LiFePO4 accu self-discharge tiny house: hoeveel verlies per maand?

Een LiFePO4 accu is de gouden standaard voor tiny house off-grid systemen. Lekker stabiel, veilig en gaat jaren mee.

Maar er is een lastig kantje: self-discharge. Je accu lekt langzaam leeg, ook als je er niets mee doet. In een tiny house betekent dit dat je stroomvoorraad langzaam wegsijpelt, vooral als je even weg bent of in de winter weinig zon hebt.

Eco-Worthy LiFePO4 Accu 12V 100Ah met BMS

Niets is zo vervelend als terugkomen van een weekje weg en ontdekken dat je accu leeg is en je diepvries ontdooit.

Die zelfontlading is niet het einde van de wereld, maar je moet het wel managen. Hoeveel verlies je precies per maand? Dat hangt af van temperatuur, accukwaliteit en laadstatus. In dit artikel rekenen we het voor je uit en geven we je een concrete handleiding om je systeem waterdicht te maken. Zodat je met een gerust hart je tiny house kunt verlaten.

Wat je nodig hebt: materialen en kennis

Voordat je begint, zorg je dat je de juiste spullen bij de hand hebt. Een meetapparaat is essentieel, zonder meten blijft het giswerk.

Een multimeter van rond de €30-€50 volstaat voor de basis. Voor een nauwkeurige meting van de zelfontlading is een speciale accutester of een voltmeter met twee decimalen nauwkeurigheid aan te raden, kosten zo €50-€100. Je hebt verder niet veel nodig, maar let op de veiligheid.

Draag handschoenen, zorg dat de accu niet kortsluiting kan maken en werk in een droge ruimte.

Een LiFePO4 accu is veilig, maar kortsluiting is nooit goed. Zorg dat je weet waar je accu zit, meerdere accu's parallel schakelt en hoe je ze kunt afkoppelen of bijladen. Deze stappen zijn voor bestaande systemen. Als je net een nieuwe accu installeert, is het slim om hem eerst volledig op te laden en dan pas te testen. Zo weet je zeker dat je geen laadproblemen meet in plaats van zelfontlading.

Stap-voor-stap: zelfontlading meten en begrijpen

1. Check de temperatuur: meet de temperatuur rond je accu. Self-discharge hangt sterk af van temperatuur. Bij 25°C verliest een LiFePO4 accu ongeveer 1-3% per maand. Bij 35°C loopt dat op tot 5% of meer. Bij 10°C daalt het naar 0,5-1%. Schrijf de temperatuur op, dat is je basis.
2. Meet de spanning (SoC): zet je multimeter op DC-spanning en meet de accuspanning. Vergelijk deze met de laadcurve van je accu. Bijvoorbeeld: een 12V 100Ah LiFePO4 accu heeft bij 13,3V ongeveer 100% lading, bij 13,0V rond de 70%. Noteer de spanning en de datum.
3. Zet alles uit: koppel alle verbruikers los. Zet de omvormer uit, de lader uit, en alle apparaten die stroom trekken. Je accu mag alleen nog maar de self-discharge laten zien. Doe dit bij voorkeur als je een tijdje weggaat, of test het een week.
4. Wacht en meet opnieuw: wacht een week of een maand. Meet op dezelfde tijd en bij voorkeur bij dezelfde temperatuur. Bereken het verlies: (beginspanning - eindspanning) / beginspanning × 100%. Bijvoorbeeld: van 13,30V naar 13,20V in een maand is ongeveer 0,75% verlies.
5. Check de BMS: controleer of je Battery Management System (BMS) stroom verbruikt. Sommige BMS'en verbruiken zelf 5-20mA, vooral bij lage temperatuur. Dat telt op: 20mA × 24 uur × 30 dagen = 14,4Ah per maand. Bij een 100Ah accu is dat 14,4% verlies. Dit is geen self-discharge van de cel, maar wel een lek in je systeem.
6. Vergelijk met de datasheet: check de technische specificaties van je accu. Een goede LiFePO4 fabrikant geeft self-discharge aan. Meestal 1-3% per maand bij 25°C. Zit je ver daarboven? Dan is er iets anders aan de hand.

Interpretatie: wat betekent deze meting?

