Loodgieterwerk tiny house (water, afvoer): complete stap-voor-stap handleiding 2026

Een tiny house bouwen is één ding. Maar water en afvoer?

Dat is waar de meeste bouwers wakker van liggen. Je wilt geen lekkages, geen stinkende afvoer en zeker geen bevoren leidingen midden in de winter.

Dit is de handleiding die je nodig hebt, zonder poespas, met concrete stappen die je vandaag nog kunt plannen. We gaan uit van een tiny house op wielen (THOW) omdat dat de meest complexe situatie is. Een tiny house op een fundering volgt grotendeels hetzelfde principe, maar met een vaste aansluiting.

Wat je nodig hebt: Materialen en gereedschap

Voordat je begint, zorg dat alles op de stoep staat. Een halfbakken klus is een garantie voor ellende.

Je kunt kiezen voor een enkele waterleiding (koud) of een gescheiden systeem (koud en warm). Voor een tiny house is een gescheiden systeem met een boiler de standaard.

• Persfittingen: 12-16mm PEX-buis. Gebruik merken als Wavin of Uponor. Reken op ongeveer €2-3 per meter. Voor een tiny house van 6 meter lengte heb je ongeveer 20-25 meter leidingwerk nodig (inclusief bochten en vallen).
• Verdelers: Een kunststof verdeelblok met aftakkingen (bijv. van Brugman of Wavin). Kosten: €40-€80.
• Boiler: Elektrische boiler van 10 liter (keuken) of 30 liter (douche). Een Thermo Therm 30L boiler kost rond de €150-€200.
• Afvoer: 40mm of 50mm PP-buis (drainagebuis). Geen PVC voor de buitenboord; dat is te stug en breekt bij trillingen.
• Sifons: Flexibele sifons voor onder de gootsteen en wastafel (€5-€10 per stuk).
• Ventilatie: Een 110mm universele pijp voor de afvoer van de boiler en het toilet (luchttoevoer).
• Toilet: Een elektrisch toilet (bijv. Dometic of Cinderella) of een composteer toilet. Een elektrisch toilet kost €600-€1200.
• Waterpomp: Een 12V of 24V pomp (bijv. Shurflo). Zorg voor een drukvat van 2-4 liter om het pompen te stoppen. Kosten: €100-€150.
• Filters: Een sedimentfilter (voor de pomp) en een koolstoffilter (na de boiler). Kosten: €30-€50.
• Vorstbescherming: Isolatiehoezen voor de leidingen (Foam pipe lagging) of een elektrische verwarmingsdraad (self-regulating heating cable) voor extreme kou.

• Leidingtang (pers tang) voor de persfittingen. Huur deze anders (ca. €25/dag). Koop niet de goedkoopste van Action; die knijpt de fitting niet goed dicht.
• Buizensnijder (snel en strak).
• Boormachine met een 50mm en 110mm gatzaag.
• Niveauplaat (om waterpas te werken).
• Waterpas om de hellingsgraad van de afvoer te controleren (2% hellingsgraad is het streefcijfer).

Stap 1: De waterleidingen leggen (PEX-systeem)

Begin altijd met het leidingwerk vóór je de wanden dichtmaakt. In een tiny house beweeg je.

1. Route uittekenen: Teken op de vloer en wanden exact waar de leidingen komen te lopen. Houd een minimale boogstraal van 5x de buisdiameter aan (bij 16mm buis dus minimaal 80mm straal). Dus geen scherpe hoeken.
2. Gaten boren: Boor gaten in de regelwerk (houten balken) voor de leidingen. Maak ze groot genoeg (minimaal 20mm doorsnee) om de isolatie eromheen te doen.
3. Verdeelkast plaatsen: Monteer de verdeelbak op een vaste, bereikbare plek (niet achter een vast meubel). Hier komen alle aftakkingen samen.
4. Buis snijden en persen: Snijd de buis op maat. Schuif de persfitting (messing of RVS) erop. Zet de leidingtang erop en pers krachtig tot de tang 'klikt' of tot de persoortjes volledig zijn samengedrukt. Veelgemaakte fout: Te weinig kracht gebruiken. Controleer of de fitting waterdicht is door hem onder druk te zetten voordat je de wand dichtmaakt.
5. Isoleren: Doe over elke leiding een isolatiehoes. Dit voorkomt condens en bevriezing. In de vloer is dit verplicht volgens de norm.
6. Vastzetten: Zet de leidingen vast met leidingklemmen (om de 80-100cm). Zorg dat ze niet kunnen trillen.

Die beweging zorgt voor spanning op leidingen. Gebruik dus flexibele PEX-buis en geen starre koperen leidingen. Tijdsindicatie: 1 dag voor een gemiddelde beginner.
Kosten: €150 - €250 (excl. boiler/pomp).

Stap 2: De afvoer installeren (Het hellingsvraagstuk)

Afvoer in een tiny house is een drama als je het niet goed doet. Water moet stromen door zwaartekracht.

1. Verzamelputje (roostervloer): Plaats een putje onder de douche en wasbak. Zorg dat de bodem van het putje het startpunt is.
2. Rioolbuis leggen: Gebruik 40mm of 50mm PP-buis (flexibel). Leg de buis in de ruimte onder de vloer (de kruipruimte of opbouw). Meet de hoogteverschillen nauwkeurig. Gebruik een waterpas.
3. Bochten: Gebruik bochten van maximaal 45 graden. Geen 90-graden bochten; die zorgen voor verstoppingen.
4. Uitmonding: De afvoer moet uitmonden in een vuilwatertank. De tank moet lager liggen dan het laagste punt van de afvoer in het huis. Hang de tank dus onder de vloer of zet 'm op de grond.
5. Geurafsluiter: Elke aftakking (gootsteen, douche) moet een sifon hebben (het waterslot). Zonder waterslot stinkt je huis.
6. Ventilatie: De vuilwatertank moet geventileerd worden via een 110mm pijp die uitkomt boven de rand van de tank en het huis. Dit voorkomt overdruk en ontploffingsgevaar door methaangas.

