Een LPG autogas installatie in je tiny house is een slimme manier om een betrouwbare energiebron te hebben die je overal kunt tanken.
▶Inhoudsopgave
Het is een brug tussen het gemak van netstroom en de vrijheid van off-grid leven. Stel je voor: je staat op een prachtige boerencamping in Drenthe, ver van het gasnet. Je wil koken, misschien een houtkachel bijstoken, en je verwarming ondersteunen.
Zonnepanelen leveren stroom, maar op bewolkte dagen is die spaarzaam. Dan is een gasfles van 5 kg snel leeg.
Een LPG tank van 10, 20 of 50 liter, die je zo bij elk tankstation in Nederland kunt vullen, is dan een gamechanger.
Het is de brandstof voor je fornuis, je boiler of een kleine heater, zonder dat je een zware, dure accubank nodig hebt.
Waarom LPG autogas in een tiny house?
De populariteit van LPG (Liquefied Petroleum Gas) in tiny houses groeit omdat het een stabiele en schaalbare energiebron is.
Waar een propaanfles vastzit aan één leverancier en een minimale afname heeft, tank je LPG autogas bij een normaal benzinestation. Dat geeft je de vrijheid om te blijven waar je bent, of juist te verhuizen zonder dat je een contract moet opzeggen. Een ander groot voordeel is de energiedichtheid.
Een liter LPG bevat ongeveer 6,5 kWh aan energie. Ter vergelijking: een gemiddelde 100Ah AGM accu (12V) levert in de praktijk ongeveer 0,5 kWh bruikbare energie.
Je tankt dus een hoop energie in een compacte vorm. Dit maakt het ideaal voor huishoudens die net iets te veel verbruiken voor alleen zonne-energie, maar niet willen investeren in een extreem groot accupakket.
Je kunt er prima op gas koken, je water verwarmen (met een boiler zoals de ATAG of Remeha) en een kleine gaskachel op aansluiten. Er kleven ook nadelen aan. LPG is een fossiele brandstof en dus niet 100% duurzaam. Ook de veiligheid is een aandachtspunt.
Gas lekt nooit onopgemerkt, maar een goede installatie en ventilatie zijn cruciaal. Daarnaast is het belangrijk om te weten dat LPG zwaarder is dan lucht.
Een lekkage verzamelt zich laag bij de grond. Daarom is een goede gasdichtheidscontrole en een gasmelder met alarm in je tiny house essentieel.
De techniek: hoe werkt het in je huis?
Het systeem draait om een vaste tank die je vult met LPG autogas. Je kunt kiezen voor een mobiele tank die je los in de tuin zet, of een vaste tank die je integreert in de constructie van je tiny house.
De meeste tiny house bewoners kiezen voor een mobiele tank van 10 of 20 liter, omdat die makkelijk mee te nemen is naar het tankstation.
De gasdruk wordt in de tank gereguleerd door een verdampingssysteem. In een caravan of camper gebeurt dit vaak automatisch bij kamertemperatuur, maar in een tiny house kan het kouder worden. Daarom is een drukregelaar met een vaste gasdruk (meestal 30 mbar of 50 mbar) nodig.
Deze regelaar sluit je direct op de tank aan. Vanuit de regelaar loopt een gasleiding (koper of flexibele gasbuis) naar je gasapparatuur. Voor de veiligheid is een aardlekschakelaar voor gas (CO-melder + gasdetector) verplicht. Dit apparaat meet of er koolmonoxide (CO) ontstaat bij verbranding, of dat er gas lekt.
Bij een alarm schakelt het de gastoestellen uit. De gasleidingen zelf moeten voldoen aan de normen voor gasinstallaties in woningen (NEN 1078).
Zorg dat alle verbindingen met vetvrij water of zeepsop worden getest op lekkages. Een veelgehoorde vraag is of je een bestaande gasleiding van een cv-ketel kunt gebruiken.
Dat hangt er vanaf. LPG autogas is in principe hetzelfde als aardgas, maar de druk is anders. Als je een cv-ketel wilt aansluiten, moet je controleren of deze geschikt is voor LPG (oftewel: propaan/butaan).
Veel ketels hebben een omstelset nodig. Een boiler van 10 liter van merken als Intergas of Vaillant is vaak al geschikt gemaakt voor LPG.
