een micro-omvormer doet het anders. Bij deze techniek heeft elk zonnepaneel zijn eigen mini-omvormertje eronder.

Die zet de stroom meteen om, ter plekke op het dak. Elke paneel werkt volledig zelfstandig.

Ligt er één paneel in de schaduw? Dan doet die het minder, maar de andere drie panelen draaien gewoon op volle kracht. De opbrengst van je systeem zakt niet meer naar het niveau van de zwakste schakel.

Dit is een enorme voordelen voor tiny houses. Je dak is vaak klein en je wilt elke mogelijke zonnestraal benutten. Misschien staat er een boom naast of heeft je huisje een aparte vorm. In de vergelijking tussen optimizers vs micro-omvormers zie je dat je met die laatste optie altijd het maximale uit elk apart paneel haalt.

Je bent niet meer afhankelijk van de prestaties van de groep. Dit levert in de praktijk, zeker bij schaduw, tot wel 25% meer opbrengst op.

Er zijn ook nadelen. Je koopt meerdere omvormers, dus de aanschafprijs is hoger.

Een micro-omvormer van Enphase of APS kost al snel €150 tot €200 per stuk. Bij vier panelen is dat dus zo €600 tot €800 extra, exclusief installatie. Ook het installatiewerk is iets complexer.

Elke omvormer moet worden aangesloten en er loopt meer bekabeling over het dak, waarbij je goed moet letten op de maximale belasting van je systeem.

De investering is dus groter, maar de opbrengst is ook zekerder.

De vergelijking: 5 criteria voor je tiny house keuze

Om de knoop door te hakken, kijken we naar 5 concrete criteria die voor jouw situatie het belangrijkst zijn. We gaan uit van een gemiddeld tiny house systeem met 4 tot 6 panelen.

1. Prijs: Een string omvormer is goedkoper. Reken op €400-€700 voor een omvormer en bekabeling voor een systeem tot 2000W. Micro-omvormers zitten al snel op €800-€1200 voor dezelfde configuratie. Dat is een significant verschil.
2. Opbrengst bij schaduw: Dit is het hoofdargument voor micro-omvormers. Zit er schaduw op je dak? Kies micro. Geen schaduw? Dan is de opbrengstwinst minimaal en is een string prima.
3. Uitbreidbaarheid: Micro-omvormers winnen hier. Wil je later één extra paneel plaatsen? Simpel, je koopt er één micro-omvormer bij en sluit hem aan. Bij een string omvormer moet je vaak de hele omvormer vervangen voor een zwaarder model. Dat is duurder en minder flexibel.
4. Levensduur en garantie: Micro-omvormers hebben vaak 25 jaar garantie. String omvormers doorgaans 5 tot 10 jaar. Een omvormer moet op een warme dag hard werken en gaat niet oneindig mee. De langere garantie van micro-omvormers geeft op termijn meer zekerheid.
5. Veiligheid: Micro-omvormers werken met een lagere, veiligere spanning (DC) die direct omgezet wordt. Bij een string omvormer loopt er een hoge spanning (tot 600V DC) van je dak naar de omvormer. In geval van brand of een ongeluk is dat risicovoller. Voor tiny houses die vaak dicht bij de natuur staan, een punt om serieus te nemen.

Onze keuzehulp: wat kies jij?

De keuze hangt vooral af van je dak en je budget. Gebruik deze simpele regels om je beslissing te versnellen.

Het is geen hogere wiskunde, maar gewoon kijken naar jouw situatie. Kies een string omvormer als:

• Je dak volledig vrij is van schaduw (geen bomen, schoorstenen of andere gebouwen in de buurt).
  
• Je budget echt krap is en je de laagste aanschafprijs wilt.
  
• Je van plan bent om je systeem in één keer compleet te maken en niet snel te wilt uitbreiden.
  
• Je het niet erg vindt dat je over 10 jaar waarschijnlijk een nieuwe omvormer moet kopen.

Kies micro-omvormers als:

• Je dak last heeft van schaduw, ook maar een paar uur per dag.
  
• Je dak een gecompliceerde vorm heeft of meerdere dakvlakken.
  
• Je denkt over een jaar of twee nog meer panelen te willen bijplaatsen.
  
• Je waarde hecht aan een langere garantie en een hogere, zekere opbrengst op de lange termijn.

Een slim tussendoor: de power optimizer

Er is nog een derde optie die het overwegen waard is: de power optimizer.

Dit is een beetje een mix van de twee werelden. Je hebt nog steeds een centrale string omvormer, maar op de achterkant van elk paneel plak je een optimizer. Dat apparaatje regelt de spanning per paneel, net als een micro-omvormer. De voordelen?

Je hebt geen last van schaduwverlies, net als bij micro-omvormers, maar de kosten liggen lager omdat je nog steeds één centrale omvormer hebt. Power optimizers, van merken als SolarEdge, zijn een slimme middenweg.

Ze zijn duurder dan een kale string, maar vaak nog steeds goedkoper dan een volledig micro-omvormer systeem.

Als je schaduwproblemen hebt maar een string omvormer wilt behouden, is dit de perfecte oplossing. Je houdt de goedkope omvormer, maar wint toch de opbrengst terug die je anders was verloren. Bij de keuze tussen een micro-omvormer of string-omvormer is dit voor een tiny house een interessante optie om te bespreken. Uiteindelijk draait het om vertrouwen.

Vertrouw je op de zon op je dak? Dan is een string omvormer een prima, goedkope keuze.

Wil je zeker weten dat je elk beetje zonlicht optimaal benut, ongeacht schaduw of toekomstige plannen? Dan is de investering in micro-omvormers of optimizers op de lange termijn de beste keuze. Bespreek het met je installateur, maar ga nu zelf goed voorbereid het gesprek in. Jij bepaalt.