Zonder vaste fundering beweegt je huis. De afvoer moet dus flexibel zijn én een constante helling hebben.

De standaard regel is: 2% helling. Dat betekent 2 centimeter dalen per meter. Veelgemaakte fout: De afvoerpijp rechtuit leggen zonder helling "want dat gaat sneller". Dit zorgt ervoor dat vet en zeepresten blijven liggen en na een maand verstopt zit je met een rioollucht in huis.
Tijdsindicatie: 1 dag.

Stap 3: De vuilwatertank en waterdruk systeem

Je hebt nu leidingen en afvoer. Nu de 'ingewanden'. In een tiny house staan de tanks en pompen vaak in een verwarmde kast of onder het huis.

Waterdruk systeem opbouwen: Sluit de waterpomp aan op je schoonwatertank (die vul je met een tuinslang of regenwater). De pomp zuigt water uit de tank en stuurt het onder druk naar je boiler en verdeelkast. Installeer een drukvat (expansievat) direct na de pomp.

Dit voorkomt dat de pomp bij elke kleine kraanopening aanslaat (short cycling), wat de levensduur verlengt.

Vuilwatertank (Cassette): Bij een elektrisch toilet wordt het afval opgevangen in een cassette. Deze cassette zit vaak onder de toiletpot of in een uitschuifbare lade. Let op: De cassette moet makkelijk te verwijderen zijn via een luik aan de zijkant van het tiny house. Je wilt niet door het hele huis sjouwen met een volle pot.

Winterklaar maken: Dit is de bottleneck. Als je in de vrije natuur staat, moeten de leidingen leeggepompt kunnen worden.

Installeer een aftapkraan op het laagste punt van je systeem. Als het vriest, pomp je het systeem leeg via die kraan. Of sluit de boiler aan op een generator/accu en houd de verwarmingsdraad aan.

Stap 4: De boiler en sanitair aansluiten

Het leuke werk: de kranen en douche. Tips voor de douche: Kies voor een thermostatische mengkraan. Die regelt de temperatuur automatisch. In een tiny house kan de waterdruk wisselen als de pomp aanslaat, een thermostaatkraan voorkomt dat je ineens verbrandt of bevriest.

1. Boiler plaatsen: Hang de boiler verticaal (meestal) op een stabiele wand. Zorg voor voldoende ruimte erboven en eronder voor de leidingen. Sluit de koude aanvoer (vanuit de verdeelkast) en de warme afvoer (naar de kranen) aan.
2. Stroom: De boiler heeft 230V nodig. Sluit hem aan op een groep met voldoende vermogen (meestal 10A). Let op: een boiler schakelt in en uit, dat geeft piekbelasting.
3. Kranen en Douche: Gebruik flexibele aansluitslangen (RVS omvlochten) om de leidingen op de kranen aan te sluiten. Dit dempt de trillingen. Bij een douche: zorg voor een douchegoot die geschikt is voor tiny houses (vaak kleinere afmetingen, bv 50x50cm of 60x60cm).
4. Controleren: Zet de waterpomp aan. Controleer op lekkages bij elke aansluiting. Draai alles na.

Stap 5: De eindcontrole en test

Niks is vervelender dan een lekkage als je net je muren dicht hebt. Dus: testen, testen, testen. Veelgemaakte fout: De test overslaan om tijd te winnen. Eén lekkage kan je hele interieur verpesten. Hout rot, isolatie werkt niet meer. Neem de tijd.

1. Druktest: Sluit alle kranen. Zet de waterpomp aan tot hij druk opbouwt (ca. 2-3 bar). Kijk of de drukmeter stabiel blijft. Daalt de druk? Dan zit er ergens een lek.
2. Waterloop: Open elke kraan één voor één. Spoel het toilet door. Laat de douche 5 minuten lopen. Controleer of het water goed wegloopt.
3. Geurtest: Zit er water in de sifons? (Dat hoort zo). Als het stinkt, is er geen waterslot of is de ventilatie van de tank verkeerd.
4. Inspectie: Loop met een zaklamp langs alle leidingen. Vooral bij persfittingen: voelt het vochtig?

Verificatie-checklist: Is je systeem waterdicht?

Gebruik deze lijst voordat je de wanden dichtmaakt en je tiny house op pad gaat. Een tiny house is een avontuur, maar je loodgieterswerk mag dat niet zijn.

• Leidingen: Zitten alle persfittingen strak? Zijn de leidingen geïsoleerd en vastgezet?
• Afvoer: Is de helling overal minimaal 2%? Zit er een waterslot (sifon) op elke aftakking?
• Ventilatie: Is de ventilatiepijp van de vuilwatertank tot boven het dak/dakhogte van het huis doorgetrokken?
• Pomp: Heeft de pomp een drukvat en is deze correct aangesloten?
• Boiler: Is de boiler goed verankerd? Zit er een loslaatventiel op (veiligheid)?
• Aftapmogelijkheid: Kan het systeem volledig leeglopen bij vorst?
• Toilet: Is de cassette makkelijk te bereiken?

Volg deze stappen, werk netjes en test alles dubbel. Dan heb je jarenlang plezier van je warme douche en droge voeten.