Kosten en modellen: wat kost het?
De initiële investering hangt af van hoe je het systeem opbouwt. Een simpel systeem met een losse tank en een gasslang naar je gasfornuis is het goedkoopst.
Een geïntegreerd systeem met een vaste tank, drukregelaar, gasleidingen en een gasmelder kost meer, maar is veiliger en esthetisch mooier.
De tank:
Een nieuwe 10 liter LPG tank (vaak een groene fles van Primagaz of een vergelijkbare mobiele tank) kost ongeveer €80 - €120. Een 20 liter tank kost rond de €140 - €180. Voor een vaste tank onder het chassis van je tiny house (zoals een 45 liter tank van Atika of Ecosafe) betaal je tussen de €250 en €400.
Je kunt ook een tweedehands tank kopen, maar controleer deze altijd op keuring (meestal 10 jaar geldig). De benodigdheden:
- Drukregelaar: Een kwalitatief goede drukregelaar (bv. van GOK of Kämna) kost tussen de €40 en €70. Let op: kies de juiste druk (30 mbar voor de meeste huishoudelijke toestellen).
- Gasleiding: Flexibele gasbuis (RVS) kost ongeveer €10-€15 per meter.
Koperen buis is goedkoper maar lastiger te verwerken.
- Gasdetector: Een combimelder (gas + CO) van een merk als FireAngel of Kidde kost tussen de €50 en €90.
- Gasfornuis/Kookplaat: Een tweepits gasfornuis specifiek voor LPG kost rond de €150 - €250. Een inbouw gaskookplaat van 30cm (bijv. van Smeg of een budgetmerk als ETNA) zit rond de €250 - €400.
- Boiler: Een kleine 10 liter boiler (gasverwarming) kost ongeveer €250 - €400. Totaalbeeld:
Praktische tips voor je tiny house
1. Lokale regelgeving checken:
Elke gemeente heeft eigen regels voor het plaatsen van een gasopslag.
In de APV (Algemene Plaatselijke Verordening) staat vaak iets over brandbare stoffen. Voor een tank kleiner dan 50 liter gelden vaak lichtere regels, maar zorg dat je geen tank direct onder een raam of dichtbij een openstaande deur plaatst. Overleg altijd met de gemeente of je vergunning nodig hebt voor een vaste tank.
2. Ventilatie is levensbelangrijk:
LPG is zwaarder dan lucht.
Als het lekt, zakt het naar de laagste plek in je huis.
Zorg voor voldoende ventilatieopeningen in de vloer of lage wanden. Een kattenluikje kan al helpen. Zorg er ook voor dat je gasopslag in een geventileerde ruimte staat, zoals beschreven in onze gids voor gas off-grid. 3. Kies het juiste type gasfornuis:
Niet elke gaspit is geschikt voor LPG.
Je hebt een specifieke nozzle (boreling) nodig die de juiste gas/lucht verhouding geeft. Koop een fornuis dat fabrieksgarantie heeft voor LPG (propaan/butaan).
De pitjes voor LPG hebben vaak een kleinere opening dan die voor aardgas. 4. Onderhoud en keuring:
Een LPG tank heeft een houdbaarheidsdatum (meestal 10 jaar). Op de tank staat een datum die aangeeft wanneer deze gekeurd moet zijn.
Koop je een tweedehands tank, controleer dit. De slang moet om de 5 jaar vervangen worden.
Regelmatig controleren op lekkage met zeepsop is een must. 5. De overgang naar winter:
In de winter kan de verdamping van LPG in een tank die buiten staat minder efficiënt zijn door de lage temperatuur. Dit kan leiden tot drukverlies.
Als je in de winter volledig off-grid wilt leven, zorg dan dat je tank niet volledig leeg raakt (een volle tank verdampt beter) of overweeg een tank met een inhoud van 45 liter of meer.
Zoek je een alternatief voor gas? Kijk dan naar een brandstofcel voor waterstof opslag, zodat je minder vaak hoeft te tanken en de tank eventueel in een 'warmer' hok kunt zetten. Ben je van plan om je tiny house op LPG aan te sluiten?
Begin met het kopen van een goede gasmelder en een losse 10 liter tank met een simpel fornuis. Zo ervaar je de voordelen van duurzaam koken op eigen gas zonder meteen een fortuin uit te geven.