Een verlies van 1-3% per maand is normaal voor LiFePO4. Een 100Ah accu verliest dus 1-3Ah per maand.

gebruik ik zelf

TFM Products LiFePO4 12V 100Ah met Bluetooth

In de praktijk betekent dit: na 3 maanden stilstand heb je 91-97% lading over. Dat is prima, zolang je geen grote verbruikers aan hebt staan. Maar let op: de BMS verbruikt vaak extra stroom.

Als je BMS 10-20mA trekt, verdubbelt of verdrievoudigt je verlies. Een handige vuistregel: bij 25°C mag je rekenen op 2% verlies per maand.

Bij 30°C 3%, bij 20°C 1%. Als je in de winter je accu in een onverwarmde schuur zet, kun je dat verlies laag houden.

Maar de BMS kan niet tegen vrieskou, die schakelt soms uit of verbruikt meer stroom bij lage temperatuur. Houd rekening met minimaal 5% tot 10% verlies per maand in de praktijk, inclusief BMS. Is je verlies meer dan 10% per maand? Controleer dan op lekstromen.

Een vergeten lader, een defecte zekering, of een BMS die niet uitschakelt. In een tiny house zie je dit snel, zeker bij een betaalbare LiFePO4 oplossing: een zonneregelaar die 's nachts stroom verbruikt, of een omvormer die standby blijft. Dit zijn geen self-discharge problemen, maar systeemlekken.

Veelgemaakte fouten en hoe je ze oplost

• Vergeten dat de BMS stroom verbruikt: veel tiny housers meten alleen de accucel, niet de BMS. Oplossing: meet de stroom die de accu verlaat met een clamp-meter of schakel alles uit en meet het verbruik. Houd rekening met 5-20mA voor de BMS. Een accu van 100Ah verliest daardoor makkelijk 5-15% per maand.
• Te lage temperatuur: LiFePO4 kan goed tegen kou, maar de BMS niet. Als de temperatuur onder de 0°C komt, schakelt de BMS soms uit, of de laadbeveiliging grijpt in. Dit leidt tot onverwacht verlies of een accu die niet laadt. Zorg voor een verwarmde opslag of een accubak met isolatie.
• Accu niet volledig opladen voor stilstand: een LiFePO4 accu die op 50% staat verliest evenveel procent als een volle accu, maar in absolute Ah is het minder. Toch is het verstandig om hem voor langere stilstand vol te laden. Zo minimaliseer je het risico op diepe ontlading en blijft de BMS actief.
• Te weinig zon in de winter: een tiny house in de winter heeft vaak maar 20-30% van de zomeropbrengst. Als je accu al 2-3% per maand verliest, kom je in de problemen. Plan een back-up: een kleine generator of een aansluiting op het net voor nood.
• Accu te klein kiezen: een 50Ah accu verliest in absolute zin minder dan een 200Ah accu, maar relatief gezien is het percentage hetzelfde. Een kleine accu raakt sneller leeg en is gevoeliger voor lekstromen. Kies voor minimaal 150-200Ah voor een tiny house met basisverbruik.
• Geen controle bij langere afwezigheid: je accu kan prima een maand stil staan, maar na drie maanden is het verlies serieus. Regelmatig checken of een timer die een laadcyclus start, is essentieel. Gebruik een slimme lader of een app voor je zonneregelaar.

Verificatie-checklist: ben je klaar voor de winter?

• Ik heb de self-discharge per maand gemeten en begrepen (max 3% bij 25°C).
• Ik heb het stroomverbruik van mijn BMS gemeten (max 20mA, idealiter lager).
• Ik weet hoeveel Ah mijn verbruikers 's nachts trekken (nul is het doel).
• Mijn accu is volgeladen voordat ik langer dan een week wegga.
• Ik heb een plan voor de winter: extra laadcapaciteit of een back-up.
• Ik controleer de accuspanning minimaal één keer per maand.
• Ik heb mijn zonneregelaar en omvormer geconfigureerd voor minimale standby verbruik.

Een LiFePO4 accu in een tiny house is betrouwbaar, maar niet onderhoudsvrij. Zolang je weet wat je verliezen zijn en waar ze vandaan komen, kun je erop vertrouwen. Houd rekening met het maandelijkse ladingverlies van je accu, en plan je energiebeheer rond die getallen. Zo blijft je tiny house een veilige haven, ook als je even weg bent.